Torromolinos

Ik heb een vraag .BE

2012-02-01T14:25:00.004+01:00

In mijn vorig bericht schreef ik mijn bedenking waarom we van links naar rechts schrijven, en van boven naar onder. Is er een reden waarom het niet anders was? Ik heb mijn vraag gestuurd naar de officiële wetenschappelijke website ik heb een vraag.be. De spelregels zijn het volgende. Eerst en vooral mag je vraag nog niet door iemand anders voorgesteld en beantwoord zijn. Een vraag die niet relevant is wordt dus niet beantwoord. Na een maand krijg je dan een mail (zonder reden) dat je vraag niet voldoet, reeds beantwoord is of niet zal beantwoord worden.

In het beste geval krijg je vrij snel een antwoord terug. Ik heb geluk. Dat het duidelijk een moeilijke materie is, blijkt uit het antwoord van de professor. Voor een deel is het beantwoord. Het andere deel 'het effectieve waarom' zal dus volgens mij toch puur toeval zijn.

Waarom lezen en schrijven we van links naar rechts, en van boven naar onder?

27/01/2012 - Jo (39 jaar)

Context van de vraag:

In de meeste talen in de wereld en zeker in Europa lezen en schrijven we van links naar rechts, en van boven naar onder. Is dit puur op toeval berust of heeft dit met onze hersenen te maken? Want zou het mogelijk zijn een kind te leren lezen en schrijven met de woorden in juiste volgorde die dan een zin vormen, wel te beginnen van onder naar boven, en van rechts naar links?
En mochten wij sinds de oudheid toch 'omgekeerd' begonnen zijn, zou dat een invloed gehad hebben in ons dagelijks leven, taal, grammatica, enz...?

Voorbeeld:

"!dlerew edreekegmo eD."

Op onze manier gelezen: "De omgekeerde wereld!"

En waarom beginnen we niet onderaan het blad?

Dit lijkt wel heel belachelijk, maar is dit wel zo?

Antwoord

Beste Jo,

Ik kan uw vraag slechts gedeeltelijk beantwoorden, want ik ben een specialist van de klassieke Oudheid. In de Griekse Oudheid heeft men teksten die van rechts naar links geschreven zijn, en zelfs teksten die afwisselend de ene regel van rechts naar links geschreven zijn en de volgende regel van links naar rechts, en dan weer van rechts naar links, enz. Dat is wat men het boustrophedon-schrift noemt (afbeelding zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Boustrophedon).

In dat systeem wordt ook de richting van de letters gedraaid, bv. de E, de Σ. Dat toont volgens mij al dat een schrijfrichting zuiver conventioneel vastgelegd wordt. Het is anderzijds wel zo dat voor een rechtshandige het gemakkelijker is een tekst van links naar rechts te schrijven. Maar anderzijds mogen we ook niet vergeten dat het Arabisch bv. van rechts naar links geschreven wordt.

Voor wat het aanleren aan een kind betreft, denk ik dat een kind zich gewoon schikt naar wat aangeleerd wordt. Het kind bootst na wat het ziet en hoort. Van onder naar boven, en van rechts naar links maken dus niets uit.

Deze vraag werd beantwoord door:
professor Cecilia SAERENS
hoofddocent VUB

Van links naar rechts

2012-01-30T12:21:00.003+01:00

(vervolg van 03-01-10: eigen boek 'het toeval van ons denken')

Is het normaal dat we van links naar rechts lezen en schrijven? Bijgevolg nog eens van boven naar onder. Maar is 'normaal' gewoon normaal? Of moeten we het zoeken in de richting van het toeval? Want zou je het ook normaal vinden mocht je ooit geleerd hebben om van onder naar boven en van rechts naar links literatuur te schrijven en te doornemen?

Hersenen

Zijn het onze hersenen geweest die dit hebben bepaald of is het de eerste mens op onze planeet die het echt nodig vond om op deze manier literatuur te beheersen? Onszelf testen om het eens anders te doen is onbegonnen werk. Je moet het werkelijk vanaf de geboorte ingelepeld krijgen. Er zijn ook veel meer rechtshandigen dan linkshandigen. Heeft dat iets met onze manier te maken? Twijfel alom. In sommige andere landen met zeldzame talen, vooral tekens, wordt wel van rechts naar links en van onder naar boven geschreven. Dus, deze gedachte is misschien niet echt belachelijk. We blijven zoeken in de richting van het toeval.

Levenstijl

Hoe zou ons leven georganiseerd zijn mochten we omgekeerd literatuur beheersen? Zou onze taal anders geëvolueerd zijn? Grammatica zou wel eens helemaal anders kunnen uitzien. En de boekrug rechts in plaats van links. Dit is nu ondenkbaar. Wij zijn gemaakt om ons aan te passen. Daar bestaat geen twijfel over. Maar aan dat aanpassen is er wel een grens. Er zijn maar enkele landen waar er aan de linkerkant van de baan wordt gereden. Gewoonweg omdat Napoleon niet in Engeland is geraakt. Anders zouden we ons waarschijnlijk nooit kunnen inbeelden wat het zou zijn om aan de linkerkant te rijden. Dit is nu ook zo met onze lees-en schrijftaal. Want ja, waarom is de eerste mens die schreef begonnen aan de linkerkant van het stenen blad? En was hij een rechts- of een linkshandige?

Anders

Uit wat blijkt dat het beter is om bovenaan een blad te beginnen? Zou het alfabet per taal er anders kunnen uitzien? Zouden we slimmer op kunnen vooruitgaan in onze ontwikkeling? Niemand zal het kunnen zeggen. Als je nu deze tekst gewoon eens anders zou lezen: de eerste paragraaf zet je onderaan en dan erboven de tweede, enz... Dit zou toch niet zo moeilijk kunnen zijn. Als je nu de letters van rechts naar links plaatst, en ook zo gaat lezen - zoals: ".sthcer raan sknil naV" (Van links naar rechts) - dan is dit vrij moeilijk. Toch zou het door veel oefenen mogelijk zijn. Maar nu zouden we het nut er niet van inzien. Maar wat was de inspiratie van de eerste schrijvende mens geweest?

Want, je kan niet lezen als je nooit iets geschreven hebt, en je kan niet schrijven als je nooit iets gesproken hebt. Waarom begin je dan links te schrijven?

(eigen boek: "het toeval van ons denken"- verbeteringen, suggesties altijd welkom - torromolinos@hotmail.com - wordt vervolgd)

Van waar ben je afkomstig?

2012-01-26T21:24:00.000+01:00

Leuke anekdote

In een wachtzaal

X: Van waar ben je afkomstig?
Ik: van India.

X: Wel, ik was aan het twijfelen.
Ik: Ja?

X: Ik dacht ofwel Pakistan, ofwel India. Maar ik dacht wel India.
Ik: Wel, je hebt goed gekokt.

X: Want ja, Pakistan dat is ...Al Qaida, hé!
Ik: ?!

Waar zit onze moraal .... in China?

2011-10-17T23:19:00.002+02:00

Ik bekeek net een filmpje gemaakt door een bewakingscamera.... in China. Het toont een steegje waar een klein kind van twee jaar midden op de straat staat. Het kind kent geen gevaar. Een kleine witte bestelwagen komt aangereden en rijdt het arme kind omver. Het kind ligt op de grond. Er passeren twee voorbijgangers, maar kijken blijkbaar niet naar het kind om. Een tweede bestelwagen rijdt nog eens over het kindje. Hij moet blijkbaar opgemerkt hebben dat er iets niet juist was, en reed ook weg. Daarna passeren er verschillende volwassen mensen te voet of met fiets - 18 wel te verstaan - die al of niet naar het kind omkeken.... die levensgevaarlijk gewond op straat lag. Eén vrouw snelde uiteindelijk het kind te hulp. Riep waarschijnlijk nog naar iemand. De mama kwam naar buiten en nam het kind mee en verwittigde de hulpdiensten. Even later zien we uit beelden van het nieuws dat het kind in intensieve zorgen ligt. Volgens de laatste berichten zou de kleuter hersendood zijn. Groot verdriet voor de ouders.

Het is niet de eerste keer dat ik zo iets ergs zie in het verkeer in China. Het is zo wraakroepend dat een mens zo kan zijn. We zijn nochtans sociale wezens. We beseffen toch wel goed wat een noodsituatie is. Maar China is niet zo emotieloos als we denken. Het feit dat het nieuws daar een heel lang item aan besteedde, doet ons toch nadenken wat er in hun maatschappij fout loopt. Wereldwijd op tv en in kranten werd dit gruwelijk nieuws overgenomen. Dat de 'dader' die vluchtsmisdrijf pleegde uiteindelijk werd opgepakt mag een opluchting zijn. De tweede chauffeur moet nog gevonden worden, maar het is niet zeker of hij wist over wat hij reed. Erger vind ik, maar de publieke opinie ook, hoe de andere voorbijgangers gewoon niks deden. Zij konden toch niet denken dat er daar een klein kind lag te slapen?

Maar laten we niet één land gaan veroordelen. Ook in India kom je zo eigenaardige taferelen tegen. Een verkeersslachtoffer die dood ligt op straat. Dagen later ligt die er nog. Niemand die het lichaam opeist. Waar zijn we in godsnaam mee bezig! Ook in België plegen we vluchtmisdrijven. Is dit een afweermechanisme van de mens? In de Belgische wet is het een misdrijf als we geen hulp bieden aan mensen in nood. Als je zelf niet deskundig genoeg bent, dan volstaat het om iemands anders te roepen of de hulpdiensten te bellen. Je hebt in ieder geval iets gedaan. Ik ben ervan overtuigd dat de mens de intentie heeft om iets te doen. Beelden zeggen ook niet alles. Een cultuur ken je maar het best als je daar woont of lang hebt verbleven. We kennen de achtergrond niet van dat kind, welke sociale klasse, enzovoorts... En is dat wel nodig? Dat verklaart toch niet dat we geen hulp moeten bieden.

In de dierenwereld zien we dat beesten elkaar nieuwe dingen aanleren, elkaar beschermen, zonder echt over na te denken: instinctief. Zijn wij - de mens - ons moreel fatsoen aan het verliezen?

"snotvalling"

2011-09-21T06:25:00.001+02:00

het snot zit vast!
snuiten, snuiven, snoeteren
cleenex in de neus ploeteren
ongemakkelijk, wat een last!

1 op 100

2011-09-17T23:17:00.002+02:00

Een tijdje geleden ben ik naareen voordracht geweest georganiseerd door Breinwijzer in Gent. Het thema is nogaltijd een zwaarbeladen onderwerp, en wie deze ziekte heeft wil er toch lieverover zwijgen. ‘Psychose: de pest of toch nog levenskansen?’ Psychiater Dr.Claudine Mertens had interessante info te vertellen. Als één op honderd mensendeze ziekte kan krijgen, dan schrik ik toch even. Ze heeft getwijfeld over detitel van het onderwerp. Schizofrenie heeft een negatieve bijklank,zeker geen populair woord in onzebevolking. Vooral veel misverstanden.Ik wil proberen de lezer een duidelijker beeld te geven over deze ziekte aan dehand van haar lezing, literatuurstudie en uit eigen (beperkte) ervaring in dehulpverlening voor deze zorgvragers. Want ik kan je verzekeren dat je met dezemensen een normaal gesprek kanaangaan.

Maar hoe krijg je dan deze ziekte? Voor een deel is het biologischverklaard. Vooral dopamine, een neurotransmitter, die te overactief is en kanzorgen voor deze aandoening. Ten tweede het kwetsbaarheid-stressmodelmaakt dat iemand verhoogd gevoelig geraakt. M.a.w. het is een resultaat van ingewikkelde interactie tussengevoeligheid en belastende invloeden. Ten derde heb je de sociale factor. Een beperkt incasseringsvermogen bij stress of een onverwachte emotionele gebeurtenis (trauma). Zonder het tebeseffen kan dit de start zijn van heel wat psychische problemen. Hierbij kaneen heel opdringerige kritische omgeving enorm belastend zijn. Als de eisen ineen sociaal functioneren te hoog zijn, dan brengt dat bedreiging en spanning met zich mee. Een gevolg van psychose zijn de psychologische factoren: beperking inhet cognitief functioneren (concentratiestoornissen en snelle vermoeidheid),verwerking van prikkels en een uitlokkende factor die snel of gelijktijdig opje afkomt.

Psychose is maar een onderdeel of een heel klein stukje.Psychotische symptomen of positievesymptomen hebben vooral te maken met zaken die je vroeger niet had en nuwel. Zoals bijvoorbeeld hallucinaties en wanen. Het ene heeft te maken met dezintuigen (waarneming), het andere met je denkwereld. Ze zijn beiden niet corrigeerbaar. Hiermee bedoel ikdat wanneer iemand stemmen hoort, en jij hoort ze niet, deze persoon datwerkelijk ook hoort. Hij of zij kan zichzelf niet overtuigen dat dit niet echtis, m.a.w. oncorrigeerbaar. De wanen zijn gedachten waarbij de persoon denktdat hij bijvoorbeeld echt achtervolgd wordt, dat hij beïnvloed wordt door water in een film gebeurt, enz… Zelfs tot het magischedenken toe. Probeer je dat maar eens in te beelden. Dit is heelfrustrerend.

Maar de arts zei dat psychose infeite nog meevalt. Met medicatie kanmen grotendeels en voor langere periodes deze vervelende symptomen verminderenof zelfs doen verdwijnen. Maar als er regelmatig veel herval is, en desymptomen blijven lang aanhouden (bijvoorbeeld zes maanden of meer), danspreekt men over schizofrenie. De negatievesymptomen zijn een gevolg en een wezenlijk aspect van het psychotisch ziektebeeld. Ze zijn veel meer kenmerkend en erger dan de psychotische. Denegatieve zijn de zaken die je vroeger wel had en nu niet meer. Bijvoorbeeld:structuur aanhouden in dagorde, kamerorde, persoonlijke hygiëne, enz… Het omgekeerde wordt omschrevenals initiatiefverlies, verminderde sociale contacten, spraakarmoede, afvlakkingvan het gevoelsleven, vertraagd denken en gedachteblokkade. Maar het houdt nietop. Naast deze symptomen heb je nog stoornissen die verder je levenbeïnvloeden. Gedragstoornissen enstoornissen op het emotioneel leven (vervlakking, neerslachtige buien).

In onze maatschappij is het belangrijk om vroege opsporing te doen.Een psychotische zorgvrager wordt niet per definitie schizofreen. Toch zijn ervroegtijdige signalen die kunnen wijzen op een probleem in de latere toekomst.We noemen ze de prodromale symptomen(‘early warning signs’): angst, somberheid,rusteloosheid, slechte concentratie, slaapproblemen, zich vaak terughoudendopstellen, opvallende gedragsveranderingen en natuurlijk enkele korte periodesvan positieve symptomen. Oei, maardat heeft iedereen wel eens, hoor ik zo denken. Wel het grote gevaar is dat mendit snel gaat verwarren met een depressie.Een psychotisch iemand kan wel depressief zijn, maar een zuivere depressievezorgvrager heeft geen hallucinaties of wanen. Als een psychotisch iemand zichvrijwillig komt aanmelden om geholpen te worden, dan is het meestal al twee jaar aan de gang.

Verontrustend isdat bijna 12% reeds zelfmoord pleegtin het begin: kogel door het hoofd, zich ophangen,… Doeltreffend met de bedoeling geen terugkeer mogelijk. Deze aandoening heeft een duidelijke invloedop de levensverwachtingen. Het is mogelijk dat een depressieve zorgvrager medicijneninneemt. Bij depressie is doeltreffendheid tot zelfdoding nooit zeker, maar men probeert wel aandacht te krijgen voor zijnof haar probleem.

Één op honderd is een beangstigend statistisch cijfer. Dit isdezelfde kans om eventueel MS (MultipleSclerose) als ziekte te krijgen. Mensen in een hoofdstad hebben een groter risico om schizofrenie te krijgen, dan op hetplatteland . Het blijkt dat de winterperiode gevoeliger is om dit te ontwikkelen,dan in de zomer. En mannen krijgenhet vroeger, dan vrouwen. Bijgevolg is het bij mannen meestal ernstiger en gaatde aftakeling sneller. Met aftakeling bedoelen we dat deze ziekemensen niet meer goed kunnen functioneren in onze samenleving. Ze gaan werkelijk gebukt onder hun problemen en worden gestigmatiseerd. Toch zijn er bekendemensen in het verleden die schizofreen waren. Psychose kan bij iedereen voorkomen en heeft niets met intelligentie te maken. Om maar een idee te geven dat zijniet ‘dom’ waren: John Nash, Eduard Einstein (zoon van Albert Einstein), MeeraPopkin, Syd Barret (van de groep Pink Floyd), Dr William Watson (zoon van James Watson), Mary ToddLincoln (vrouw van president Lincoln).

Welke interventies zijn mogelijk om deze ziekte te behandelen? Dr.Mertens spreekt over drie manieren. De primaireinterventie bestaat erin gevoelige individuen te behandelen die nog geensymptomen vertonen. Welke mensen de arts bedoelt weet ik niet. Bijvoorbeeld doorterug te vallen op de eerste-lijns-verwantschap van een zorgvrager of het (her)kennenvan de gevoeligheidsmarkers die eenduidelijker antwoord moeten geven. De secundaireinterventie kunnen in het prodromale stadium uitgewerkt worden. Voor het uitwerken van deze interventiestrategie kunnen medische-socio-pedagogische netwerken (waar informatie, psychotherapie eneventueel medicatie) naast mekaar gebruikt worden. Tenslotte als tertiaire interventie gaat het erom alsarts zijn job te doen en terugval te voorkomen. In de praktijk blijkt dat er zich in deeerste twee interventies nog heel wat technische en ethische problemen voordoenbij schizofrenie. Deze werkmethode is heel belangrijk. De cijfers liegen er niet om: De mortaliteit is 1.6 tot 2.6 keren hoger dan iemand die nietschizofreen is. De levensverwachtingis 20% lager dan in de algemene bevolking. De gemiddelde leeftijd bij overlijden is 61 jaar tegenover 76 jaar.Jammer genoeg bepaalt suïcide vooreen groot stuk de morbiditeit en de mortaliteit (10% - 12% pleegt zelfmoord).

Waarom vraagt deze zorgvrager niet om hulp of stelt hij of zij datuit? Ten eerste is het gebrek aan inzichtover de ziekte. Dit kan het geval zijn bij de zorgvrager en bij zijn familie. Ten tweede kan het gebeuren dat sommige huisartsen en andereeerstelijnshulpverleners deze aandoening niet herkennen. Ten derde zijn er de wachtlijsten en overbelasting in degespecialiseerde diensten, het stigmatiseren van de ziekte, hogere risicogroepen(daklozen, alcohol/druggebruikers, persoonlijkheidsstoornissen,…) bereikenmoeilijk deze hulpverlening, en niet te vergeten het verloop van de ziekte zelf (het start traagop, men komt in sociale isolatie).Als er hulp wordt gezocht, dan zijn er een paar factoren die kenmerkend zijnvoor een betere evolutie: goedpremorbied functioneren, vrouw zijn, goede behandeling, therapietrouw, laagemotioneel klimaat (Expressed Emotions), scholingsniveau en het ontstaanvan de ziekte op een latere leeftijd. Het tegenovergestelde van deze kenmerken énman zijn leidt tot een slechtere prognose.

Tenslotte vind ik dat deze ziekte echt met aandachtmoet behandeld worden.In feite is van wat ik hier heb geschreven maar een klein stukje van eeningewikkeld proces. Er zijn heel veel wetenschappelijke studies met nieuweinzichten, therapieën en tal van statistieken. Ik begrijp ze niet allemaal, enhet zou ons tot meer verwarring leiden. De basisvan deze uiteenzetting heb ik proberen uit te leggen voor wie deze aandoeningniet zou kennen of denkt te kennen. We hoeven ook niet alles grondig te weten.Sommige zaken die de media halen kunnen voor mij toch wat meer verduidelijktworden.

Methodeonderwijs in de lift ?

2011-09-10T20:10:00.000+02:00

Metenige verbazing volgde ik deze uitzending i.v.m. methodescholen op Koppen, Vrt één, donderdag 8 september. Ik kon het echt niet nalaten om daar enige commentaar aan toe te voegen.

Inhet programma toont men drie totaal verschillende scholen die onder de noemervan methodescholen vallen, waarvanvoor mij twee extreme vormen van methodeschool. Wat ik wel weet is dat de eindtermen in elk schoolsysteemhetzelfde moeten zijn. In de eerste halve minuut werd alles al gezegd. Wiewegzapte had het al onthouden, en wie bleef kijken was de bevestiging van ietsdat onbekend was veel groter: “….maarniet iedereen is enthousiast. Al was het maar dat de slaagkansen later in hetsecundair of hoger onderwijs niet altijd even groot zijn.” Welke ouderdenkt vanaf het moment dat zijn of haar kind naar school gaat dat het doel hoger onderwijs of universiteitis? Wij hebben zelf een dochtertje datnaar een leefschool gaat - dus methodeonderwijs - en nog nooit is hetbij ons opgekomen dat zij zeker hoger onderwijs of universiteit zal moetenstuderen.

“Gewoon is wat methodeonderwijs niet wil zijn”. Hebben we even geluk. En toch klopt dit niet.Heel veel klassieke schoolsystemen al of niet katholiek geïnspireerd nemenmethodes van dit systeem over. De kloof wordt op bepaald vlak en bij momentenwat kleiner maar ieder behoudt zijn invalshoek. Ik vind dit positief dat wekunnen leren van elkaar. Een kind kiest niet voor een klassiek ofmethodeonderwijs. Ouders doen dit. Ouders sturen wel en het kind zal tonen dathet zich al of niet goed voelt. En dat geldt niet enkel voor school, maar ookvoor alles wat daar buiten gebeurt. Ooit heb ik van iemand deze toch welstraffe reactie gehoord die verteld werd aan een begeleidster van een leefschool:“ik moet je toch wel bewonderen voor alde inspanningen die je doet voor die speciale kindjes”.

“Hier doet men aan periodeonderwijs”. Wiedit niet kent zal dit maar pas begrijpen in bijvoorbeeld het hoger onderwijs.Het is het systeem waar vakken in modules zitten. Elke module heeft een aantalspecifieke vakken. Hiervoor moet je geslaagd zijn om naar een volgende modulete kunnen gaan binnen hetzelfde jaar. Je volgt als het ware je eigenleertraject, maar geslaagd en voldoen aan de eindtermen moet je in ieder geval.Het is een voorbereiding op het hogeronderwijs of universiteit. Toch knap!

“Eenkind is niet in staat om alles te ontdekken wat het nodig heeft en als hetzogezegd op internet gaat zoeken, dan is het internet zodanig groot dat hetdaarin verdrinkt. Dat helpt niks. Een kind moet gestuurd worden en geleidelijkaan leren om zichzelf te sturen”. Dit klopt en dit geldt wat mij betreftvoor alle kinderen. Je kan dit onmogelijk etiketteren op een methodeschool. Eenkind moet rijp zijn om naar een volgende fase in zijn leven over te gaan. Hetis aan de ouders in de eerste plaats om de grenzen te bepalen. Opvoedinggebeurt zowel thuis als op school. Alsof ouders of begeleiders van eenmethodeonderwijs zonder controle bijvoorbeeld een zesjarig kind iets laten opzoekenop het internet.

Eenprofessor is een wetenschapsmens. Met alle respect, maar ik vraag me af of hijwel mee evolueert met de maatschappij die er nu is: een diversiteit vanverschillende culturen, meer uitgesproken meningen en wensen van ouders en kinderen.Hoe ontstaat een school? Omdat we inderdaad kennis moeten opdoen. Hoe ontstaateen methodeschool? Omdat we bepaalde dingen op een andere manier willenbekijken en toepassen; leren doorervaring.

Isdit een vaag begrip? Want ik citeer zijn woorden: “het begrip methodeschool dat is een vaag begrip geworden”, “ik weet niet meer wat dit voorstelt”, “als ik in mijn school yoga geef, ben ik daneen methodeschool?”. Om eerlijk te zijn vind ik die laatste zin een heelsimplistische redenering. Ik heb mijn schooltijd gevolgd in een klassieksysteem, en ja ik heb zelfs dansles in de school gevolgd (een jongensschool).Men vergeet dat het hier over een methodegaat en niet over een of andere sport- of relaxatieactiviteit.

“Wanneerje kiest voor een echte methodeschool,dan kies je ook voor een bepaaldefilosofie die niet noodzakelijk gericht is om verder te studeren in het hogeronderwijs of universiteit. En dan moet je er ook vrede mee nemen dat kinderenminder slagen aan de universiteit”. Als ouders hebben wij gekozen voor de methode van eenleefschool en de filosofie die erin vervat zit. Dat ze een gelukkig kind wordt,daar streven we naar, in gelijk welk schoolsysteem! Of ze later naar deuniversiteit zal gaan dat weten we nog niet. Hoe zouden wij dat nu al moetenweten?

De held, het zwarte schaap, en de sloor

2011-04-20T12:08:00.007+02:00

De ouderenzorg in de thuiszorg door familie staat ter discussie. Hoe kan ik deze vorm van barmartigheid verwoorden in een parabel?:

Er was eens een oudere dame. Zij had drie kinderen. Dé held, die kwam maar één keer langs. Hij was altijd welkom, ook al kwam hij wanneer hij er zin in had. Het zwarte schaap wou zijn moeder bezoeken, maar was niet welkom. De sloor woonde dicht bij zijn mama. Die had ofwel veel geluk of dikke pech.

Priester Jan

Ik luisterde vandaag naar een uitzending op radio 1 (Peeters en Pichal) over de ouderenzorg in de thuissituatie. Een zekere priester Jan van een of andere parochie wou het taboe doorbreken: “de dwingelandij van oude mensen”. Of ik zou het nog anders kunnen formuleren: de ondankbaarheid tegenover de familiale mantelzorgers. Er wordt wel gezegd dat ouderen wijzer en milder worden met de jaren. Volgens de priester klopt dit niet altijd. “Ze worden egocentrischer”. Het zijn straffe uitspraken vanuit de kerk. Een priester die uit de biecht klapt, maar er snel aan toevoegt dat het geen biecht is. “Biechten is zwijgen erover, geheim houden”, en dat wil hij nu duidelijk niet. De centrale vraag: moeten wij deze man nu gelijk geven of niet? Ik geef hem gelijk, maar niet over de hele lijn. In deze uitzending zijn een aantal aspecten niet ter sprake gekomen, en ook niet zo diepgaand. Ten eerste vind ik dat elke zorgbehoevende ouder uniek is. Dit unieke heeft te maken met zijn/haar karakter, levensgeschiedenis, de familiale contacten, de vrienden en omgeving. Als tweede en belangrijkste factor is het hebben van een mogelijke ziekte. Ik kan mij goed inbeelden als bijvoorbeeld een oudere dementeert dat dit heel wat gevolgen met zich meebrengt. Het gedrag van zo een zorgvrager wordt werkelijk doorheen geschud. Het is belangrijk om als (hulpverlenend) familielid hiermee om te gaan. Het gevoel van ondankbaarheid die hierdoor kan ontstaan moet telkens anders bekeken worden. Vrij lastig? Zeker en vast. Maar er is geen andere oplossing.

Kernwoorden zoals opeising, ten dienste staan, tiranniseren, … passeren hier de revue. Toch is veralgemening niet op zijn plaats. Slechts 1 op 4 ervaart deze familiale mantelzorg als een last. Uit de gesprekken en de lezersreacties merk ik op dat het inderdaad een groot taboe is. Velen weten het wel, maar spreken er liever niet over. Er komt naar mijn gevoel een gevaarlijk stigma naar boven: ‘alle ouderen zijn ondankbaar’.

Pavlov

Volgens klinisch ouderenpsycholoog Luc Van De Ven (UZ Leuven) is er wel duidelijk een probleem: “het is helaas een vaak voorkomend patroon”. Deze situatie brengt verder nog spanningen, onredelijkheid en stress met zich mee. “Het egocentrisme wordt groter”. Hij verklaart dit door de afname van de cognitieve functies, m.a.w. de scherpe kantjes worden duidelijker. Een luisteraar had een opmerkelijke oplossing. Pas het Pavlov-effect toe. Hoe? ‘Als je nu niet luistert, dan kom ik morgen niet of doe ik dat niet!’ Zo zou de psycholoog het niet willen zien, en zeker niet toepassen. “Bekijk de oudere als volwassene”. Het unieke in de mens, weet je nog. Ik wil benadrukken dat men ouderen niet als kleuters mag behandelen. Hun eigenheid moet bewaard worden. Maar sommige situaties zijn zo ondraagbaar dat verwensingen worden uitgesproken: ‘laat ze maar snel sterven’, ‘zo kan het niet meer verder’. Dit komt volgens Van De Ven door de machteloosheid van het kind t.o.v. oudere. Moet ik dit nu zien als een noodkreet, hulpkreet? Ik vind van wel. Om tot deze gedachten te komen, is er al heel wat aan vooraf gegaan. Een professionele hulp ontbreekt.

Zowel de priester als de psycholoog zijn van mening dat elke dag op bezoek komen niet goed is. Hetzelfde geldt voor: ‘kan je nee zeggen tegen een eis?’ Nee en eis zijn harde woorden voor beide partijen. Ik vind dat er altijd een schuldgevoel heerst in deze interactie. Een heel gevaarlijke veralgemening volgens de psycholoog is: ‘je bent maar een goed kind als je zorgt voor je mama/papa’. Hij benadrukte erbij dat elk geval apart moet bekeken worden. Er ontbreekt in deze familiale thuiszorg aan een formule praktische hulp. En inderdaad, wie het dichtst bij de oudere woont heeft meestal de zorgkundige taak. En complimenten zijn heel ver te zoeken van andere broers en/of zussen. Een vanzelfsprekendheid, wat niet de bedoeling is.

Reactie

De onderliggende frustratie is enorm. Toch wil ik er aan toevoegen dat de meeste kinderen (die voor hun ouders zorgen) geen problemen ondervinden en dat de contacten met andere familieleden goed zijn. Sommige reacties die ik op het forum heb gelezen komen hard aan: “ik kan niet anders”, “We proberen dit zo goed mogelijk te doen maar niet iedereen krijgt de ondersteuning of het luisterend oor dat nodig is”, “geld is in hun hoofd een stok achter de deur waarmee ze denken hun kinderen te gijzelen, en anders veinzen ze wel fysieke ongemakken (waar de dokter vreemd genoeg niks aan doet)”, “degene die er komt krijgt altijd de volle lading”, “Ik zal NOOIT voor hen zorgen en hoop dat ze zo snel mogelijk dood vallen”, …. Zulke uitspraken zijn kwetsend, vind ik. Ik kan me onmogelijk in de plaats stellen van deze mantelzorgers. Ik begrijp wel de onmacht die hierin schuilt.

Thuiszorg prioriteit

De priester verwoordde ‘stank voor dank’. De psycholoog had het over ‘mama’s helpertje’. Ik vind dat er een mogelijkheid bestaat om deze uitspraken om te buigen. Volgens mij is er dringend nood aan een professionele ondersteuning. Onze demografische piramide is al lang geen driehoek meer met de punt naar boven gericht, maar omgekeerd. De vergrijzing neemt zo sterk toe dat rusthuizen niet kunnen volgen. Met als gevolg dat de thuiszorg een prioriteit wordt. Als dat zo is, dan vind ik het meer dan normaal dat mantelzorgers nog beter moeten begeleid worden. Zeker in situaties die eventueel uit de hand kunnen lopen. Diverse oplossingen liggen voor de hand, maar ze moeten ten gepaste tijde kunnen toegepast worden. Vooral het omgaan met onhandelbaar gedrag heeft aandacht nodig. Ik ben er zeker van dat de familiale hulp hierin tekort schiet. De psycholoog vindt het belangrijk dat ‘je jezelf niet in de zorg verliest’…’dit vormt een gevaar voor gezinsproblemen’.

Het warm water opnieuw uitvinden in de zorg is voor mij niet nodig. Er ligt genoeg professionele hulp op ons te wachten. Een zorg op maat is altijd mogelijk naargelang de omstandigheden. Het liefst van al wil ik dat familiale mantelzorgers geen fatalistische gedachten hebben. Het helpt ons niet verder.

Ziek in mijn hoofd

2011-03-15T20:02:00.003+01:00

de buitenkant zien ze,

maar voelen niet wat er in mij schuilt

de binnenkant denken ze te begrijpen,

maar schieten empathie tekort

als ik buiten kom,

duwen de blikken mij terug naar binnen

als ik binnen blijf,

motiveren ze om mij terug te laten zien

dit is chronisch ziek ….. in mijn hoofd!!

De klant beslist over ontslag!?

2011-03-09T22:13:00.002+01:00

De polemiek de laatste dagen over het ontslaan van een werkneemster in Genk (België) is een feit. Ik ben de eerste die zal zeggen dat dit niet kan, en waarschijnlijk de laatste die zal moeten toegeven dat ik het juridisch plaatje totaal niet ken. Ik begin met enkele uitspraken van de betrokken instanties: Hema Nederland, Randstad, Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding (CGKR).

‘We hebben inderdaad een uitzendkracht ontslagen omdat ze een hoofddoek droeg.' - Hema Nederland

'Er waren blijkbaar zowel interne als externe klachten over deze hoofddoek.' - Randstad

‘Onze klant, in dit geval Hema, heeft daarop de autonome beslissing genomen om haar contract niet te verlengen. Daar kunnen wij als uitzendkantoor niet in tussenbeide komen. De klant bepaalt zelf de criteria om het contract met mensen stop te zetten.' - Randstad

'Als Hema oordeelt dat de hoofddoek niet tot het uniform van het winkelpersoneel behoort, dan moeten wij dat respecteren. We hebben daarover uitgebreid juridisch advies gevraagd, en dat is het besluit. Hier is ook geen sprake van racisme.' - Randstad

‘Het is de eerste keer dat ons zoiets overkomt.' - Hema Nederland

‘Blijkbaar ligt de hoofddoek in België veel gevoeliger dan in Nederland. Bij ons wordt daar niet zo'n zaak van gemaakt.' - Hema Nederland

'Wij vinden het jammer dat Randstad vooraf geen contact heeft opgenomen met ons.' - CGKR

'Daarvoor kennen we de feiten onvoldoende. Dat vergt verder onderzoek.' - CGKR

'Het gaat hier om een individueel slachtoffer. Het komt haar toe met ons contact op te nemen.' - CGKR

'Wij realiseren ons dat het een gevoelig onderwerp betreft en wij betreuren dat wij onderdeel worden van een politieke discussie.' - Hema Nederland

'Hema conformeert zich aan de gewoonten van een land.' - Hema Nederland

'Wij benadrukken dat deze beslissing niet is gericht tegen het dragen van hoofddoeken in het bijzonder maar dat dit geldt voor alle uitingsvormen die afbreuk zouden doen aan een neutraal en discreet imago van Hema.' - Hema Nederland

Juridisch

In principe is discriminatie op basis van geloof of levensovertuiging in het kader van arbeidsbetrekkingen, en dus ook bij het ontslag van een werknemer, verboden. Toch kan dit ontslag in een aantal gevallen gerechtvaardigd zijn. In geval van discussie, zal het uiteindelijk de rechter zijn die beslist.

Verhaal in 't kort:

Belgische autochtone vrouw (blijkbaar bekeerd tot de islam,een privékwestie) vraagt om hoofddoek te mogen dragen. Aanvankelijk geen probleem voor Randstad (onder contract) en Hema (eigenaar winkel). Maar door interne en externe klachten niet meer mogelijk. Werkneemster weigert dit te aanvaarden, met ontslag als resultaat.

De interne klachten: niet vermeld
De externe klachten: de klanten

Bedenking

Wat loopt er hier nu echt fout? Dit gaat niet over racisme, zoals men het zegt. We weten niet hoe die vrouw eruit ziet, welke huidskleur ze heeft, maar wel dat ze autochtoon is; een 'echte' Belg (hebben we even geluk). Laten we dan maar van uitgaan dat racisme over deze kenmerken uitgesloten zijn. Wat blijft er over: geloofsovertuiging. Maar nogmaals een hoofddoek mag niet direct geassocieerd worden met religie. Ik zal het nu heel cru stellen: iemand die een chemokuur ondergaat, werkt en een hoofddoek aan heeft, zal die dan ook ontslagen worden?

De klanten. Dit zijn toch wel speciale klanten in deze winkel. Ik heb jaren achter de balie gestaan met een andere huidskleur, en die ik nog altijd heb (gelukkig maar). Nog nooit heb ik daar problemen ondervonden. Het zou al erg zijn dat je op basis van 'het klant zijn' het recht zou hebben om de winkelleiding te 'dwingen' om een personeelslid te ontslaan. Want zoals Hema ook beweert: klachten over haar werk in de winkel waren er niet. Ik dacht dat klanten normaal gezien meer klachten zouden hebben over de werking van een bedrijf, dan over kledij en persoonlijke kenmerken. Als je als werknemer afspraken vergeet na te komen in direct contact met de klanten of collega's, dan gaat dat over je functie, en dus niet over je geloofsovertuiging of huidskleur.

Hema schikt zich zogezegd aan de gewoonten (cultuur) van een land. Ik ben enorm beschaamd dat een buurland (Hema als Nederlandstalig bedrijf) dit als verdediging benoemt. Wauw, onze cultuur: de klant is koning? In dit geval wel, of misschien: de klant is de werkgever of juridische rechter? Wel, toch de vijzen in ons hoofd een beetje aanschroeven. Men kan of moet kledijvoorschriften opleggen om veiligheidsredenen of om het welzijn van werknemers te garanderen. Nu mag iemand mij uitleggen welk gevaar er is ontstaan of wiens welzijn is aangetast, zowel intern als extern. Mocht het in het arbeidsreglement zijn opgenomen (in dit geval waarschijnlijk niet), en werknemers zijn op de hoogte welke hoogdringende redenen dit wel mag zijn, dan moet elke (nieuwe) werknemer dit respecteren. Want uiteindelijk teken je een contract. Het niet naleven van een contract is uiteraard ontslag.

Er kan dus wel ontslaan worden vanuit het HEMA-beleid of gelijk welke onderneming. Enkel als dit bedrijf gerechtvaardigde redenen heeft om een werknemer te ontslaan (in dit geval het weigeren om de - toegelaten - hoofddoek niet meer te dragen). Wie kent er in deze situatie de gerechtvaardigde redenen? Afwijken van die hoofddoek kan niet meer. Hiermee bedoel ik dat men geen andere excuses moet gaan zoeken in juridisch getouwgetrek. Nochtans mag een bedrijf een hoofddoek verbieden als een werknemer in contact komt met klanten. Maar dit moet beschreven staan in het arbeidsreglement. En als dit toch zo is, dan heeft Hema en Randstad juridisch geen fout begaan. Zeker een 'nonchalante' fout op het eerst toelaten, en later plots verbieden (natuurlijk allemaal mondeling). Deze bewijzen zijn er wel. Het verbod kwam er ('plots') door de klanten. Welke klanten zijn dit?

De rechterlijke macht heeft de laatste beslissing.

sensuele beleving in de pornografie

2011-02-10T20:34:00.000+01:00

Niets is moeilijker om diepgaand over porno te spreken of te schrijven. Wat drijft de mensheid ertoe dat dit sinds de oudheid nog altijd bestaat en waarom verdwijnt dit niet? Niet dat het moet verdwijnen, maar zou het ook een of ander maatschappelijke meerwaarde hebben?

Van venusbeeldjes, Romeinse fresco's, Indiase tempels, Japanse Shunga, Victoriaanse ansichtkaarten tot onze westerse porno.

In principe is al veel achterhaald. Vroeger was het nog cultureel omgeven en kunst. Nu weten we wel beter. Van tekeningen en beelden naar een realiteit. Wie ooit wat gezien heeft in zijn leven zal merken hoe ééntonig het is, dat de stemmen soms zelfs de stemmen van de 'acteurs' niet zijn en dat er stukken goed aan elkaar zijn geplakt en wie nog beter kijkt zal zien dat er herhalingen zitten, bekeken vanuit een andere hoek. Veel inspiratie en uithoudingsvermogen heb je niet nodig.

De verfraaiing van de acteurs is nog iets aparts. Ik gebruik de juiste woordenschat, maar de ene vagina of penis is de andere niet. Er wordt letterlijk in gesneden, geknipt en verlengd. En ik heb het hier echt over esthetica van het menselijk lichaam en een selectie van uitzonderingen. Met vacuümpompen, vergrotingen en verkleiningen kan men veel doen wat niet meer natuurlijk lijkt.

En voor de gewone mannen is de prestatie van hun sexe-acteurs een teleurstelling: pilletjes en injecties maken dat de climax o zo lang kan duren (met de herhalingen inbegrepen).

Het extreme doet ook zijn opmars. Wat we aanvankelijk saai vonden moet plaats maken voor perverse toestanden. Hoewel ik dit laatste wel zou nuanceren. Want we zijn rijk aan fantasie op alle gebied en ook in deze branche. Weerspiegelt dit de fantasie van de algemene volwassen seksuele mens? We zijn wel ruimdenkend geworden, houden van spelen en speelgoed. Dit om toch nog iets anders te kunnen of te willen doen.

De kamasutra (verzen over lust) is een woord dat iedereen kent en het nog veel gemakkelijker uit zijn mond laat rollen, zonder vooraf eens goed te oefenen. Oefening baart kunst, maar als je zulke porno-acteurs die acrobaten-toeren ziet doen, dan moet je eens goed naar hun armspieren kijken en hun vertrokken gezichten (dat laatste zie je meestal niet). Dat kan een gewone sterveling niet. Behalve de leuke aantrekkelijke posities is de kamasutra hoofdzakelijk een tantra gebeuren. Een meditatie van uithouding van twee verbonden lichamen. Maar dat zal een worst wezen in een pornofilm.

Om toch weer tot de kern van de zaak te komen; welke maatschappelijke functie? Is het een mannenzaak, vrouwvriendelijke porno bestaat toch ook? Erotiek gaat net vooraf, maar niet in de pornografie. Het sensuele, licht stoutmoedige, aantrekkelijke en vooral nog wat kleren aan, spreekt meer vrouwen aan, maar eigenlijk ook mannen.

Het eigenaardige is als men vrijt je nooit op dezelde manier naar elkaar in detail kijkt als wat er op porno wordt getoond. Ligt het aan de hersenen van de mannen dat we visueel gericht zijn op het lichamelijke en minder emotioneel begaan? Het zou best kunnen. Porno is altijd hetzelfde, hoe het ook mag vertoond worden. Waar men het geld blijft halen om dit staande te houden is soms niet te verstaan. Maar het zal wat mij betreft maatschappij-verantwoord zijn, als het op een goede en volwassen manier wordt overgebracht om gevaar van perverse enkelingen in onze wereld te temperen die geen blijf weten met hun driften en anderen niet in gevaar brengen.

Ah ja, zeker geen sensuele beleving in de pornografie.

Studeren op latere leeftijd

2011-01-31T16:55:00.002+01:00

Ik zou bijna durven schrijven studeren op oudere leeftijd, maar wat is oud tegenwoordig? Wel ja, op een leeftijd van 38 jaar zou ik mezelf nog jong durven noemen. In de klas zitten tussen jongeren van 18 tot 21 jaar, dan is het soms even wennen. Er is tegenwoordig een trend aan de gang om zich verder te vervolmaken of om totaal een nieuw diploma te behalen. Maar hoe voelt dat om als volwassene terug tussen de jongeren te begeven? Heb ik in al die jaren iets gemist of leer ik behalve de opleiding nog iets bij in de leefwereld van de tieners (18+)?

Overheid

In tijden van economische crisis hebben heel wat mensen het lastig. Er is veel overdreven, waarbij bedrijven gemakkelijker de schuld op de crisis willen steken als ze werknemers willen ontslaan. Maar goed, men kan de klok niet meer terug draaien. We moeten als ontslagen werknemer naar de toekomst kijken. En die toekomst is opnieuw iets nieuws aanleren. In de eerste plaats iets wat je zelf wel graag zou willen doen. De overheid biedt allerlei mogelijkheden aan om je opnieuw te lanceren in het werkveld. Van kleine (technische) opleidingen tot HBO5, A2, Bachelor, Master, enz... Sommige beroepstechnische opleidingen zijn erkend als knelpuntberoep, vooral in de zorgsector. Er zijn er die via andere kanalen zoals project 600 (zorgsector) zich kunnen vervolmaken om een hoger diploma te behalen. Het draait niet enkel om meer verdienen, maar ook meer verantwoordelijkheid. Maar ik kan het niet genoeg benadrukken; je kiest geen opleiding omdat het werkzekerheid biedt. Je kiest het omdat je dit echt graag zou willen doen, er volledig achter staat. Vaak hoor ik altijd hetzelfde, ‘in die sector hebben ze te kort'. Ja, maar om die reden doe ik het niet.

oud versus jong

Gelukkig ben ik niet de enige die van de oudere generatie ben in de klas. Het deed in het begin wel raar om op een schoolbank te zitten. Sommige studenten zijn wat ouder dan mij, en hebben tieners. Zij worden plots geconfronteerd met de leefwereld van die jongvolwassenen. Ik heb nog geen tiener rondlopen thuis, maar ik kan al in ieder geval een beeld vormen van hoe het later zal aan toe gaan. Het is mij sterk opgevallen dat de jonge studenten veel mondiger zijn geworden. Er wordt wel eens gediscussieerd, en iedereen komt veel sneller op voor zijn rechten. De kennis wordt al sterk aangescherpt via opzoekwerk internet. En ja, zij zijn inderdaad de facebook-generatie. Ik kan het gelukkig nog allemaal wel volgen met wat deze generatie mee bezig is. Zelf heb ik geen facebook-account. Misschien ben ik wel wat ouderwets op dat vlak. Ik sta er soms niet bij stil dat deze jongeren bij momenten toch nog wel wat speels zijn. We passen ons wel snel aan. We hebben heel wat levenservaring opgebouwd, de meeste zoals ik hebben een gezin, en we kunnen toch het een en ander relativeren. Ik kan me niet inbeelden hoe ik zou reageren mocht ik 19 jaar zijn en naast iemand zitten van bijvoorbeeld 38 jaar. De docenten zijn in de meeste gevallen vanaf de leeftijd 35+ of soms veel jonger. De conversaties verlopen ook veel vlotter, maar ze hebben nog altijd de status van leerkracht. Hiermee bedoel ik dat je er ook niet in mag overdrijven. Je blijft ze ook spreken met hun achternaam. En mocht je bij toeval iemand nog kennen van vroeger, dan moet je formeel blijven binnen de schoolmuren. Ik vind het niet meer dan normaal, want anders zorgt dit voor problemen die er niet hoeven te zijn.

Leren leren

Levenslang leren lijkt wel een tijdloze slogan te zijn. Het is inderdaad zo. Maar hoe doe je dat terug opnieuw, in combinatie met je gezin? Want er staat niemand boven jou die moet controleren of je al of niet aan het leren bent. Je krijgt natuurlijk de steun van je partner, je kinderen, familie, en misschien is dat wel een soort verborgen controlerende factor. Dus, de motivatie ligt grotendeels bij jezelf. Studies hebben bewezen dat wie later nog eens een opleiding volgt, de resultaten (meestal) hoger liggen dan de jonge studenten. Deze verklaring is te zoeken dat onze doelgroep op een heel andere manier denkt, motivatie, (levens)ervaring en dat het ook alles of niets is. De kans om opnieuw te mogen leren krijg je zo maar niet, en herkansingen zijn meestal geen optie. Ik ben gaan zoeken in boeken, in de bibliotheek, hoe je het best opnieuw leert, samenvattingen maakt, enzovoorts. Je mag nog zoveel lezen en tips proberen, uiteindelijk moet je voor jezelf opnieuw een methode ontwikkelen. Het memoriseren van wat je geleerd hebt is toch iets dat bij vele van mijn generatie heel lastig is. Ons geheugen is niet oud, maar je beseft dat je in al die tijd (sinds je laatste studies), je hersenen totaal niet meer traint. Ik vind dat wel jammer. Ik werk op kleine steekkaarten. Daar staan de samenvattingen op. Ik vind dit gemakkelijk, omdat ik dit tussen de soep en de patatten of tijdens het koken bij mij kan leggen. Je kan ze zelfs eens meenemen naar het toilet, in de auto, of op een receptie. Waarom niet?

Evaluatie

Het is mij sterk opgevallen dat je wordt aanvaard als een gewone beginnende student, ongeacht je leeftijd. Zo moet het ook. Je begint van nul, en dat is soms wat pijnlijk. Je bent al heel je leven gescreend tijdens je school, op sollicitaties, en dan is het alsof je ontwikkelingsproces nu opnieuw begint. Tijdens stages zijn de werknemers al gewoon dat ze stagiairs hebben van verschillende leeftijden. Die mensen moeten dan jou ook beoordelen op verschillende niveaus. Dit is de keerzijde van de medaille. Je krijgt het niet op je schoot geworpen. En als je telkens een module bent gepasseerd met positief resultaat, dan is het een hele opluchting. Even een adempauze en terug naar de volgende module tot einde opleiding. En de factor geluk mogen we ook niet vergeten.

Het werkveld

Eens alles achter de rug is, is het opnieuw solliciteren. Een nieuw leven begint op gebied van werk, want het zal hopelijk je allerlaatste job zijn. Een job waar je zo lang naar hebt uitgekeken. Het voordeel van sommige opleidingen (vooral de beroepstechnische) is dat je al tijdens je stages kan ‘proeven' of het je aanstaat. Het is al een eerste indicatie om verder te doen met die welbepaalde opleiding of toch maar naar iets anders uit te kijken. In sommige opleidingen werken ze in ploegenstelsels. Als je op voorhand niet weet welke impact dit kan geven op je gezin eens je definitief werkt, dan is het toch beter om daar goed over na te denken. Je hele gezinssituatie moet nu veel beter georganiseerd worden. Maar ik geloof wel dat elk iemand die op latere leeftijd een opleiding volgt de voor -en nadelen heeft overwogen.

Gedichtendag

2011-01-27T13:14:00.005+01:00

Nacht, kan ik je proeven?

wachten voor de nacht
door een zwoele duisternis
neen, geen middernachtmis
straalt zoveel macht

ben je werkelijk zo zwart
hier nog wat licht
weet dat ik zwicht
waar zit jouw donker hart

7 miljard mensen of kan het nog meer....?

2011-01-04T11:21:00.016+01:00

Er gaan heel wat speculaties de ronde hoeveel onze aarde aan man- en vrouwschap kan (ver)dragen. Van 200 miljoen mensen in het jaar 1 tot ongeveer 1 miljard in 1800. Maar zuiver exacte cijfers zullen we nooit hebben. Onze ogen staan gericht - laat ons zeggen - naar een klein deel van onze wereldbol; China en India. Verwondert het ons niet? Of anders gezegd: 1 wereldburger op 6 zal binnenkort iemand zijn van Indische afkomst. Met alle Chinezen, maar niet met deze. Heb ik even geluk, want ik mag mij bij deze een echte wereldburger noemen, hoewel ik niet veel van India ken. China met zijn 1,3 miljard, die zaten al met een vertragingspolitiek betreffende éénkind-beleid.

Enkele markante cijfers: 7 miljard aardbewoners halverwege 2011, 9 miljard mensen in 2045 ; 1,6 miljard Indiërs in 2050, bijna 10 miljard burgers in 2150, tegen 2030 meer Indiërs dan Chinezen, 1 op 7 wereldburgers leeft in een krottenwijk. Dit zijn schattingscijfers van de VN. Gaat er ergens in een westers land een belletje rinkelen? Ik hoop van wel. China en India zijn nu net wel tegenpolen betreffende politiek , maar ze vertegenwoordigen samen de grootste bevolkingsgroep ter wereld. Over hun ruimtevaart- en atoombeleid daar zullen we voorlopig nu nog over zwijgen. Ooit hoorde ik Stijn Meuris nog zeggen in zijn uiteenzetting over de ruimte en de aarde: "Hoe lang gaat dit hier nog duren?". Wel ik vraag me af of de aarde om zeep zal geholpen worden van buitenaf, of zijn we nu al sluimerend bezig om het van binnenuit te doen. Homeostase, het woord blijft me achtervolgen. We kunnen zelf voor een evenwicht aan mensenaantal zorgen, liefst op een vredelievende manier.

Ik zal moeten teruggaan naar de seksuele revolutie, coïtus interruptus, en via deze weg naar de anticonceptiemiddelen. Dit laatste heeft voor een ommezwaai gezorgd in geboortebeperking. We blijven het nog altijd gebruiken, ondanks sommige nevenwerkingen op lange termijn voor de gezondheid van de vrouw. Sterilisatie werd de volgende stap. Deze is wat drastischer. In Europa en andere westerse landen leven we te gejaagd, presteren we te hard, en hebben we te weinig tijd voor elkaar, laat staan om bijvoorbeeld vier kinderen te willen opvoeden. De rijke geïndustrialiseerde landen stonden al veel langer stil dat meer kinderen geen zin had, als men het niet meer kan bolwerken en onze luxe willen handhaven. Anticonceptie, hogere studies en jobs bij de vrouwen en ook meer zelfstandigheid, hebben ertoe geleid dat kinderen krijgen op de lange baan wordt geschoven. Met de toenemende onvruchtbaarheid kan dit enkel nog meer leiden tot een vertraging van ons demografisch geboortecijfer in onze streken. We klagen nu nog niet. Het zal waarschijnlijk komen van over de grote zeeën.

Wat is dan het echte probleem bij de ontwikkelingslanden? In de eerste plaats zijn anticonceptiemiddelen niet echt ingeburgerd of verboden, laat hun specifieke godsdienst het niet toe, en is seksualiteit zonder bescherming moeilijk te koppelen aan de gevolgen er van. Het groeien van de wereldbevolking is inderdaad een probleem. Hoewel we aan het vertragen zijn, is de andere oorzaak de vergrijzing, bestrijding van ziekten, verhoging van ons welzijn. Dit zijn positieve aspecten, in elk land, en ze dragen bij tot een verbeterde levenskwaliteit. Als mensen hierdoor langer en gezonder leven, en kindersterfte vermindert, dan is dit - hoe ironisch genoeg - een probleem. Als we alles rondom ons verbeteren in wat we maken om menselijke veiligheid en gezondheid te garanderen, dan draagt dit ook opnieuw zijn steentje bij om langer op deze aardbol rond te huppelen. Maar nogmaals, is dit werkelijk het echte probleem? Nee, het probleem staat los of is een gevolg van een te grote bevolkingsaantal.

Het centrale probleem: inderdaad voeding en onze natuurlijke grondstoffen. Het is niet enkel de dreigende schaarste, maar de grondstoffen geraken nog sneller op door de stijgende wereldbevolking. Als productie niet meer kan volgen, de grondstoffen schaarser worden, hoe kunnen wij nog al die monden voeden? Als ik het zo zou moeten zien, dan geloof ik niet dat milieuverontreiniging op grote schaal, rampen en oorlogen dé oorzaak kunnen zijn van een mogelijke vertraging of vernietiging van ons menselijk leven. Het ergste zou dan wel zijn dat oorlog een gevolg zou kunnen worden van schaarste in een bepaald gebied. Azië en Afrika zullen binnen 40 jaar bijna samen 7 miljard mensen tellen (waarvan Azie 5 miljard inwoners). D.w.z. dat ontwikkelingslanden meer dan de helft van de wereldbevolking zal tellen, en dan hoop ik echt niet dat zij plots in mijn achtertuin staan.

Van miljard naar het volgende miljard. In het begin waren we heel sterk aan het stijgen. Groeicijfers hebben niet enkel te maken met hoeveel er huidig rondlopen, maar wel hoeveel vruchtbare vrouwen er nog rondlopen. Zoals ik al eerder vernoemde is de achteruitgaande vruchtbaarheid, het uitstellen van kinderen en het onevenwicht in aantal tussen mannen en vrouwen belangrijke factoren. Die kunnen ervoor zorgen dat de bevolking niet meer zo extreem zal stijgen. Vroeger deed men er ongeveer tussen de 13 à 14 jaar over om een volgende miljard te bereiken. En daarna zullen we minstens 25 jaar moeten wachten om de 9 miljard te bereiken. De 6 miljardste burger werd op 12 oktober 1999 geboren om middernacht in Sarajevo (door de VN symbolisch uitgekozen). Wie de 7 miljardste wordt dit jaar, of misschien toch nog maar in 2012 weten we niet.

Is er nog plaats genoeg? Ik ben er zeker van dat dit de echte (voorlopige) oplossing is, ware het niet dat alles territoriaal is afgebakend en elke burger een nationaliteit heeft. Identiteit verbindt een mens aan zijn grond, taal, geschiedenis. China , Rusland , Groenland, Australië,... zijn zo groot, maar soms niet haalbaar om daar werkelijk in bepaalde gebieden nederzettingen te plaatsen. Waar er ergens teveel mensen op elkaar leven, laat ze dan wonen in gebieden waar er nog plaats is. Het moet realistisch haalbaar zijn. Utopie, waarschijnlijk wel. Het lijkt wel onzin. De ongelijkheid tussen rijk en arm, en de gevolgen hieruit hebben wel degelijk een invloed op de stress rond het wereldwijde bevolkingsaantal.

Door al die bevolkingscijfers, schaarste en plaatsgebrek op deze wereld, kom ik tot de volgende vaststelling: "heel vroeger hadden de mensen geen grenzen, geen nationaliteit,... en waren we allemaal gelijk. Kortom: echte wereldburgers!"

Bloeddruk

2010-12-15T12:37:00.006+01:00

nog even je bloeddruk, dacht ik...

stond daar perplex
je ogen open, mond halfdicht
is dat slapen?
wat deed dit raar
vertel me dat het zo niet is

wist niet wat zeggen,
wou je toch aanraken
voelde koud en warm aan
begreep het niet
gisteren was je anders

alleen, geen familie
het hoefde niet meer
sterk genoeg
voor eeuwige rust

...laat me nog even
bij je blijven

Filosoferen met kinderen

2010-11-14T21:59:00.008+01:00

"Als een babyslakje geboren is, kan dat al kruipen?"
"Waarom gaan we dood?"
"Als het cijfer 0 niets is, wat is dan niets?"
....

Dit zijn uitspraken van kinderen, en in deze voorbeelden spontane uitspraken van enkel nog maar kleuters, gesteld aan volwassenen. Sommige ouders zitten werkelijk verveeld met zulke vragen. In feite hoeft dit niet. Je zou moeten blij zijn, want je kind probeert een visie te ontwikkelen over het leven. Persoonlijk verfoei ik het woord 'daarom', maar uit onwetende zelfverdediging is het voor velen de ideale oplossing. Maar dat is ze gelukkig niet. Een opgroeiend kind is niet dom. Zelfs kinderen met een bepaalde achterstand ook niet. Het stellen van vragen zit in onze genen, anders zouden we niet evolueren.

Opvoeding en filosofie

In de opvoeding leren we wat goed en kwaad is, zowel thuis als op school. We kunnen gemakkelijk uitleggen waarom je beter je best moet doen, waarom door het rood licht rijden niet mag, dat de aarde rond de zon draait en niet andersom. Empirische wetenschap biedt een uitkomst dat we kunnen verder vertellen aan onze kinderen. We hoeven er als het ware niet meer over na te denken (omdat een ander dat reeds heeft gedaan). Het moet niet altijd zuiver wiskunde of natuurkunde zijn. Wat dichter leunt bij onze opvoeding is de sociologie, ook een empirische wetenschap. Ik heb meer het gevoel dat de meerderheid van de ouders filosofie niet zien in het kader van de opvoeding. Totaal verkeerd: filosofie heeft een plaats binnen die dagdagelijkse opvoeding. Het is een activiteit zoals spelen, maar in die mate onder de vorm van 'eigenaardige' of 'rare vragen'. We houden het liefst van universele vragen (tijd, geluk,leven,...), omdat we die gewoon zijn. Dit wil niet zeggen dat we daar altijd een passend antwoord voor vinden. Opvoeding is ook taal, en taal is wat mij betreft het oerbeginsel van het filosofisch denken. Van zodra je kind begint te spreken, zich verstaanbaar te maken, te communiceren en een gesprek begint aan te knopen van vage begrippen, dan is dit niet meer dan logisch. Ja, logisch voor het kind om er zelf een antwoord op te vinden of de wil om het te begrijpen. Voor de ouders een paar kopbrekers meer. Waarden en normen zijn gemakkelijker om uit te leggen, hetzij soms oppervlakkig. Filosoferen in de praktijk is een andere zaak, ook tussen volwassenen.

Filosofie in de praktijk

Om goed te kunnen filosoferen met je kind(eren) moet men in de eerste plaats met jezelf beginnen. Over wat heb je zelf eens diepgaand nagedacht, waar je geen passend antwoord op kon vinden, en welke mogelijke antwoorden heb je dan zelf bedacht? Een 'gewoon' praktijkvoorbeeld: als ik een klein plastic flesje met water leegdrink, het flesje terug dichtdraai, wat zit er dan in het flesje? Mogelijke antwoorden: niks, lucht, micro-organismen of toch nog iets niet echt gespecifieerd. Elke mens heeft een eigen bedenking op dit voorbeeld. Laten we eens vanuit gaan dat er totaal niks meer in zit. Wat is 'niks'? Is dit mogelijk, of is er toch wel 'iets'? Hoe zou niks er kunnen uitzien? Het lijkt absurd, maar toch is het niet.

Een volgend praktijkvoorbeeldje met je kind. Een kind van vier jaar gaat naar het graf van opa. De vragen stapelen zich op: wat is een graf, zit opa in de hemel,waarom bezoeken we dit,... Bij de antwoorden van de eerste twee vragen slaat je kleine spruit al in de knoop. Voor de ene vraag kunnen we een juist antwoord op geven, het andere wordt al veel moeilijker. Hemel en aarde: "opa is toch niet in twee stukken?"En om de 'ziel' uit te leggen slaan we helemaal in de knoop. Afhankelijk van de leeftijd en rijpheid van het kind moeten wij ons aanpassen aan de leefwereld van die kinderen. Wij vinden daar bewust of onbewust een 'juiste' antwoord op. Filosofie is gebaseerd op onze menselijke nieuwsgierigheid, de drang om meer te weten, alles een betekenis te geven, de dingen van het leven te interpreteren. M.a.w. het is méér dan verwondering alleen. Jammer genoeg vervaagt dit naarmate we ouder worden. Het zit er nog altijd in, maar het komt er met moeite uit. Vandaar dat wij soms klakkeloos een antwoord willen geven om met rust gelaten te worden.

Filosofie in de klas

Met filosofie in de klas bedoel ik filosofisch onderricht in het middelbaar onderwijs. Ik heb het niet over godsdienst in de katholieke scholen en ook niet over zedenleer in de gemeenschapsscholen. Wat zou het niet leuk zijn om samen met tieners te gaan filosoferen over een onderwerp. In het vak aardrijkskunde? Ja, natuurlijk het kan, waarom niet. Mocht elke leerkracht voor zijn eigen vak een paar kleine thema's per jaar belichten om gezamenlijk over na te denken, en die niet vanzelfsprekend zijn. Een voorbeeldje. We spreken over een grens. We zien op de landkaart een grens, in het echt steken we de grens over,... Volgende vragen: klopt dit, waarom hebben we een grens nodig, zouden we kunnen leven met elkaar zonder grens, kan een grens onbegrensd zijn,... In het vak Nederlands zouden we de vraag kunnen stellen: zouden wij kunnen leven met elkaar als we elk onze eigen taal zouden spreken? Ik verzeker je dat dit enorm boeiend kan zijn. De vragen worden fijner naarmate men er dieper over nadenkt. Ik denk dat er sommige onderwijzers zijn die dit al doen. Zij moeten op hetzelfde niveau staan met hun leerlingen, en bijsturen waar nodig is. Dit filosofisch gesprek in de klas is een handig hulpmiddel om de communicatiekloof tussen jongeren en volwassenen te verkleinen. Het leert ons in groep samen te praten en vooral na te denken op een andere manier. Inderdaad, drempelverlagend.

Filosofie is nooit af

Ik vergelijk filosofie als een soort puzzel. Je vindt telkens wel een stukje, maar tegelijkertijd ontbreekt er terug een stukje. Je bent als kind, tiener, volwassene telkens op zoek naar (gepaste) antwoorden. Maar om die te vinden, moet men zoeken. En zoeken is denken en praten. Bij een kleuter is de onafgewerkte puzzel nog klein, bij de oudere is die groot en nog altijd niet af. Daartussen groeit die puzzel snel en dan weer traag.

Filosoferen kan je ook leren, zodat je je eigen puzzel meer vorm kan geven. Want hoe stel je een filosofische vraag, waarmee begin ik? Enkele hulpmiddelen of basisvaardigheden: stellen van vragen en formuleren van gedachten, argumenteren (opbouwend, logisch, relevant, consistent, bewust), verhelderen van concepten (leren leggen van verbanden, maken van verschillen en gelijkenissen), generaliseren, synthetiseren, abstraheren, erkennen en analyseren van veronderstellingen, het ontwikkelen van alternatieve gezichtspunten (stimuleren van kritische en creatieve vaardigheden, aanscherpen van de verbeelding), enzovoorts. Het is een flinke boterham, en alleen om wat je nu gelezen hebt zouden er zijn die zeggen "nee, dank je". Dit is theorie, maar onbewust doen we dit. Niet in die mate, en ook niet zo gedetailleerd. Maar het helpt. De mens heeft een potentieel aan kennis, en die moeten we zeker en vast gebruiken.

Wij weten allemaal wat discrimineren is, en iedereen is in zijn leven wel eens gediscrimineerd geweest. Je kan overal op elke moment, in elke situatie gediscrimineerd worden. Vraag aan kinderen en volwassenen wat dit kan zijn, en er zullen uiteenlopende antwoorden tevoorschijn komen. Antwoorden die enkel maar voorbeelden zijn. Op de vraag waarom wij elkaar discrimineren, is dit noodzakelijk, welke reden schuilt er achter, krijg je een heel ander verhaal. Met de filosofische basisvaardigheden geraken we een stuk verder, voelen we ons meer op ons gemak. De vraagstelling in de filosofie is van cruciaal belang. Het mag niet experimenteel of op waarneming kunnen beantwoord worden. Sowieso zijn het vragen die niet met ja, nee en daarom kunnen beantwoord worden.

Op zoek gaan

Als ouder kan je op zoek gaan, om je meer vertrouwd te voelen met de opmerkelijke vragen van je opgroeiende kinderen. Je kan tijdschriften lezen, boeken, praten met je partner of anderen, of een seminarie bijwonen. Ik heb filosofie altijd al boeiend gevonden, en uiteindelijk heb ik eens een gespreksavond 'filosoferen met kinderen' gevolgd (gebracht door Peter Algoet). Uit mijn eigen interesse, bevindingen, en de extra informatie van die avond, voelde ik mij geroepen om er iets over te schrijven. Het verwonderde me dat wij maar met een tiental waren, waarbij de grote meerderheid vrouwen en twee mannen. Van de vrouwen waren de meeste boven de middelbare leeftijd (vooral 60 plussers). Is filosofie zo onpopulair? Waarom spreekt het de jongvolwassenen niet meer aan? En, waar zijn de mannen gebleven? Schuilt er hier ergens het cliché dat opvoeding een vrouwenzaak is? Dus, opvoeding en filosofie gaan toch samen. Ik kan misschien verkeerd zijn, maar er zijn me toch wel een paar zaken opgevallen.

Ik heb begrepen dat het voor sommigen niet éénvoudig is om dergelijke vragen van je kind te beantwoorden. Zelfs grootouders kampen met hetzelfde probleem. Een praktijkoefening maakte ons toen duidelijk dat elke mens een waaier van interessante bedenkingen heeft. In kleine of grote groep discussiëren moet je leren, dus ook met je kinderen thuis of in de klas. Naar ik vernomen heb worden er in sommige lagere scholen in Vlaanderen wel degelijk gefilosofeerd, en sommige leerkrachten doen dit ook in de secundaire onderwijsinstellingen. Van ongeveer een kwartier tot soms één lesuur. Ik juich dit allemaal toe. Ik heb twee jaar geleden al eens een online petitie ondertekend om het vak filosofie als verplicht vak te introduceren in ons secundair onderwijssysteem in alle onderwijstypes. Zoals ik het nu bekijk is het er nog altijd niet, komt het sporadisch moeizaam op gang voor wie het wil proberen. Maar het resultaat voor diegene die het wel doen mag er wezen: kinderen zijn verbaal sterker geworden, gedachten worden beter en nauwkeuriger uitgedrukt, gesprekken verlopen gedisciplineerder. Verder wordt er op sociaal gebied beter naar elkaar geluisterd en gepraat. Belangrijk nog: minder conflicten en verhoogde interesse voor andere (moeilijke) wetenschapsvakken.

Wat de leraren betreft: ze vinden het meestal een geslaagde methodiek, zijn enthousiast en doen verder met de korte/lange filosofische gesprekken. En de ouders? Ook zij merkten een evolutie. Hun kinderen die filosofische les kregen stelden meer vragen dan vroeger, stonden stil bij bepaalde thema's en redeneerden duidelijker en helderder. Ik betreur het dat ik als kind en tiener het nooit heb kunnen meemaken in de klas.

Medisch rekenen onder de loep!!

2010-11-05T17:28:00.007+01:00

In de basischool leren ze de cijfers ontdekken, primitief rekenen (optellen, verminderen, vermenigvuldigen en delen), enz... Sommige rekenkundige regels moeten echt uit het hoofd gekend worden. Later in het secundair onderwijs is het soms noodzakelijk om een gesofistikeerd rekenmachientje te gebruiken (die meer kan dan nodig is). Afhankelijk van welke richting je later volgt is het rekenmachientje al of niet nodig. Na je studies en vele jaren later blijkt dat we dat rekenmachientje nog altijd nodig hebben. Want oefenen doen we toch niet meer, en uit het hoofd rekenen kunnen we niet meer. Ik kijk niet alleen naar anderen, maar ook naar mezelf. Simpele rekensommetjes duren verdomd langer, dan ik had gedacht. En als ik het niet uit mijn hoofd kan/ken en noteer, dan zou ik toch wel dat regeltje van drie nog moeten weten. Of niet?

Het is in ieder geval (heel) slecht gesteld met ons rekenkundig verstand. Op je computer, op je gsm, je uurwerk,... noem maar op, zit er wel een rekenmachientje. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we niet meer kunnen rekenen zoals een kind in de basisschool. Vraagstukjes waar je je logisch verstand moet gebruiken zouden best wel eens pijnlijk kunnen zijn. Rekenen hoeft niet voor de allerslimsten onder ons te zijn. Het grote nadeel is dat we niet meer gewoon zijn om te oefenen. Het is net zoals bij taal. Ik zou durven zeggen dat dit niet veel beter is. Maar niemand zal wakker liggen van een taalfoutje meer of minder. Eén rekenfoutje kan heel nadelig zijn in bepaalde sectoren. Het terug in orde brengen op administratief/boekhoudkundig vlak is mogelijk. Maar dit geldt niet in de medische sector (verpleegkundige handeling, labo, apotheek,arts,...), waarbij je bij een toediening in een menselijk lichaam de berekening niet kan corrigeren!

De laatste tijd word ik overspoeld door info over het rekenkundig talent van de zorgverleners. Ik wil erbij benadrukken dat zij ook mensen zijn, zoals jij en ik. Dus, iedereen maakt fouten. Pech, want rekenkundige fouten in de zorgsector bij toediening medicatie staan onder de noemer van medische fouten! Volgens de laatste bevindingen van de beroepsvereniging V&VN (Nederland) is het 'onderzoek over verpleegkundig rekenen niet verrassend, maar zorgwekkend'. Dat zegt toch iets: niet verrassend, en uiteraard zorgwekkend. Er gaan stemmen op om jaarlijks een aantal rekentoetsen te organiseren, waarschijnlijk verplicht. Zakken voor de toets betekent bepaalde verpleegkundige handelingen tijdelijk niet meer uitvoeren, tot je weer geslaagd bent. Maar het is niet enkel dat. Geslaagd zijn zou ook betekenen dat je in feite een 10/10 moet halen. Of anders gezegd, er mag geen fout gepermitteerd worden. Knap lastig, en theorie verschilt nogal eens van de praktijk.

Hoe controleer je dan de praktijk? Door een nacontrole, natuurlijk. Maar is daar wel tijd en geld voor? In sommige gespecialiseerde diensten gebeurt dit wel. Rekenfouten worden vaak onbewust gemaakt. Redenen hiervoor kunnen zijn: werkdruk, routine, verkeerde werkwijze,... Dit maakt je medische fout niet goed. Nogmaals het mag gewoonweg niet. Er zullen fouten zijn die geen of heel weinig invloed uitoefenen op het menselijk lichaam, maar ze is dan wel verkeerd. Kortom, er rust een hele grote verantwoordelijkheid bij de verpleegkundigen. Als student-stagiair word je begeleid en meermaals gecontroleerd. Medische fouten worden ook niet getolereerd, maar het blijft een waarschuwing om telkens beter te doen. Daarna sta je er alleen voor in het werkveld.

In de opleiding verpleegkunde zullen medische rekenoefeningen voor gelijk welk vak onverwachts mogen getest worden. Het is enkel op die manier dat je verplicht bent als student je bij te schaven. Blijven oefenen is de boodschap. Wat betreft de ervaren verpleegkundigen in het werkveld zal bijscholing een verplichting worden, alsook het testen van deze kennis. Enkele markante cijfers uit het onderzoek van Nursing: 4 op 10 verpleegkundigen hebben moeite om te rekenen, 41% van de ondervraagde verpleegkundigen haalden een score van 5 of minder op rekentoetsen, 43% scoorde in 2007 een onvoldoende. Verontrustend? Ja, in zekere zin wel. Maar we moeten ook niet gaan overdrijven. Wat ik in deze onderzoeken niet precies weet is de anciënniteit (ervaring), in welke diensten komt het frequent voor, in welke omstandigheden, enz... Er zijn wel degelijk nog meerdere factoren die een rol kunnen spelen. Als er een dienst is met nacontrole, regelmatig bijscholing, minder werkdruk, dan kan de kans op medische (reken)fouten aanzienlijk kleiner zijn.

Rekenen is inderdaad belangrijk, net zoals taal. Over dat laatste wordt er niet zoveel gewag van gemaakt. Nochtans zijn er verpleegkundigen en zorgkundigen van andere landen die bijspringen in de zorgsector (België), omdat er zorgverleners tekort zijn. Sommige verstaan geen of niet voldoende Nederlands. Hun verpleegkundige handelingen zullen wel goed zijn, maar naar communicatie toe kan dit problemen leveren naar collega's en patiënten toe. Hoe doe je een overdracht aan een anderstalige collega, waarbij de Nederlandstalige enkel maar zijn moedertaal kent en de anderstalige geen Nederlands verstaat?

Rekenen en Taal in de zorgverlening wordt vervolgd!!

Nobelprijs voor de IVF!!

2010-10-09T23:18:00.021+02:00

Waarom het zo lang heeft geduurd weet ik niet (of ik zou het wel moeten weten). De 'vader' van de de IVF-techniek, Robert G. Edwards (fysioloog, 85 jaar) mocht eindelijk zijn welverdiende Nobelprijs voor de geneeskunde ontvangen. Hij is de 'ontdekker', en ik ben gelukkig een vader van een echt invitro kindje. Met de nadruk op gelukkig! En er zijn zeker nog vele koppels die met deze techniek te maken hebben of nog in aanraking mee komen. Over de techniek zijn er al reeds vele boeken over geschreven. Het evolueert constant, en het vertrouwen in deze vruchtbaarheidstechniek wordt almaar groter. Maar uiteraard ook de verwachtingen die niet worden bereikt, met grote emotionele ontgoochelingen als gevolg. Toch wil ik even stilstaan over het ethisch aspect, dat sinds het ontstaan ter discussie staat.

Ethische biologie

Tegenwind krijg je via allerlei kanalen. Vooral de religie heeft het nog altijd moeilijk mee. Alles wat buiten het menselijk lichaam gebeurt is onrein. Ook de kerk is mee geëvolueerd, maar blijft pertinent vaststeken. Markante zinnen als: 'dood aan menselijk leven', 'moord', 'onnatuurlijk', enzovoorts. Waar heeft de traditionele ethiek gefaald? Ik ben ervan overtuigd dat geloof een plaats heeft in onze menselijke evolutie. Niet iedereen ziet dit op die manier. En toch is er een lichte recente verschuiving aan de gang. Sommige priesters willen invitro zien als nieuw leven, en dat druist in met de inhoud van hun kerkgemeenschap. Maar nogmaals probeer ik het geloof buiten beschouwing te laten, met alle respect wie voor zijn eigen mening wil uitkomen. Tot zover de klassieke ethiek.Wat betreft de moderne ethiek, daar valt nog veel meer over te zeggen.Ook uit onverwachte hoek, de wetenschap heeft groot verzet geuit. Dankzij privégiften heeft deze Nobelprijswinnaar zijn werk verder gezet samen met de 'pionier' van de laparascopie, Patrick Tatptoe (gynaecoloog, + 1988).

De centrale vraag die ik in deze discussie wil plaatsen is: bewust - onbewust en levend - levenloos. Is dergelijke ethische vraag wel nuttig als men spreekt dat de versmelting van een eicel en een zaadcel - zowel binnen als buiten het lichaam - levend is? En mocht men daar zo zeker van zijn, bestaat er dan zo iets als een 'bewustzijn' in deze embryonale ontwikkeling? Ik heb meer het gevoel dat alles wat op natuurlijke wijze in ons lichaam gebeurt, als levend wordt beschouwd en aanvaard wordt. Uiteindelijk tijdens en na het einde van de rit van negen maanden merk je geen verschil. Gelukkig voor de mensheid is I.V.F. niet in een taboesfeer beland. Als ik dan de filosofie erbij betrek, meer bepaald de evolutie, dan is het zeker geen toeval dat we blijven werken aan het voortbestaan van onze menselijke soort op deze planeet. Of anders gezegd, I.V.F. is noodzakelijk als de natuur in de conceptie niet werkt, de natuurlijke reserve opgeraakt, of om aangeboren levensgevaarlijke ziektes uit te bannen (uit noodzaak).

Onverantwoorde techniek?

Elke geneeskundige ingreep, behandeling, therapie heeft voor-en nadelen. Over de I.V.F.-techniek staan we meestal wel dieper bij stil. Want het is de vrouw die fysisch en emotioneel het meeste moet ondergaan. Beslissingen worden dan wel alleen, of samen met je partner genomen, maar het verdere verloop is volledig afhankelijk van de vrouw in kwestie. Is het ethisch verantwoord om deze risico's aan te gaan? Nogmaals beland ik bij de moederwens, het moederinstinct, de evolutie. Het kan soms sterker zijn dan je wil. De wil om gezond te blijven, te overleven is net hetzelfde als de wens om een (invitro)kind. Over orgaantransplantatie zullen weinig zeggen dat het onnatuurlijk is. Nochtans komt het ook uit een ander lichaam. Gaat men hier de discussie stellen dat een donorhart een 'wil', een 'karakter' heeft? Is deze ethische vraag nog wel zinvol? Er zijn boeken over geschreven dat mensen met een donororgaan een karakterverandering ondergaan. Is dit wel zo? Je neemt toch zo maar geen genen over, laat staan 'karakter'genen. Ik ben wel akkoord dat een hersentrauma gevolgen heeft en je karakter kan doen veranderen. Maar ons karakter kan ook veranderen door een psychisch trauma. Het zou me nu wat te ver leiden. Nogmaals, men mag in alles geloven, maar een medisch gefundeerd bewijs zou ik toch graag willen lezen.

Verschil

In sommige landen (zoals Turkije) mag je dan wel I.V.F. toepassen in uitzonderlijke omstandigheden. Die uitzonderlijke omstandigheden: eerst getrouwd zijn. Wat heeft trouwen de dag van vadaag met kunstmatige bevruchting te maken? Een kinderwens staat toch in deze moderne tijd los van hoe je relatieband is? En als je een koppel van een ander land bent, niet getrouwd, dan mag het wel gebeuren in datzelfde land. Ruik ik hier ergens een geldgewin of 'I.V.F.- toerisme'? Ook niet alle landen willen I.V.F. toepassen als het gaat om een donoreicel en/of donorzaadcel, of donorembryo (vormen van heterologe fertilisatie). Ik moet echt heel diep nadenken waarom het een wel mag en het ander ethisch niet verantwoord is. Binnen of buiten het lichaam, daar is het in vele culturen/landen nog om te doen. Op welke manier kan je dit obstakel wegcijferen? Ik vermoed dat we te emotioneel begaan zijn met ons lichaam, en dat sociaal-culturele invloeden soms veel sterker zijn dan medische vooruitgang. Ik ben voor de medische vooruitgang, dus ook voor geassisteerde bevruchting. Maar ik betreur dan wel dat mensen in bijna pensioengerechtigde leeftijd nog in aanmerking mogen komen voor deze kunstmatige behandeling. Ethiek heeft voor mij in dit geval te maken met het waarborgen van een goede opvoeding en respect voor de rechten van het kind. M.a.w. een bijdrage leveren aan de kwaliteit van het leven, voor elk individu in onze samenleving. Een te hoge leeftijd van de moeder vind ik dan niet goed, rekening houdend met het kind. Niet alle landen hebben dezelfde leeftijdslimiet waar I.V.F. niet meer mag uitgevoerd worden.

Medische kwesties

Volgende thema's zijn vandaag nog ethisch gevoelig, en ze lijken wel tijdloos te zijn: K.I.(Kunstmatige Inseminatie) - I.V.F. (In Vitro Fertilisatie) - W.O.E (Wetenschappelijk Onderzoek Embryo's) - A.P. (Abortus Provocatus) - Draagmoederschap - Gentherapie - Stamceltherapie - Klonen - Transplantatie - Euthanasie. Ze hebben als doel nieuw gezond leven te scheppen, te verlengen, ofwel het te vroeg, laattijdig of gepast te beëindigen. Op het vlak van embryo is er nog altijd de vraag: kan men dit beschouwen als een volwaardig leven? Ik ben van mening dat je bewustzijn begint (maar nog niet beredeneerd actief) vanaf het moment dat je levend wordt geboren. Je hersenen zijn in volle ontwikkeling. Onbewust heeft de baby nog ervaringen van in de baarmoeder. Maar dan spraken we al lang niet meer over een embryo, maar over de ongeboren baby.

Individuele of gezamenlijke ethiek

Onlangs las ik ook dat niet alleen de ouders ,die soms noodgedwongen voor I.V.F. kiezen, maar ook de specialisten zich dezelfde ethische vraag moeten stellen, en eventueel mijn eerder gestelde vraag grondiger te gaan analyseren. Wat men hier vergeet is dat medische wetenschap ten dienste staat van de mens. De gezondheid van de mens op fysisch, sociaal en psychisch vlak. De individuele ethiek van elke specialist die zich met deze techniek bezig houdt, is tegelijkertijd een gezamenlijke ethiek. Met als gevolg dat het verantwoord is wat vrouwen/koppels ondergaan, en verantwoord dat de wetenschappers de natuur een handje helpen. We noemen het kunstmatige inseminatie, maar hoe kunstmatig is iets als de natuur bijna voor 99,9% nog altijd zijn werk doet?

0,1%

Liggen we ethisch echt wakker van dat laatste 0,1% waar we decennia lang hebben naar gezocht en vele koppels gelukkig hebben kunnen maken? Is er enig verstandig mens die ons kan uitleggen dat een zygote een geweten heeft? Wat is het verschil tussen een embryo dat zich niet verder ontwikkelt en afsterft bij een versmelting in het lichaam. En een eicel en zaadcel die buiten het lichaam is samengebracht, zich versmelt en al of niet binnen of buiten het lichaam afsterft? Uiteindelijk blijft een versmelting, de ontwikkeling en het afsterven of leven een natuurlijk zuiver biochemisch proces, waar geen enkele wetenschapper iets aan kan veranderen. We proberen sommige processen wel kunstmatig te beïnvloeden, maar de homeostase is zo sterk dat de natuur haar evenwicht uiteindelijk zelf zal bepalen.

Ik geloof niet dat men ooit zal te weten komen waar de juiste locatie van het bewustzijn in een embryo te vinden is. Ik hoop ook dat men het nooit zal vinden, of ik ben er zeker van dat dit wetenschappelijk niet kan bewezen worden. Laten we het utopie noemen; mocht het toch zo zijn, dan is de kans groot dat de evolutie zijn einde nadert. Niet de voortzetting, maar de stopzetting van de (gezonde) menselijke soort.

Humeur

2010-08-15T22:06:00.001+02:00

Een humeur begint van
's morgensvroeg tot
's avondslaat

En al wat er tussen ligt
bepaalt je glimlach!

de terugkeer van ons geheugen

2010-07-01T23:31:00.003+02:00

Ik heb hier een klein doosje met puzzelstukken. Ze bestaan uit zes complete puzzels,en elke puzzel bestaat uit maar twintig stukjes. Ik merk op dat het dekseltje ernaast ligt en ik wil ze dichtschuiven. Maar zo simpel is het niet. Ik krijg ze niet dicht. De stukken liggen door elkaar opgestapeld. Hoe goed ik mijn best ook doe om ze zo mooi mogelijk erin te krijgen. Ik krijg ze gewoon niet dicht. Ja, ik moet ze een voor een maken, dan passen ze erin.

Dat is het nu juist.Op mijn leeftijd van 37 jaar heb ik nu plots toch geen zin om de puzzels van mijn kindje te gaan maken, zodat het doosje perfect kan sluiten. Het begon me door te dringen dat dit niet een probleem is van mezelf, maar waarschijnlijk van vele andere mensen. Die puzzel is maar een voorbeeldje. Er zijn genoeg andere situaties waar we onze energie niet in willen forceren. En zo kom ik automatisch bij een doelgroep van geriatrische zorg en hersentrauma's. Daartussen leef ik nu. De geriatrie is in aantocht (maar nog niet voor direct), dat laatste kan onverwachts toeslaan op gelijk welke leeftijd (en dat wil ik liever niet). Wat ik duidelijk wil maken is dat als we gezond zijn wij ons geheugen veel te weinig trainen. Laten we maar zeggen veel te 'lui' zijn. Als de wetenschap zegt dat we maar 10% van onze hersenen gebruiken, waarom is het dan zo lastig om ons geheugen niet te blijven trainen, zodanig dat we er meer kunnen uithalen? Ik ken het antwoord ook niet. Want met mijn puzzelstukken (die ik niet wou maken) toon ik aan dat ik het liever zo laat. Hoe moet ik mezelf overhalen om meer dan die percentages te gebruiken?

Als baby, peuter, kleuter word je gestimuleerd om je hersenen zo goed mogelijk te ontwikkelen. Opvoeding en maatschappij zijn hier een drijvende factor. Als je dit niet doet, dan zal het nog veel minder zijn in je hersenen dat we kunnen gebruiken. Van kind tot volwassene gaan we in stijgende lijn. Maar ergens zal het stabiliseren. Dat is net het grote gevaar dat ik nu ervaar, gewoonweg omdat ik er plots over nadenk. Waarom is het zo moeilijk om onze hersenen constant bij te trainen? Luiheid kan toch niet de enige oorzaak zijn, of toch? Maakt ons brein misschien een tijdelijke pauze, om dan verder te evolueren, euh... te degenereren, in te krimpen? En het antwoord zal wat mij betreft toch dit laatste zijn. Hoe hard je inspanningen ook mag zijn, we zijn niet instaat om ons brein up-to-date te houden, te versterken tot een blijvend formidabel IQ. Degeneratie is verouderingsproces. Dit tegenhouden is een onbegonnen zaak. Van waar wij ook ooit gestart waren, keren wij nu terug naar dat begin. We moeten alles opnieuw leren, nadenken, onthouden tot vervelens toe.

In mijn bovenvermelde situatie had ik toch tijd kunnen besteden om die puzzels te maken. Als je (heel) oud bent moet je hard nadenken om dit nog te kunnen verwezenlijken. De conclusie is duidelijk: naar de middelbare leeftijd toe besef je niet dat je na die middelbare leeftijd zo achteruit kan gaan in je denkwerk. De terugkeer van ons geheugen is een feit. Een cerebraal trauma kan ervoor zorgen dat je van bijna nul mag beginnen. Niemand wil terug een kleuter worden in een volwassen mensenlichaam. Mijn redenering is enkel gebaseerd op een persoonlijk filosofische benadering. De evolutie van ons denkwerk gaat er op vooruit, maar tegelijkertijd botst het. Het wil niet meer verder door o.a. dementie, Altzheimer, enz... En zelfs als het dat niet is, dan blijft het vertragen. Hoe lastig is het niet om terug te leren stappen, te spreken, fijne motoriek terug onder de knie te krijgen, je evenwicht te houden.

Het lijkt dat ons menselijk lichaam wel boven de honderd jaar wil of kan worden, maar de hersenen zijn daar niet in meegerekend. We voeren strijd op alle mogelijke manieren om terug dat niveau te willen hebben, waar we ons zo gelukkig gevoeld hebben, nuchter van geest. Als je enkel maar oud wordt, zonder medische gezondheidsproblemen, dan is en blijft geheugentraining het allerbeste dat je kan doen. Maar door een doodgewone simpele puzzel dat een kindje op een tiental minuten kan maken en ik niet wou doen, dan geloof ik niet dat ik op de goede weg ben. We hebben als mens enkel schrik over het fysieke effect van het oud worden. Wat onze hersenen meemaken kan ons weinig schelen.

Laat ik het zo stellen. als we maar zo weinig van onze hersenen gebruiken, dan is de regressie van ons geheugen een feit. Als we die terugkeer willen vertragen of tegenhouden, dan moeten we eerst iets doen aan het gebruik van die hersenen. Het lijkt of ik in een vicieuze cirkel ben beland. En als die cirkel rond is, hoe geraak je erdan uit?

De Nederlandse taal van onze kleuters

2010-03-31T17:56:00.012+02:00

Het begint te donderen in het (departement) onderwijs, de kleuterklas en in het CLB. De druk wordt groot bij onze kleuters, die zich van geen kwaad bewust zijn. De druk wordt groter voor ouders die onvoldoende inspanningen leveren om hun kleuters bewust te maken om goed Nederlands te spreken. Waar schuilt taalachterstand zich? Door te veel afwezigheid in de klas, te laat starten met de kleuterschool, vreemde origine? Dit gaat wel degelijk over de verplichte taaltesten in het 3de kleuterklas waar menig mens niet goed weet wat er van waar is.

Die taaltest is enkel geldig voor kleuters die minder dan 220 halve dagen aanwezig zijn geweest in de klas. Je voelt de druk al komen. Vroeger starten met kleuteronderwijs en zoveel mogelijk in de klas aanwezig zijn. Het kind kan niet spijbelen, de ouders wel. En ziek en langdurige ziekte van een kind tellen dus niet mee. Om leer- en taalachterstand te vermijden moeten we doen wat ze van ons verlangen.

De taaltest zegt dat je kleuter het Nederlands voldoende moet beheersen. De vraag is: wat verstaat men onder voldoende beheersen? Toch wel belangrijk om dit te weten. En deze inhoud wordt blijkbaar niet vrijgegeven. Met andere woorden moet het heel objectief gebeuren via het CLB. De ouders, waarvan hun kleuters in aanmerking komen, kunnen hier niet op oefenen. Men veronderstelt dat je ‘goed’ Nederlands spreekt met je kind. Toch zal die inhoud stelselmatig uitlekken. Want als je kleuter niet mag overgaan naar het 1ste leerjaar, dan zal op basis van dat resultaat het een en ander mogen uitgelegd worden.

Alle situaties zijn vanaf nu mogelijk: overvolle 3de kleuterklassen in bepaalde scholen waar er veel kleuters van buitenlandse origine zijn (waar er thuis geen Nederlands wordt gesproken), aparte klassen inrichten om kleuters die nog niet goed spreken snel bij te schaven,omzendbrieven naar ouders om toch zo veel mogelijk hun kleuters naar school te laten komen. Maar als een kleuter toch voldoet aan de verplichte minimum aanwezigheidsdagen, maar de taal opvallend niet goed beheerst, wat dan? Die kleuter moet geen taaltest doen. Zouden we dan niet iedereen een taaltest laten afnemen, rekening houden met een evaluatiecriteria? Dit kan bijvoorbeeld zijn: voldoende aanwezig zijn in de klas, alle voorgaande kleuterjaren doorlopen, gestart in het peuter-instap-moment, enz… Erg, maar kunnen we proberen op een of andere manier solidair te zijn? Ouders met een zieke kleuter die niet aan de voorwaarden kunnen voldoen worden gestraft. Kleuters die genezen zijn en aan revalidatie moeten doen, worden ook gestraft. Leg maar aan je kleuter uit dat hij/zij niet naar het eerste leerjaar mag en andere vriendjes wel. Men zegt altijd dat het beter is te blijven zitten in het 3de kleuterklas, dan in het eerste leerjaar. Maar die gekende uitspraak is zeker niet gebaseerd op deze taaltest.

De conclusie van dit verhaal is: kleuteronderwijs zal verplicht onderwijs worden. Als de overheid dit wil bereiken, dan moeten ze daar geen doekjes omwinden. Klare (Nederlandse) taal voor iedereen a.u.b!

Psychiatrie geen wetenschap?

2010-03-27T09:58:00.000+01:00

Ik citeer De Standaard: "Op de eerste plaats mogen we niet vergeten dat psychiatrie geen exacte wetenschap is, waar diagnosestelling niet te vatten is in 100% sluitende testen en formules." Ja, zullen sommigen zeggen, anderen zullen de wenkbrauwen fronsen. Inderdaad: wat met daden die je doet en de vraag zich stelt of je al of niet toerekeningsvatbaar bent?

Moeten we telkens een scan maken van je hoofd, om dan vast te stellen dat je één of andere gen mist om een brave burger te zijn? Moeten we al op voorhand elk menselijk wezen gaan controleren of hij/zij al of niet (on)toerekeningsvatbaar zal zijn in de toekomst? Dit is mijn eigen bedenking, natuurlijk ver gezocht en belachelijk. Preventie om tot dergelijke uitspraken te moeten komen in deze gerechtelijke termen is ondenkbaar. Maar ik keer terug naar die psychiatrie. Een expert in gerechtspsychiatrie in België is niet hetzelfde als bij onze noorderburen. Bij ons wordt er volgens ik vernomen heb twee halve dagen besteed aan gerechtspsychiatrie, binnen de opleiding tot psychiater. In Nederland is dit één jaar met stage om de beroepstitel gerechtspsychiatrie te behalen. Ik ben wel ervan overtuigd dat beide experts bedreven zullen zijn in deze materie door hun ervaring. Maar als men twijfelt dat psychiatrie wel een exacte wetenschap is, en gerechtspsychiatrie maar een fractie is van de opleiding, dan vind ik toch dat we het voorbeeld van onze buren moeten volgen.

Want het zal dan alweer een precedent zijn dat advokaten van de aanval of de verdediging de expertise van psychiatrisch onderzoek (in hun voordeel) in vraag zullen stellen op basis van opleiding,ervaring en deskundigheid. Het grootste struikelblok is het magische woord '(on)toerekeningsvatbaarheid'. We kennen wel de juridische termen, maar het blijkt toch wel dat elk land er wel een andere interpretatie op nahoudt. Een land zoals Nederland werkt met verschillende gradaties in deze juridische term. De gradatie waar de schuldige zich bevindt zal bepalend zijn voor de gerechtelijke uitspraak en de strafmaat. Maar de filiosofie van de '(on)toerekeningsvatbaarheid' wordt zelf al in vraag gesteld. Wanneer ben je het: tijdens je daad, voor je daad, achteraf, altijd, nu en dan wanneer je het nodig acht? Dit duidt alweer op de complexiteit van deze materie. Als je (on)toerekeningsvatbaar wordt verklaard, kan de jury zeggen van niet of juist wel. Als gerechtspsychiatrische experts komen tot de vaststelling van toerekeningsvatbaarheid kan een tegenexpertise met een heel ander verhaal afkomen. We hopen dat in de realiteit de verschillen zo miniem zijn, en vooral duidelijk dat die kans zich bijna niet voordoet.

In welke mate ben je zo nuchter met je verstand om iets te doen dat verkeerd is, en jezelf direct al ontoerekeningsvatbaar te verklaren door theatraal gedrag te gaan vertonen om tot die 'symptomen' te komen? Lijkt het dan geen kat en muis spel met de psychiatrie? Ben je ontoerekeningsvatbaar of toerekeningsvatbaar als je in je 'slaap' misdaden pleegt? In beide gevallen is het zelfs mogelijk dat je vrij gepleit wordt, als je een historiek hebt van je extreme slaapstoornissen. En dan nog. Geen voorgeschiedenis en dan toeslaan. Nog iets dat niet onbelangrijk is: 'Psychiaters aangesteld door de verdediging worden vaak beter vergoed'. Speelt geld dan degelijk een rol om tot geloofwaardige krachtige uitspraken te komen?

Heeft (on)toerekeningsvatbaarheid een voordeel voor de beklaagde? Het is te zien hoe je het bekijkt. Door toerekeningsvatbaarheid ontloopt je je straf niet, maar je zit minder lang vast (in tegenstelling tot internering). Bij ontoerekingsvatbaar zit je voor een hele lange tijd geïnterneerd (onbepaalde duur), en je ontloopt je straf. Wat kies je? Als je werkelijk bij je verstand bent, dan weet je het wel. Als om de zes maanden de internering kan stopgezet worden, dan lijkt dit toch wel gevaarlijk. We beroepen ons gelukkig telkens op de deskundigheid en ervaring van (gerechts)psychiaters en psychiatrische hulpverleners, zodat fouten tot een minimum kunnen herleid worden.

Voorspelling

2010-03-23T20:17:00.001+01:00

Iets in de toekomst voorspellen

is gemakkelijker

dan te achterhalen in het verleden.

Omdat wat je zoekt

reeds eerder werd voorspeld!

Gewild sterven bespreekbaar maken

2010-03-20T23:28:00.005+01:00

Deze week ben ik naar een voordracht geweest over ….euthanasie. Ik typ dit zonder aarzelen, maar het uitspreken zal voor velen niet zo snel gaan. Van de vele bestaande taboe’s, zal dit wel letterlijk het allerlaatste zijn. “Zeg me wat je wilt, en ik leer je hoe te sterven.”

Maar ik zal dit niet aanleren of tonen, dat zal ieder voor zich uitmaken. Op welke manier wil je uitdoven? In de eerste plaats via een juridische weg. M.a.w. een simpel papiertje via de gemeente. Dit documentje is te éénvoudig om waar te zijn. Het dekt je in als het ooit zover zou moeten komen. Wat bedoel ik met ‘zover’? Als je terminaal bent, zwaar dement,… m.a.w. ongeneeslijk ziek, met de kans dat je nooit meer kan genezen en heel veel lijdt van de pijn, dan kom je hiervoor in aanmerking. Maar als het zover is dan heb je misschien niet meer de kracht om daadwerkelijk deze wens te bevestigen. Er gaat aandacht naar dat papiertje, i.p.v. aandacht naar je wens. Want op het einde van de rit heeft dit nog weinig betekenis. Laat ik dan toch even terugkeren naar het begin.

Als je gezond bent en jong, dan denk je daar niet of zo weinig mogelijk aan. Als je vader of moeder oud ziet worden en gezond, dan denken de meesten niet aan deze moeilijke vorm van levensbeëindiging. Waarom met deze zaken bezig houden als dit niet aan de orde komt? Daar schuilt net het probleem. Het probleem dat niet nu aanwezig is, maar later als je voor die keuze komt te staan; zowel de persoon die erom vraagt of twijfelt, als je naaste familieleden. Het belang van dat papiertje is niet zo waterdicht. Als je echt lijdt, het bewustzijn verliest en heel traag sterft, dan nog kan de behandelende arts de euthanasie weigeren. Maar er kan altijd naar een andere arts verwezen worden die dit wel wil uitvoeren. Maar ook de naasten hebben het laatste woord. Zij kunnen het nog altijd weigeren, niettegenstaande de betrokkene ‘euthanasie’ op papier heeft vermeld. Je kan enorm lijden, en dan nog uiteindelijk beslissen om euthanasie toe te passen. Je beslissing en de steun van je naasten is heel belangrijk. Toch nog verstandelijk communiceren, maar zwaar lijden zonder genezing is en blijft nog altijd het moeilijkste om aan euthanasie te doen.

In al die situaties zijn er nog moeilijke situaties. Wat als je niks op voorhand hebt getekend, en je verliest het bewustzijn? Wat als je niet in staat bent om nog te communiceren op mondeling vlak, of niet meer in staat bent om met de hand iets te schrijven (of analfabeet)? Euthanasie gaat altijd uit van de betrokkene zelf, en nooit van naaste familieleden/vrienden. Een gesprek aanknopen over dit onderwerp is zo moeilijk. En als familielid/vriend(in) er eerst over beginnen is nog moeilijker, misschien niet gepast in de context. Zelfs vertrouwenspersonen, zoals (huis)artsen vinden het zo moeilijk om dit woord uit eerste hand uit te spreken. De patiënt geeft er een andere betekenis aan, om niet direct tot de essentie te komen. Bij sommige artsen is het aftasten. Hoe bewijs je dat die welbepaalde ziekte specifiek bij jou onomkeerbaar is? En wat als je niet terminaal ziek bent?

Het wordt juridisch nog eens ingewikkeld als de wet denkt een antwoord te vinden op deze materie. We zijn op de goede weg, maar niet helemaal. Sinds 2002 zijn er op wettelijk vlak een paar verschillen. Palliatieve zorg en euthanasie staan apart. Respectievelijk katholiek en vrijzinnig geïnspireerd. Ook de wilsverklaring euthanasie en de patiëntenrechten vloeken met elkaar. Men krijgt een algemene indruk dat die tegenstellingen moeten blijven bestaan vanuit de overheid. Ik ga het verder niet hebben over deze wettelijke zaken en richtlijnen, want ze zijn te vinden via zoekwerk op het internet.

En wat als er geen wilsverklaring is? Kan men dan nog overgaan tot euthanasie? Nee, maar… het antwoord is palliatieve (terminale) sedatie. Of anders gezegd een verkapte vorm van euthanasie. Als gesprekken, pijnstillers,… niet meer helpen bij een ongeneeslijk zieke patiënt, dan is er maar één oplossing: men brengt de persoon in een toestand van bewusteloosheid, laten inslapen. Er is nog een probleem. Men mag geen eten en drinken geven via infuus. Over een week of twee zal men sterven van honger en dorst (versterven). Als de patiënt het zelf niet meer op papier heeft kunnen zetten, dan is het meestal ofwel mondeling van de patiënt uit, of in samenspraak tussen artsen en familieleden. Het uiteindelijke doel van deze levensbeëindiging is om het lijden te verzachten. Bij euthanasie neemt de patiënt een barbituraat in (eigenhandig of met hulp), of krijgt hij een injectie toegediend door de arts.

Schrijnend wordt het nog als een oudere gezonde mens zou zeggen: “ik wil kiezen om te sterven, dus euthanasie, omdat ik schrik heb om niet meer de juiste zorg te krijgen”. Maar het antwoord op deze vraag ligt al lang klaar: “Palliatieve zorg is alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden” (Cicely Saunders, grondlegger van de palliatieve zorg). M.a.w. vroegtijdige zorgplanning zal stilaan een begrip worden. We doen het nu al als we tijdelijk of een lange tijd ziek zijn. En met de vergrijzing wordt het lastig om perfect gezond te blijven op hogere leeftijd.

Het maakt niet uit wat je denkt, maar het feit dat je laatste individueel lastigste reis met zorg kan voorbereid worden met je naaste(n), is al een verzachtende stap naar de goede richting.

De zorgzame bezorgde mens

2010-01-03T22:52:00.007+01:00

(vervolg van 19-08-09: eigen boek 'het toeval van ons denken')

Is barmartigheid godsdienstig, of iets dat voortvloeit omdat we het gewoon zijn, zonder na te denken? Moesten we er nu echt een betekenis aan geven, of hebben we er andere betere synoniemen voor? Behalve het zoeken naar juiste definities en andere kleurrijke omschrijvingen, gaat het in werkelijkheid om een bepaald gedrag dat we aannemen: is het een toeval dat we de zorg op ons nemen voor de voortzetting van onze soort? Het wordt maar een puur egoïstische redenering, als we niet meer voor de soort willen zorgen. Het lijkt absurd, maar voor welke soort of in welke situatie willen we met onze ‘barmartigheid’ de handen niet meer in het vuur steken?

ZORG VOOR DE ANDER

Zorgen voor elkaar is een begrip. Je kunt dit doen uit liefde voor elkaar, uit verplichte overweging (wettelijk huwelijk), via een arbeidscontract (zorgverlening). Als je deze drie vormen bekijkt, dan kan je jezelf afvragen welke de natuurlijkste vorm is. Liefde zal iedereen wel beamen, maar is dat wel zo? Is liefde wel zorgen voor elkaar? Want zorgen hoeft geen romantiek te zijn. Als je bedwelmt wordt door deze zorg, is het dan nog wel zorg, van voorbijgaande aard? We moeten het veel dieper gaan zoeken. De oorsprong van zorg. De puurste vorm is, hoe kan het anders; het verzorgen van een wonde. Het niet verzorgen van fysisch lijden betekent achteruitgang. Het woord gezondheid is niet aan de orde. Het is een verzamelwoord, een holistische visie dat maar betekenis begint te krijgen nadat we eerst beseften dat de zorg om het bestaan van de soort heel belangrijk is of zal worden. En dat gebeurde zeker niet op dag één van onze evolutie. Was de zorg een solidariteitsprincipe, een pure ‘barmartigheid’? Wie zal het zeggen. Zeker niet als je begint dood te bloeden. Bloed is natuurlijk – natuurlijke vloeistof in je lichaam - zolang je het maar niet ziet. Het lijkt onnatuurlijk als het uit je lichaam treedt op een moment dat het niet natuurlijk is. Het stelpen van bloed is de eerste echte zorg.’ Duwt het maar er terug in’, ‘het is afschuwelijk’: bloed als dader nr.1. Als je nog eens begint te jammeren, dan krijg je aandacht om voor je te zorgen. Want als men dat niet doet blijf je in de kou staan, tot misschien grote ergernis.

We willen graag helpen of zorgen, maar niet altijd, en zeker niet om de haverklap. Maar als er niks visueel te zien is of tastbaar, dan is zorgen iets moeilijker. Ik zou zelfs durven beweren dat de basis van de voortzetting van de soort één belangrijke factor heeft: koorts. Deze is nodig in normale omstandigheden een ziekte op natuurlijke wijze de kop in te drukken. Als het te lang duurt, en te hoog, dan zal zorg meer dan belangrijk zijn. Daarom is het zich onwel voelen (misselijkheid), hoofdpijn, spierpijn,… allemaal symptomen die duiden op lichamelijk gevaar. Lichamelijk gevaar moet bestreden worden, of je gaat eraan kapot en vooral dood. Maar we doen er wel meer dan duizenden jaren overheen om dit te begrijpen en een zorg te creëren dat algemeen aanvaard wordt, en zelfs individualistisch.

ZORG ALS WETENSCHAP

De zorg als wetenschap begint al in de eerste plaats met de roep naar de natuurfenomenen, daarna onze welgeliefde goden, om dan in de kwakzalverij in te duiken. Die vandaag de dag nog altijd bestaat. Zover zijn we nog niet verwijderd van onze oergedachte. De primitieve alchemisten, anatomisten, en zij die niet bang waren om van ketterij verweten te worden, deden wat ze moesten doen. Je kon maar aan goede zorg doen, als je weet welke zorg die andere wel nodig had. Kennis van de zorg zit hem in het begrijpen van het menselijk lichaam. Als men in de primitieve tijd elkaar te lijf gingen, en een stuk schedel van zijn vijand in vijf stukken sloeg, dan was dat niet om te bestuderen. Die interesse is veel later gekomen. Vandaag hebben we de medische beeldvorming, vroeger een 'anatomie zonder narcose'.

De zorg als wetenschap is een heel ruim begrip. Voor de ander zorgen was enkel als je ziek was, en meestal gedaan door geestelijke orden, en dokters met groot aanzien. De zorgdoelgroep: de rijke burgerij. Solidariteit bestond niet. De armen bleven arm, en zieker. Maar de natuur vindt voor alles wel iets uit, en met de pest en andere pandemieën kreeg men het besef dat elke mens ten onder kan gaan. Als je de armen niet verzorgt, dan kunnen zij niet voor de rijken zorgen. En dat is tot op vandaag niet anders geweest.

De zorg voor de psychische vooruitgang is een moeilijk begrip, maar begrijpbaar. We gaan er allemaal op vooruit. De ene wat trager of sneller dan de andere. Gezond en ongezond, gejaagd of niet, al of niet gecombineerd met stress. Dat woord is sterk verbonden met zorg, en vooral met onze psyche. Psychische disfunctie moet ook genezen worden. En als dit niet lukt, dan moeten we dat behouden. Ja, de mens met zijn stoornis behouden. Voortzetting van onze soort, weet je nog.

COMMUNITY ZORG

We leren van elkaar, en dit is ook nodig. Maar als we met moeite nog buiten komen, en niet meer zien wat er rondom ons gebeurt, dan biedt het internet alweer soelaas. Forum: “Ik heb dat, heb jij dat ook gehad, en wat deed je eraan om het niet meer te hebben, en heb je het dan nooit meer terug gehad?” Wij als leek worden via dit medium ‘verzorgd’ en bieden ‘wetenschappelijke’ steun op cyberachtige manier. Maar het kan ook op een betere manier. Een oudere die één keer per dag eens mag videochatten met een verpleger/verpleegster of familie. Deze zorg heelt ook alle wonden, en je voelt je niet alleen. Dit toont mooi aan dat zorg niet schijnbaar onpersoonlijk hoeft te zijn. Een noodzakelijke zorg, omdat het niet anders kan.

ETHISCHE ZORGINFILTRATIE

Zorg wordt geassocieerd met een ethisch verantwoord handelen. Het lijkt een logica, een vanzelfsprekendheid, tenzij je met een legal injection je medemens naar het paradijs spuit. Moeilijk te vatten barmartigheid, maar bekijk het dan zo; de maatschappij zorgt voor jou dat die moordenaar het geen twee keer zal doen, en jij zorgt er dan voor dat dit toch nog op een menswaardige manier ‘goed’ overkomt. Zorg snijdt m.a.w. in twee richtingen. Voor welke weg je ook kiest, het is de positie en de handelingen die bepalend is wat er in onze maatschappij gebeurt. Zorgen dat mensen opgesloten geraken, tijdelijk of altijd, is de beste zorg. Er nog eens voor zorgen dat ze het naar hun zin hebben, is ook verantwoorde zorg. En hier wringt opnieuw het schoentje; moeten we ethisch zorgzaam blijven, als we hiervoor al onze energie en geld insteken?

Toch wel. En ik eindig dit pleidooi met het summum van alle zorg: euthanasie. Als we er zelf een eind aan maken, spontaan uit het leven stappen, dan is dit onverantwoord, laf,… zonder enig begrip. En toch blijft het moeilijk om dit te begrijpen. Het wordt gemakkelijker als die manier van zorg door je naasten en hulpverleners wordt begeleid. Je wordt verzorgd, bijgestaan en genezen verklaard tot je dood. Een mooiere omschrijving kan ik er niet aan geven. Maar in al die honderden jaren die gepasseerd zijn mogen we nu eindelijk spreken van een "zorg op maat".

(eigen boek: "het toeval van ons denken"- verbeteringen, suggesties altijd welkom - torromolinos@hotmail.com - wordt vervolgd)

Groot Dictee der Nederlandse Taal

2009-12-21T22:49:00.000+01:00

Carrière

Het mistte zo, dat ik de afslag miste; die zin liet mij kennismaken met het dictee, waardoor ik stante pede van school af wilde, vanwege te veel voor-de-gek-houderij, al kende ik alle jaartallen van Krimoorlog tot Bokseropstand. Spellen was een ambigue zaak: in automatischepiloottoestand lukte het me vanzelf, maar zodra ik erover nadacht weifelde ik of gênant zo’n fransozendakje had of niet; ja al die pietjepreciezerige accenten vond ik stupide, maar het gedoe met dat al of niet aaneenschrijven nog wel het stupiedst.

Voortijdige schoolverlaters zijn dappere dodo’s op weg naar Bommelskonten; maar uiteindelijk raakte ik toch nog keurig netjes getrouwd, met een baan onder de balkenendenorm maar wel dicht daarbij, en met collegaatjes die ervan uitgaan dat ik geen cultuurbarbaar ben; ik ben tenslotte Tweede Kamerlid.

Dat fraaie traktement is meegenomen, want mijn eega is een funshopper; niet zo’n barbiepop die alle braderieën afstruint waar Jan en alleman wel een paar eurootjes kan stukslaan, maar een cliënte van pico bello etablissementen. Tweemaal ’s weeks gaat ze een dagje statten, waarbij ze als een kenau in exprestempo alle jezusfreaks die de Heer en Zijn werken prijzen omverloopt, diverse rollatorrijpe oudjesmeesleurend die aan het nordicwalken zijn, en dat alleen omdat ze een nieuw eau de toiletteje

heeft gespot.

Zwaarbeladen keert ze huiswaarts, sprenkelt eau de cologne uit de eau-de-colognefles en begint op internet eBay af te schuimen voor een zo goed als nieuw Blu-rayspelertje. Als manlief ben ik de financiële kop van jut, al kent haar koopdrift één pluspunt: jaarlijks kunnen we voor een extra vakantietje eropuit gaan van het geld dat onze koters met haar luxevoorwerpen op de vrijmarkt terugverdienen.

Mijn huwelijk mag direct uit Dantes Hel komen, die schooldag waarop het dictee me ging tegenstaan was wel het grootste debacle van mijn leven, want als ik toentertijd beter had leren spellen, was ik allang politicus af en nu een wat minder gedweeë geldschieter.

Bron: De Standaard

Help, mijn brein bedriegt me!

2009-12-20T00:22:00.008+01:00

"Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op de jiutse patals saatn. De rset van de ltteers mgoen wllikueirg gpletaast wdoren en je knut vrelvogens gwoeon lzeen wat er saatt. Dit kmot odmat we neit ekle ltteer op zcih lzeen maar het wrood als gheeel."

Benoem deze onderstaande echte kleuren luidop (~~niet de woorden~~), en heel snel:

GEEL         BLAUW     ORANJE
ZWART    ROOD        GROEN
PAARS     GEEL        ROOD
ORANJE   GROEN      ZWART
BLAUW    ROOD        PAARS
GROEN     BLAUW     ORANJE

Als je nu heel eerlijk voor jezelf bent geweest, dan zal je merken dat er een verwarring in de waarneming optreedt: je reactiesnelheid vertraagt.

Er zijn nog tal van honderden voorbeelden die zorgen voor verwarring, of zelfs in ons voordeel pleiten. Door oefening leren we ons geheugen iets 'correct' te vormen. Als er plots iets is gewijzigd van wat we gewoon zijn, dan gaat ons brein dit automatisch corrigeren. Het enige nadeel is dat ons denkvermogen vertraagt.

Wat we liever niet willen is dat het brein ons bedriegt.

De "Eekloonaar" in burgemeester Koen Loete

2009-12-15T19:45:00.004+01:00

Ik ben een inwijkeling, geen echte Eekloonaar. Al probeer ik mijn best te doen om het toch te zijn. Een inburgeringsexamen heb ik niet moeten doen, gelukkig maar. Want zo iets bestaat natuurlijk niet voor verhuizers. Voor de zuivere taal van de Greppeschijters zou ik goed gebuisd zijn. Maar ik heb toch nog een voordeel. Ik heb mijn humaniora in deze stad doorlopen en was lid van de locale Scouts. En nu reeds 11 jaar stedeling van een stad die energiek, eigenzinnig en vooral echt is!

Een paar pluspunten als bagage. En met dit resultaat ben ik op de man, excuseer, Mijnheer de Burgemeester, gestapt. Een joviale man, en het is niet ‘Mijnheer de Burgemeester’ maar Koen. Waarvoor dank!

Ben je een echte Eekloonaar?

Ja!! Ik heb een Waarschootse vader en een Kaprijkse moeder. Ik ben geboren op 16 juni 1967 in Waarschoot. Maar ben kort na mijn geboorte naar Eeklo verhuisd. In Waarschoot had men toen nog een materniteit. Deze bestaat niet meer. Ik had een tante nonneke, die vroedvrouw was. Alle Loetes zijn destijds daar geboren.

Ik ben naar de ‘universiteit van Eeklo’ geweest in de Teirlinckstraat. Dit was de kleuterschool. In die tijd kreeg het deze bijzondere naam. Deze school heeft toch wel een goede 100 jaar zijn dienst bewezen. Daarna ben ik naar de Broederschool geweest en vervolgens mijn humaniora in het St-Vincentiuscollege. Toen was ik voorzitter van de leerlingenraad in het 4de, 5de en 6de middelbaar.

De jeugdclub voor natuurstudie en milieubescherming, een vzw, heb ik ook destijds opgericht. Dit was in ’82, toen was ik 15 jaar. Het bestaat nu reeds 25 jaar. Als vrijwilliger heb ik mij ook ingezet in verschillende speelpleinwerkingen.

In die voorgaande periode ben ik altijd met Eeklo verbonden geweest. Na mijn humaniora heb ik kandidatuur Rechten gestudeerd in Gent, daarna Maatschappelijk Assistent in St-Anna (Gent) met specialisatie personeelswerk. Mijn stage heb ik gedaan in UCB, Gent.
Daarna deed ik mijn verplichte legerdienst.
Ik voelde mij toen reeds politiek betrokken en op vraag van bekende politici met gekende ervaring kon ik een job beginnen in de hoofdzetel van de toenmalige CVP (nu CD&V). Ik pendelde alle dagen van Brussel naar Eeklo, gecombineerd met nog een kandidatuur Politieke en Sociale wetenschappen (Leuven).

Ik ben dan, na jarenlang werken voor de partij, in Eeklo gebleven om hier de lokale politiek te bewandelen. Ik was in die periode reeds gemeenteraadslid (’88 – ’94). Ik was toen het jongste gemeenteraadslid dat Eeklo ooit gekend heeft (21 jaar). Voor de rest ben ik, wat Eeklo betreft, altijd de jongste gebleven; de jongste Schepen en de jongste burgemeester.

Dus, ik ben er zeker van dat ik een echte Eekloonaar ben.

Ben je een stadmens of is de ‘boerenbuiten’ even goed?

Eeklo bestaat uit ‘den binnen’ en ‘den buiten’. Er is veel open gebied. Ik heb meer het karaker van een stadsmens. Als burgemeester hoef je niet in de kern van je stad te wonen, maar voor mijn functie is het goed. Er gebeurt heel veel in de stadskern. Maar nogmaals; de stad kan niet zonder het platteland en omgekeerd.
Ik zou ook de stad verkiezen indien ik geen functie zou hebben als politicus. Ik ben in ‘den binnen’ opgegroeid, in het centrum mijn school gelopen en mijn latere studies waren ook in grote steden. De omgevingsdynamiek spreekt mij aan. Het is zelfs zo dat ik nog vele dingen nog niet ontdekt heb. Eeklo heeft een geschiedenis dat interessant is.

Vind je dat de laatste 20 jaar veel is veranderd in stad Eeklo?

Zeker en vast. De dynamiek is toegenomen. Dus, Eeklo krijgt een plaats op de kaart. Het toerisme wakkert aan, alsook de aantrekkingskracht van een winkelstad. De keerzijde van de medaille is het mobiliteitsprobleem. Daar zijn wij nu reeds mee bezig. Met de realisatie van ‘den teut’ (verbindingstuk tussen expressweg en de N9, net buiten Eeklo richting Maldegem) hebben we al een deel verwezenlijkt. Het hele concept van de Ring rond Eeklo zit nu al in een verder stadium. Eens dit allemaal gerealiseerd is zal dit het onnodige verkeer, dat eigenlijk Eeklo niet binnen moet, gevoelig doen dalen en veiliger maken. De vernieuwingen van de straten dragen ook bij voor meer comfort en veiligheid.
Er is tevens een hele explosie van vrije-tijdsinitiatieven. Eeklo heeft een groot verenigingsleven. Ook de sportsector is in bloei. We hebben diverse onderwijsfuncties voor zowel jong als oud. De toeristische sector heeft ook zijn handen vol. Er komt veel meer volk naar onze streken. Dit mede dankzij verschillende (jaarlijkse) evenementen; Helden in ‘t Park, 1000 zonnen & garnalen (2008), Ronde van België(2008), Meetjeslandse Balloonmeeting, Het Herbakkersfestival (de Eeklose feesten),enz…

We zijn ook trendsetter op milieugebied. Wij hadden als eerste de grootste windmolen in Vlaanderen, en nadien kwamen er nog. Windenergie is belangrijk. Het administratief gebouw in de Industrielaan is voorzien met fotovoltaïsche panelen en de toelevering van verwarming gebeurt met biodiesel door middel van een warmtekrachtkoppeling.

Heb je nog vrije tijd?

Ik heb soms wel te weinig tijd om alles te lezen of overal bij te zijn. Met lezen bedoel ik dan ambtshalve en privé, politieke of andere onderwerpen. Ik probeer cultuur te volgen, sport doe ik iets te weinig. Ik zit ook nog in het verenigingsleven zoals; in de Algemene Vergadering van De Waai en de Schoolraad van Ten Doorn. Natuurlijk maak ik tijd vrij voor mijn familie.

Hoe zie jezelf in de verdere toekomst op politiek vlak?

Ik ben een ‘fulltime’ burgemeester. Ook de eerste in Eeklo. Hiermee bedoel ik dat ik mijn job niet combineer met een andere job of andere politieke functie. Hierdoor kan ik mij ook veel meer richten op het gebeuren in onze stad. Mijn ambtstermijn loopt tot 2012. Daarna zien we wel. Veel hangt af van het huidige politieke landschap en de beslissingen hieromtrent.

Wat vind je van je medeburgers ‘de Eekloonaar’?

De typologie van de Eekloonaar: een ondernemende mens, met een eigen karakter. Van nature ietwat stil, maar komt toch naar voren als de tijd er is. Hij/zij is geëngageerd, vele zitten in een verenigingsleven (65-tal sportverenigingen, 50-tal cultuurverenigingen,…).
De Eekloonaar is erg chauvinistisch en authentiek!

Kennis van je tegenstander

2009-12-11T16:46:00.009+01:00

Wie wat van anatomie kent en wat van gevechtsport, zal begrijpen wat ik bedoel. Als je eerst een goede kennis van anatomie bezit en je beoefent daarnaast nog een verdedigingsport, zal je veel sneller inzicht hebben in het waarom van bepaalde technieken. Omgekeerd; als je eerst goed vertrouwd en ervaren bent met een of andere vorm van krijgskunst en je verdiept je in de anatomie, dan zal je ook veel sneller begrijpen dat die twee zaken onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De ene kennisverwerving kan niet zonder de ander.

Op gebied van het beenderstelsel zijn de zaken het best begrijpbaar. Je hebt vier types beenderen: korte, lange, platte en onregelmatige. Met sommige van die beenderen kan je iets mee doen. Met een onregelmatige (rugwervel) veel minder, tenzij je van een lange een onregelmatige maakt met een 'soepele' beweging. Het lichaam zit vol met hefboomsystemen, van nauwkeurige tot gewone. Heb je een spier en/of beendergestel vast in een bepaalde positie, dan kan je ermee 'werken'. Spieren en beenderen zijn nauw met elkaar verbonden. Je kan met het vasthouden van één vinger van je tegenstander hem zo gemakkelijk voor je doen knielen, zelfs plat op zijn buik krijgen. We hebben het nog altijd over verdedigingstechnieken!

Kennis van de organen en de bloedsomloop is ook belangrijk. In de eerste plaats om je te beperken tot het louter verdedigen, en vooral niet om het 'af te maken', met zware (interne) verwondingen tot gevolg. Hoewel de grenzen tussen het 'vloeren' en 'net niet pijnigen' soms zo dicht bij elkaar liggen. Een tiental seconden of minder ergens aan het hoofd een bloedvat blokkeren is zo gebeurd en fataal (wat ik in detail niet zal uitleggen). Ofwel ga je snel dood, ofwel ontwikkel je een gevaarlijk hartfalen. Dit is niet de manier om je kennis van anatomie te optimaliseren. Een juiste gerichte stoot met twee vingers in een vitaal orgaan in de buikstreek maakt dat je voor een paar minuten niet meer recht komt. Een rake schop met de snijkant van je voet (zelfs met je blote voet) tegen een bepaald deel van het been, kan er voor zorgen dat je 'vijand' niet of nooit meer kan gaan. Allemaal gevaarlijk.

De anatomie is er niet voor de gevechtsport. Maar de eeuwenoude martial arts heeft wel degelijk te maken met deze anatomie. Hoe kan je anders met weinig energie, concentratievermogen en soepelheid een tegenstander met de blote vuist van je afschudden? Van onschuldige handelingen ter zelfverdediging, tot levensgevaarlijke. Het plaatsen van manuele klemmen met de blote hand, neutraliseren zonder verwondingen, dwingen mee te gaan, zijn allemaal manieren die deze technieken met zich meebrengen. Het lichaam is nuttig voor elke sport, verdediging, medische sector; om zo ons leven/lichaam te kunnen regelen, verbeteren, grenzen te verleggen, te dwingen, enzovoorts.

Zolang je het ziet als een vredelievende sportbeoefening, is het zeker goed. Als je je ooit moet verdedigen, vergeet dan het volgende niet:

Kennis van je vijand, is inzicht in de anatomie!

Tandarts: een uitstervend beroep

2009-12-07T15:52:00.006+01:00

Wel, ik ben vorige week eindelijk eens naar de tandarst kunnen gaan. Het had al veel eerder moeten gebeuren. Begin september kwam er eens een heel miniscul stukje van mijn tand los ergens in mijn linkerbovenhoek, tijdens het tandenpoetsen. Sinsdien kreeg ik de ene ontsteking na de andere. Zo erg dat ik dringend een afspraak wou maken, maar onmogelijk kon komen, of dat de tandarts helemaal geen tijd had. Wat ik precies had wist ik niet, dat de tandarts een druk bezet man is, kon ik aanvankelijk niet zo goed begrijpen.

Alles werd me duidelijker. Er zijn veel te weinig tandartsen. Het wordt een uitstervende job, de milieunormen voor tandartsen zijn streng, en de toelatingsexamens voor tandartsen zijn dezelfde als voor geneeskunde. Met als resultaat dat velen geneeskunde willen studeren. Tandarts worden is waarschijnlijk niet meer zo aantrekkelijk.

De geografische wachtdienst strekt zich momenteel uit over een groot gebied. Een echte ramp. Per dag moet een tandarts een halfuur of een uur incalculeren voor 'dringende gevallen'. Het is al zover gekomen dat men al aan 'commerciële klantenbinding' moet doen (wat natuurlijk niet openbaar mag). Patiënten die regelmatig komen, hun afspraak niet (regelmatig) annuleren, enz... krijgen voorrang. Ergens moet ik de tandarts gelijk geven. Ik heb weet van een tandarts die de jongste is van 14 tandartsen (in een kleine stad), waarbij er al zeker twee dit jaar stoppen, en op termijn binnen een kleine tien jaar de rest ook zal stoppen(pensioengerechtigde leeftijd). Als er tegen dan er geen meer bijkomen (wat onmogelijk lijkt, hoopt men toch), dan is deze tandarts binnen twintig jaar de enige oudste.

Dat deze studies moeilijk zijn, en niet voor iedereen weggelegd, is begrijpbaar. Waar moet men het verdwijnen van dit beroep gaan zoeken? Is de 'tand' niet interessant genoeg? Als huisdokter heb je het hele lichaam voor je. Als specialist kan je je verfijnen in een onderdeel van het lichaam, die je tot in het detail kan onderzoeken. Het gebit is nochtans ook een specialisatie. Het is algemeen, want je kan ook nog verder in die materie specialiseren.

Is het gezonde gebit niet aantrekkelijk meer? Of zal dit beroep de tand des tijds toch nog doorstaan?

Geboortepremie & de vroedvrouw

2009-11-23T23:53:00.002+01:00

Een leuke anekdote!

In sommige families worden kinderen thuis geboren. Ik zou niet durven zeggen dat thuisbevallingen in de lift zitten, maar in sommige vreemde culturen in België komt dat nog regelmatig voor. Lees aandacht dit volgend verhaal:

Een jongetje wordt geboren in een familie. De ouders bellen een zelfstandig vroedvrouw op die aangifte komt doen van de geboorte, zodat het gezin een geboortepremie kan opstrijken. In een ander gezin wordt de volgende dag ook een baby thuis geboren. Er wordt opnieuw naar een vroedvrouw gebeld. Diezelfde vroedvrouw doet plichtsbewust de aangifte. Maar ze voelde iets aan, maar wist niet wat. Een twee dagen later werd er terug naar een vroedvrouw gebeld, toevallig terug dezelfde. Maar deze keer heeft ze de aangifte niet willen doen, en heeft ze de politie verwittigd. De derde baby leek verdomd goed op de eerste en de tweede. Ze herkende dat die een klein schrammetje had op zijn neusje of ergens anders. Het onschuldig spruitje had wel drie keer een verschillende naam, op drie verschillende domicilie-adressen. En het was nog altijd hetzelfde kind waar op het eerste adres aangifte werd gedaan.

De achterpoortjes in de wet, gezondheid, en doe zo maar voort is onvoorstelbaar. Gelukkig een oplettende vroedvrouw, die dit een duistere zaak vond.

De vertraagde dans

2009-11-13T00:10:00.005+01:00

Dit gaat niet echt over dansen. Hoewel, het kan als metafoor dienen om iets uit te leggen, maar je kan ook letterlijk in zo’n dans vertoeven, om het dan aan den lijve te ondervinden, en dan besef je echt wat er met je ruimte gebeurt.

De persoonlijke ruimte is de ruimte waar je je goed in voelt, die je kan afbakenen. Die ruimte bestaat ook in je gedachten. Hiermee kan je alle kanten uit. Wat belangrijk is aan die echte ruimte (hoe groot of beperkt die ook mag zijn) is dat we ons ‘ongemakkelijk’ of ‘geïrriteerd’ voelen als mensen je benaderen. Het is zelfs nog geen inbreuk op je privacy. Een overvolle tram, bus, trein is een mooie illustratie; er komt iemand bij. Je gaat opzij, gaat achteruit, terug vooruit, sta recht, zit neer, voelt het lichaam van de wildvreemde tegen je aandrukken. Straffer nog, een onaangename geur die in je hals ademt.

Aantasting van de integriteit is het ook niet. Maar als je diezelfde persoon bent, en je bevindt je ergens in een Latijns-Amerikaans land, dan zal je moeten leren leven dat die ‘beperkte’ ruimte met meer dan de helft wordt gereduceerd. M.a.w. je ruimte is situatie- en cultureel gebonden. Op je werk kom je andere gelijkaardige situaties tegen. Een kantoorkamer (klein/groot) waar je met drie, vier of vijftien personen werkt. Je bureau is structureel afgebakend, zowel rond als op je tafel. Je kan zo voelen op ‘afstand’ dat iemand op je scherm staat mee te kijken of mee te gluren. Die persoon treedt, zonder aan te raken, binnen in je persoonlijke ruimte. Dit fenomeen heb je ook in de wachtzaal van de dokter. We willen liever niet te dicht zitten bij een andere mogelijke zieke, en we maken misschien ons breed met de benen, zodat er nog genoeg ruimte overblijft.

Wat heeft dit nu met deze titel te maken? Het systeem is beter te begrijpen met een echte dans. Geen ‘slow’, maar een Argentijnse tango. Ik ben het nu wel een klein beetje verleerd, omdat je dat toch regelmatig moet onderhouden. Maar eens ik er terug aan begin, zal ik toch aan dit onderwerp denken. Het principe van deze tango is de vertraagde dans, spelen met de ruimte tussen twee mensen die elkaar meestal vasthouden, maar ook gebaseerd op interactie van non-verbale communicatie en niet te vergeten het spel van aantrekkingskracht en afwijzing (soms wel erotisch geladen). De ruimte tussen de twee koppels is beperkt, ook de ruimte rond hen als ze zich bevinden op de dansvloer in een overvolle tangosalon. De man leidt, de vrouw volgt; opzij, achteruit, vooruit, blokkeren, vastpakken, loslaten,… en deze bewegingen op minder dan een vierkante meter, geruisloos voorbij.

Al versnelt de muziek, de dans op zich blijft vertraagd en je persoonlijke ruimte blijft hetzelfde.

Zonder blikken of blozen

2009-11-03T20:18:00.008+01:00

Ik zit momenteel met een toch moeilijk vraagstukje. Meer bepaald i.v.m. een reactie van een emotie: blozen. Het heeft vooral te maken met psychologie, en ik probeer hierbij ook een verklaring te zoeken met de filosofie (evolutie ).

Blozen is een onderdeel van het veranderen van de bloeddruk (het beter doorbloeden van sommige lichaamsdelen). Verder lees ik dat: "blozen een perfect voorbeeld is van het 'falen' van onze wil ". Blozen is niet te onderdrukken, is op zichzelf geen emotie, en het is een lichamelijke reactie die plaatsvindt bij emotie als schaamte, verlegenheid of bescheidenheid (sociale emoties). Het is een interactief signaal. Jongere mensen blozen meer, oudere veel minder. "Integendeel, het is juist een teken dat je je emoties niet weet te verbergen". "..blozen als een ingebouwd mechanisme om te voorkomen dat we vals spelen". (Jakop Rigter)

En nu komt het: En wat als je in mijn geval een bruine huidskleur (India) hebt (?!). Al wat je daarnet gelezen hebt, klopt dit nog? Ik heb in mijn leven nog nooit gebloosd. Op welke manier faalt mijn wil? Ik onderdruk ook niets, maar je kan het ook niet zien, en welke is dan mijn lichamelijke reactie? En toch heb ik schaamte, verlegenheid of bescheidenheid. Voor mij is het wel gemakkelijk: ik kan mijn emotie wel verbergen i.v.m. het blozen. Dus, ik kan ook vals spelen, of niet?

1ste antwoord persoon X:

Ik heb hier even over gegoogled, en heb gelezen dat iedereen bloost, ongeacht de huidskleur. Maar dat bij mensen met een donkere huidskleur de rode blos niet zichtbaar is, wel zou de persoon in kwestie voelen dat hij bloost. Jij krijgt dus de lichamelijke reactie, maar wij kunnen het niet zien...

Mijn antwoord:

Ja, dat klopt inderdaad. Maar 'voelen' dat je bloost?

Door een traumatische situatie/ziek zijn/flauwvallen kan ik 'lijkbleek' worden. Dit is zichtbaar en ik ken dat gevoel. Fysiologisch daalt je bloeddruk, maar voel je dit niet. Rode oortjes krijg ik wel (letterlijk dan), bij koude. En dat voel en zie ik net zoals bij blanke mensen (bij een zwarte Afrikaan weet ik het niet). Als een blanke mens door emotie 'beschamend', 'verlegend' of 'bescheidend' rood wordt, dan kent hij/zij dat gevoel met het gekende resultaat (blozen). Om eerlijk te zijn ken ik wel de drie emotievormen, maar niet met het gekende resultaat. Dus, ik voel wel een situatie en heb die lichamelijke reactie. Of anders gezegd kan ik het niet associëren met het rood worden van mijn gezicht. Bovendien word ik daar helemaal niet op aangesproken of bekeken. Want dat resultaat bepaalt voor andere mensen een 'waarneming'. 'Aha, (je bloost), scheelt er iets?' Bij mij zal het echt gissen zijn. Tenzij je mij aan de polygraaf(leugendetector) legt, dan is er kans dat je weet wat ik verberg.

Emoties zijn ten dele het resultaat van de evolutionaire geschiedenis van de mens,dus ik concludeer dat alle mensen biologisch gelijk zijn. Als rode kleur (het blozen) t.g.v. een emotie bij een blanke persoon iets verraadt, en niet bij een persoon met een heel donkere huidskleur, klopt dan de stelling 'dat alle mensen biologisch gelijk zijn?'

2de antwoord persoon X:

Volgens mij is iedereen biologisch hetzelfde, maar komen de lichamelijke reacties bij de ene wat sneller op gang dan bij de andere. Het gevoel bij blozen is dat je een warm gevoel hebt in je wangen, nog nooit gehad?

Bij mensen met een donkere huidskleur zie je misschien niet dat ze blozen, er zijn ook mensen met een lichte huidskleur die quasi nooit blozen. Ken je de uitdrukking 'zonder blikken of blozen iemand iets voorliegen?' Anderen hoef je nog maar te bekijken en ze blozen al, terwijl ze helemaal niks te verbergen hebben. Ik denk dat niet iedereen aanleg heeft om te blozen bij emoties...

Mijn 2de antwoord:

Toch een heel belangrijke opmerking: ik ken wel het gevoel dat mijn wangen warm worden (zonder kleur) van heel koude omgeving (buiten – vrieskou) naar een warme omgeving (binnen – haardje brandt/verwarming staat aan). Dit heeft enkel met temperatuur te maken, en dat is eigen aan elke mens. Maar eigenaardig, het warm worden van de wangen (blozen) door een emotie (want daar gaat het om) ken ik echt niet.

Een voorbeeldje:

als ik vooraan in een klas iets zou moeten uitleggen, en ik zeg iets totaal stoms, en de klas zou beginnen lachen, brengt dat een emotie met zich mee. Je wordt beschaamd. Dat gevoel ken ik, maar ik voel mijn wangen niet warm worden. Ik kan dit dan ook ‘gemakkelijk’ verbergen.

Het is ook zo dat Aziatische mannen hun emoties beter kunnen verbergen. Aziatische vrouwen kunnen gelijkgesteld worden met Westerse mannen. In het westen is meestal de opvatting dat je je emoties de vrije loop moet laten gaan (bijv. zuiderse vrouwen –Spanje, Griekenland, Italië). Ik ben ervan overtuigd dat het ‘beter verbergen’ te maken heeft met de donkere huidskleur, ten tweede de cultuur. Als je niet bloost, is het gemakkelijk om iets te verbergen. Hierdoor ga je onbewust ook je emoties onderdrukken, omdat je niet wordt bekeken of aangesproken op visuele aspecten. Je gaat het niet geloven, maar het is zelfs een voordeel als je van jezelf weet dat je er soms voordeel uit kan halen. Het nadeel is, dat door het niet zichtbare blozen, je een gewoonte aankweekt; de mensen hoeven zich geen zorgen te maken, en je vraagt ook geen aandacht. En hieruit volgt dan een cultuurgewoonte ‘Aziatische mensen kunnen beter omgaan met emoties’.

Het kan een oneindige discussie worden, en om het nog beter te willen snappen, zou ik nog andere wetenschappen erbij moeten nemen zodat ik een synergie krijg van anatomie, fysiologie, psychologie, antropologie, biologie en evolutie(filosofie). Een mening van een bekende Belgische filosoof wou ik ook, in de hoop hij er iets korts kon op antwoorden. Gezien zijn druk leven en deze materie dichter aanleunt bij de psychologie, heeft hij mij wel hoop gegeven dat het een nog te weinig bestudeerde materie is. Want is dit wel de moeite waard om er een onderwerp aan te besteden?

Zijn reactie:

dag Jo,

Interessante problematiek. Darwin schrijft er ook ergens over, maar ik kan er nu tot mijn spijt niet verder over nadenken (weet er ook niet veel over, behalve dat er recent een boek over is gepubliceerd meen ik me te herinneren) - ik zit met een paar deadlines enz. enz.

hartelijke groeten,

Bedankt, professor!!

I LOVE TECHNO

2009-10-30T12:00:00.005+01:00

Vorige week zaterdag heb ik meegeholpen met het grootste techno gebeuren van Europa (en misschien van de wereld). Ik hoopte dat ik echt niet in slaap zou vallen, want ik heb nog nooit al werkend een nacht doorgestoken. Zaterdag om zeven uur al wakker. Ik had gedacht om in de namiddag nog een dutje te doen, maar daar is het niet meer van gekomen. Om half vijf present aan de Expo in Gent. Om 18.30h gingen de deuren open. Ik stond met nog anderen in voor de merchandising. Deze bestond uit drie afdelingen. Elke afdeling had twee kassaverantwoordelijken. Ik was er een van. Voor ons waren vier mensen die luisterden naar de klanten die aan een afgebakende kleine omheining stonden, en het geld in ontvangst namen. De kassaverantwoordelijken controleerden eerst het geld en geven dan wisselgeld terug. Achter ons stonden nog eens een groepje van drie personen die de gadgets, t-schirts,... aan de groep voor ons gaven. Die groep van mensen waren allemaal van verschillende jeugdbewegingen.

Het belangrijkste was dat er geen t-shirt vertrok zonder dat er betaald werd. Met zo een massa mensen uit verschillende landen (waarvan bijna 60% uit het buitenland), was het echt zenuwslopend. Na een goede 10 minuten heb ik met veel geluk al een briefje van 50 euro kunnen traceren. En de persoon? Tja, dat is een procedure waar wij ons aan moeten houden en confidentieel is. Net als het traceren van dat geld. Er werd redelijk wat verkocht. Als je weet dat een toegangsticket 49 euro kost, drank, eten, shirts,... niet inbegrepen, dan weet je ongeveer wat zo een avond je kan kosten (oh ja, je vliegtuigticket, hotel,... niet inbegrepen). Er zijn echt mensen die voor dit mega-evenement veel geld willen voor neertellen! Liever zij, dan ik.

Over de muziek hoef ik je niet veel over te vertellen. De meeste namen ken ik niet. Ik ben ook niet echt thuis in die muziekgenre. Ik luister graag naar zo een beetje van alles, maar de decibels zijn niet te onderschatten. Met speciale kneedbare wegwerp-oordopjes heb ik gehoorschade kunnen vermijden. En dit werkt echt perfect. Het geluid wordt gedempt, en je kan elkaar toch redelijk goed horen van dichtbij, en soms wel op een iets grotere afstand. Het opblijven was echt wel op karakter. Ik werd dan die nacht nog eens getrakteerd op een extra uurtje, doordat het winteruur was. Een uurtje langer werken. Ik lag dan terug zalig te slapen rond half negen 's morgens.

Voor herhaling vatbaar? Ja, zeker en vast!

Vaardigheden in het verkeer bij kinderen

2009-10-16T12:15:00.015+02:00

Kortom: een kind tot 12 jaar beschikt over de vaardigheden die overeenkomen met zijn ontwikkeling. Maar plaats je die groep van kinderen (van kleuter tot 8 jaar) in het verkeer, dan begrijp je snel naar waar ik toe wil. We kunnen ze maar beter begrijpen, om er dan daadwerkelijk iets aan te kunnen doen.

DE REALITEIT

Stel je maar eens een situatie voor. Een kind rent achter zijn bal, die tussen twee geparkeerde wagens op de straat belandt. De aankomende auto ziet geen kind, want het kleine kind steekt met zijn lichaam niet uit boven de auto’s. Bijgevolg hoort het kind ook geen auto, en is het geconcentreerd op het object (de bal). Een vriend/vriendinnetje staat aan de overkant. Hij/zij zwaait of trekt de aandacht. In een impulsieve reactie steekt het kind de straat over, zelfs als er een auto aankomt. Kinderen hebben geen besef van de remafstand van een auto, laat staan dat volwassenen het bijna ook niet goed weten. 50 km/h = remafstand van 26 meter. Een aanrijding met een kind aan deze snelheid is meestal met dodelijke gevolgen. Kinderen hebben ook geen besef van snelheid van een aankomend voertuig. De lichten van een auto zijn soms verwarrend. In realiteit, als ze branden, is het een indicatie dat er een auto is. Maar vooral dat die aan het naderen is. Afstand inschatten is nog iets dat je niet zomaar onder de knie hebt.

VERKEERSVEILIGHEID

Gelukkig; oefening baart kunst. Het is aan opvoeders, ouders, leerkrachten om verkeersbesef aan te leren. Dit gaat niet op 1 dag, maar toch tot ze een leeftijd van 12 jaar hebben. Vanaf 11 jaar hebben kinderen een beter inschattingsvermogen. Tot een leeftijd van 8 jaar zijn kinderen enorm impulsief. Hun zintuigen zijn gefixeerd op één onderdeel. Een auto en fiets komt eraan: aandachtspunt zal meestal de fietser zijn. Vanaf 8 jaar kunnen ze wel al beter fietsen, maar jammer genoeg speelse manieren (roekeloos gedrag en hard rijden – vooral jongens). Laat een kind altijd aan de huizenkant stappen als ze vergezeld zijn door een volwassene. Als je plots omkeert, dan verwissel je van plaats, zodat het kind terug aan de huizenkant stapt. Je moet er maar aan denken. En als je het zou durven vergeten, leer je kind dat te onthouden. Het zal de ouder zelf wel corrigeren. Als je fietst (ook voor volwassenen), stap dan af aan de rechterkant. Ik weet het, de ‘pikkel’ of staander van de fiets staat meestal aan de linkerkant. Die gewoonte leer je niet snel af, 90% van de mensen doen het nog altijd verkeerd. Rechts op-en afstappen is veiliger.

De meeste ongevallen gebeuren nog altijd na schooltijd. Ouders, kinderen zijn te veel gehaast. Het is niet moeilijk. Als volwassenen zo zijn, dan ook hun kinderen. Ouders moeten het juiste voorbeeld geven. Hoe vaak gebeurt het niet dat men schuin oversteekt, of oversteken en het zebrapad ligt net iets te ‘ver’ van jou verwijderd(?). Gewoonten die men echt moeilijk kan afleren. De school heeft natuurlijk de plicht om aan verkeerseducatie te doen. Het VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) legt dan ook uit aan leerkrachten hoe ze op een creatieve manier het verkeersbesef kunnen leren aan hun leerlingen. Van stappersbrevet tot fietsbrevet, in verschillende gradaties. Evenwichts- en geluidsoefeningen voor kleuters, de ‘7’ stappen om een zebrapad over te steken, enzovoorts. Het zijn allerhande gemakkelijke interessante korte oefeningen op de speelplaats,die dan verder kunnen gedaan worden in het echte verkeer, onder begeleiding van een politieagent of gemachtigde opzichter. Gelukkig bestaan die initiatieven.

Veiligheid is zeker en vast een belangrijk item. Zien en gezien worden. Een fluovestje met je boekentas op je rug is niet goed zichtbaar, een fiets zonder reflectoren is niet in orde. Wanneer moet je het licht van je fiets aansteken? Er is een wet: ‘als de zichtbaarheid niet minder is dan 200 meter’. Hier zit een hiaat in de wetgeving. Die is niet objectief genoeg. Het gaat hier wel degelijk over de ‘eigen’ zichtbaarheid. Hoe bepaal je voor jezelf hoe ver je kan zien? Zuiver subjectief. Een fiets zonder spatbord moet enkel een bel hebben (bijvoorbeeld: mountainbike, koersfiets). Vanaf het moment er een degelijk spatbord hangt, d.w.z. dat kleine zwart rubberen lapje, dan moet de fiets volledig in orde zijn. Een achterlicht/voorlicht hoeft niet noodzakelijk aan je fiets bevestigd te worden. Het mag zeker aan je kleren hangen en mag knipperen. Zolang je maar in regel bent en gezien wordt.

OOGKLEPPEN

Het is mijn bedoeling om de aandacht te vestigen over kinderen en verkeer. De vraag is altijd: wanneer moet je jouw kind weerbaar maken in het verkeer, en in welke omstandigheden? Het is een constante dualiteit. Als ouders moeten we ze ook durven loslaten in bepaalde situaties . Kleine kinderen moeten groot worden in het verkeer. Om niet te vergeten is dat ouders een cruciale rol spelen in de verkeersopvoeding. Als zij het verkeerd doen, dan ook hun kind. En probeer een verkeerde gewoonte maar eens af te leren.

Kinderen hebben echt oogkleppen. Wees dus voorzichtig!

Bron: Vlaamse Stichting Verkeerskunde (educatie school), Verkeersouder

De psychologie van de quarantaine

2009-10-05T21:48:00.006+02:00

De griep laat mij niet los, zelfs al is het wellicht wat overdreven. Ik las onlangs in een artikel hoe je iemand onbewust laat denken dat hij niet meer te redden is, vervolgens hem/haar doet genezen door enkel terug bij andere zieken te plaatsen.

Quarantaine of ‘afzondering’ is bijna vergelijkbaar met de incubatietijd van een ziekte. M.a.w. de tijdspanne van een besmetting en het uitbreken van de symptomen van de ziekte. Als je wel een levensgevaarlijke griep hebt, die perfect te genezen is, dan is het goed mogelijk dat je in afzondering wordt geplaatst. Het is toch eigenaardig hoe sommige mensen zichzelf nog zieker kunnen maken, dan ze in feite zijn. Kort samengevat het volgende verhaal:

Een man op leeftijd heeft geen griep, maar wel besmet met MRSA, het welbekende ziekenhuisbacterie. Die persoon ging van een vierpersoonskamer naar een isolement met sluissysteem. Dit om te vermijden dat andere patiënten en bezoek deze bacterie ook zouden krijgen.
Na een paar dagen ging de zorgvrager zienderogen achteruit; stil, at en dronk bijna niet, moe en slapen. Hij was daarvoor wel stabiel, en mondeling communiceerbaar.
Het verpleegkundig personeel maakte zich zorgen. De arts sprak met zijn vrouw en met de patiënt in kwestie. En wat bleek. De zieke man dacht dat hij apart werd gelegd om te sterven. Oplossing: terug naar een andere kamer en isolatie aangepast. De man genas vrij snel en mocht naar huis gaan.

Moraal van het verhaal: goede informatie voor, tijdens en na is zo belangrijk. En dit geldt in alle bedrijfstakken. Hoe je gemoed schijnbaar naar een dieptepunt kan gaan, zonder dat je het zelf beseft. Communicatie zit vast als je niks vraagt of geen uitleg geeft.

Relax, I tell you when your pizza is ready!!

2009-10-02T16:24:00.010+02:00

Ik kan het er niet genoeg over hebben dat wij systemen blijven zoeken om het ons gemakkelijk te maken. Zelfs als we er niet om vragen, en achteraf blijkt dat het wel goed werkt. Iedereen kan wel wat opsommen. Het een lijkt misschien wel eenvoudiger, leuker of origineler dan het ander. Maar wees gerust, voor elke ‘gemakkelijkheid’ gaat er wel iets verloren.

Onlangs was ik in Amsterdam. In hetzelfde gebouw van de moderne Stadsbibliotheek kon je er ook eten. Ik koos een pizza. Die werd ter plaatse bereid. Blijven staan en op de vingers kijken van die mensen is niet leuk en enerverend. Dus kreeg ik een klein zwart langwerpig doosje mee (de grote van mijn handpalm - een soort afstandsbediening). Ik dacht nu echt wat geven die mij nu? Met een Hollands accent zei de man: ‘Nou, ga maar even lekker zitten aan tafel. Binnen een vijftal minuten is je pizza klaar. Wij verwittigen je via dit systeem.' Op de afstandbediening stond op: ‘Relax, I tell you when your pizza is ready’. Wel heb je ooit! Na vijf minuten begon het ding te trillen en een kort geluidssignaal te geven. Naar mijn mening, prachtig bedacht.

Er zijn zeker nog tal van opmerkelijke voorbeelden die vergelijkbaar zijn. Sommige zijn echt ver gezocht of ook wel praktisch. Je kan je geld afhalen aan de muur, in een selfbank of wat dacht je aan een drive-in-automaat? Toch wel. In Santo Domingo (Dominicaanse Republiek) stond ik jaren geleden versteld dat je met de auto naast het bankgebouw van Banco Popular geld kon afhalen aan een soort peage-stand. Je moet niet uit je auto stappen, enkel je ruit naar beneden doen. Als je dit bij de hamburgers van Mc Dondalds of de Quick kan doen, waarom ook niet met geld?

Heel bizar, maar toch om over na te denken. Een drive-in-funerarium; een overleden persoon die je kan begroeten vanuit je autostoel. Hetzelfde principe, ruit naar beneden en even stilstaan en kijken (hopelijk heb je dan de motor afgezet uit respect, en ben je niet gehaast). In California kan het. De redenering is niet alleen minder personeel en meer automatisatie, maar vooral het verdwijnen van het sociale aspect. In sommige situaties is het zeker wenselijk dat je nog contact hebt met mensen, in andere niet noodzakelijk. Wat wij allemaal ondervinden is dat we het gewoon zijn. De klok terug draaien is achteruit. Hier zijn we niet voor gemaakt.

Het volgende fictief voorbeeld zou nu wel echt straf zijn. Vele mensen moeten verlof (volledig, halve dag of een paar uurtjes) nemen om zijn/haar auto naar de garage te doen, of zo zijn/haar weekschema ordenen om het nodige onderhoud of herstelling toch gedaan te krijgen. Noodzakelijk en tijdrovend. Een ‘Garage-aan-Huis bvba’ zou de oplossing kunnen zijn. Een uitgeruste bestelwagen met kleine opliggerlift die alle gemakkelijke onderhouden, herstellingen en diagnose kan uitvoeren. Telkens met 2 mekaniekers. 'Op aanvraag'. Je belt en zij komen aan huis wanneer het je best past. Toch iets om over na te denken. Zelfs de bestaande garages zouden dit kunnen opstarten. De snelservice in de zuiverste vorm,.

Relax, I tell you when your car is ready!!

De parkeermeter

2009-10-01T22:43:00.007+02:00

Leuke anekdote!

Ik moest ergens zijn voor een examen. Ik wou op tijd zijn, omdat ik toch parking zou vinden. Ik vond een plaatsje aan de straat zelf. Ik zag direct dat ik moest betalen aan de parkeermeter. Ik had geen kleingeld bij, dus met bankkaart (inclusief Proton). Ik ging het gebouw binnen. Rond 08.30h ging de deur open van het auditorium. Ik nam plaats achteraan. Maar na 10 minuten bleek al gauw dat ik en nog andere in de verkeerde zaal zaten. Plotseling kwam er een ingeving in mijn hoofd. Waarom weet ik nog altijd niet. Met een instinctieve reactie wil ik mijn bankkaart uit mijn portefeuille nemen.

En goed geraden, die zat er niet in. In volle stress loop ik naar buiten recht naar de betaalautomaat. Ik zag mijn kaartje er nog insteken en nam hem vliegensvlug eruit. Oef!! Tussen het parkeren en de vondst zat er welgeteld 40 minuten tussen. Dit zal mij geen twee keer gebeuren. In de zaal moest ik nog wat bekomen. Nam een blad en balpen, en zat 'rustig' om me heen te kijken, want het examen was nog niet begonnen. Op het moment hij wou beginnen, kwam er nog iemand binnen die plots mijn naam riep voor heel de zaal: "is er hier iemand die Jo Verhaeghe heet?" Verwonderd en bekomen van de stress keek naar zijn richting en stak mijn hand op. "Ik denk dat deze VISA-kaart van jou is?"

Een rode kop kan ik niet krijgen, maar 't zou al een even groot mirakel zijn, mocht dit wel zo zijn. Wel heb je ooit. Kan je echt in een tijdspanne van een uur 2 belangrijke voorwerpen na elkaar verliezen en terugvinden,zonder dat je werkelijk beseft dat je iets verloren hebt?

Zee van tijd

2009-09-30T06:17:00.003+02:00

ik heb te weinig tijd om

aan iets te beginnen.

veel te weinig tijd om het

af te werken.

maar een zee van tijd

om er over te vertellen!

Porno tussen de oren, en in het web!

2009-09-26T06:00:00.000+02:00

Een tijdje geleden zag ik op Terzake een reportage over de porno-industrie. Het is voor de meeste mensen zeker niet het gespreksonderwerp nummer één, er iets over te schrijven, laat staan er een item aan te wijden in een duidingsprogramma. Gedurfd, interessant voor wie het wil begrijpen, en voor sommigen niks nieuws onder de zon, … euh onder de kleren!

Hoewel. Het programma heeft zich vooral gebaseerd over de toegankelijkheid van dit thema via het internetmedium, en of je als producer er wel echt rijk mee wordt vanuit je bed. Belangrijk nog: hoe ver kan men nu nog gaan? Met zoektermen vind je de juiste ‘smaak’; asian – brunette- cumshot – bdsm – amateur - ….enzovoorts. De trefwoorden gaan tot in het oneindige. Niet alleen pictures, maar een arsenaal aan videobeelden, live cam en chatsessies. En dit al of niet gratis. De producers spelen daar gretig op in. Voor elke doelgroep is er wel iets te vinden. Hotelketens doen een beroep op deze industrie. De hardcore porno maakt dan plaats voor softporn om deze klanten van hotels niet weg te jagen en tevreden te stellen. Het is inderdaad big business. De grote vraag is altijd: wie kijkt er naar en wie wilt er dan ook grof geld voor betalen? Daar wringt net het slipje. Meestal wordt er gevraagd om met creditcard te betalen. Deze maatschappijen zitten met een moreel dilemma verveeld. Pornowebsites bieden de mogelijkheden van betalingswijzen. Als er een maatschappij niet mee wil, dan verliezen ze klanten. Anderzijds zeggen sommige mannelijke/vrouwelijke klanten hun lidmaatschap op, of zeggen dat het een vergissing is wanneer er geld is afgegaan aan 'pornowatching'. Dit zorgt voor (huiselijke) problemen. Voor de gewone mens in de straat is het geen investering waard. Straffer nog. Grote kabel-en providermaatschappijen zoals AT & T laten wereldwijd porno streamen via hun netwerk de huiskamer binnen. Wat is dan het probleem? Geen natuurlijk. Ook zij genieten mee van de winstcijfers. Elke instantie – waar porno passeert – profiteert mee van de mythe dat het verboden is.

Maar het programma vertelde niks over het waarom van deze (gratis) porno, de niche-richting wat nu hype aan het worden is, en wat moreel fatsoen betekent. Dat porno van dag één een mannenzaak is geworden is duidelijk, maar de vrouwen zijn er toch ook, hé! Hier geldt: we kunnen enkel het één met het ander. In welke mate is porno anders dan een erotisch verhaal? Inderdaad, het zich visueel voorstellen. Hiermee is alles uitgelegd. Als men fantasie omzet in beelden en detail, dan deinzen we achteruit. Het is niet netjes, beschamend en vervelend. Larry Flint – dé trendsetter van de brave porno – maakte het toen ons duidelijk met zijn uitspraak ‘Show me some pink!’ Gênant, misschien? Behalve als het in je hoofd gebeurt, of in de slaapkamer. Dit laatste heeft ook al plaats gemaakt om ‘outdoor’ van het leven te genieten. Want dit is ook spannend en tegelijkertijd gevaarlijk om betrapt te worden. Dit zijn misschien enkele mooie brave voorbeelden. De porno-industrie heeft dit goed en wel begrepen. Met de nieuwe applicaties kunnen gewone onbekende koppels, vrouwen, mannen hun bed- en andere sekscènes uploaden, zodat heel de wereld kan meegenieten van hun durf en amusement. Een vorm van ‘brave’ amateur-exhibitionisme. Dan zeg ik altijd: ‘beter dat die mensen het op die manier doen, dan in mijn achtertuin’.

Als op fysisch vlak genot en pijn zo dicht bij elkaar liggen, dan heeft de nichemarketing in deze sector er een antwoord op gegeven. Ook dit is fantasie van de mens. Het zal wel een grote minderheid zijn. Bij deze seksbeleving moet je er wel een vorm van plezier aan hebben, want anders experimenteer je er niet mee. Als je het niet kan, niet vraagt of durft, dan wordt je eigen verborgen fantasie wel omgezet door professionele porno-acteurs. Het is theater, maar vooral echt en niet getrukeerd. Nieuwsgierigheid is een instinct dat moeilijk te bedwingen is. Als we het op een positieve manier bekijken, dan is er voor elk wat wils in deze volwassen pornowereld. Het is een onderdeel van onze maatschappij geworden. Vroeger een taboe, nu ook nog, maar we kunnen, willen of moeten proberen het te relativeren op een bepaald niveau. Op maatschappij-ondersteunend vlak is het goed dat het bestaat, zodat mensen niet lastig gevallen worden op straat.

Mannen moeten het hebben van (bewegende) beelden, vrouwen van soft, mooie zachte scènes en vooral een fantasierijk opwindend verhaal. En zo komt iedereen wel eens aan zijn trekken!

Moeten dokters hun handen wassen?

2009-09-11T12:36:00.008+02:00

In juli begin dit jaar zijn in het Turkse Izmir 13 baby’s gestorven. De baby’s waren allemaal binnen de 24 uren overleden. Ze kregen allen kunstmatige voeding, omwille van te vroeg geboren of ondergewicht. Dus, wat was er hier misgelopen?

Na nader onderzoek hebben ze ontdekt dat een van de verpleegsters verzuim had gepleegd aan de hygiënische voorschriften. Dit is schrijnend en frappant. De ziektekiemen zijn via de handen in de voeding terecht gekomen. Zo zie je maar hoe snel het kan gaan als men geen aandacht geeft aan persoonlijke hygiëne, en specifiek nog in een ziekenhuis. Men doet al jaren in Europa en in de rest van de wereld inspanningen om de fameuze ziekenhuisbacterie(MRSA) te bestrijden. De handhygiëne is op zich al de gemakkelijkste manier. De infectie-ontsmettende vloeistoffen hangen aan de buitenkant van elke ziekenhuiskamer. Het is ironisch. Als bezoeker doe je wat je moet doen en ga je binnen. Als je binnen bent, geef je de zieke kennis/familielid een hand of een knuffel,… Het gebeurt dat er in een kamer nog een andere patiënt ligt, die misschien nog zieker is of herstellende van haar/zijn ziekte of operatie. Die persoon vraagt iets om te doen, en je helpt die persoon spontaan. Een ziekenhuiskamertje zit vol met ziektekiemen. En nu komt het. Hoeveel mensen wassen terug hun handen na het bezoek? En wat met de kinderen die mee waren? En het leukste moet nog komen: hoeveel keren wassen de dokters-specialisten hun handen? Welk protocol hebben zij? Zij huppelen van de ene kamer naar de andere, schudden handjes met het bezoek en de patiënt (indien mogelijk). Het beantwoordt natuurlijk aan de toegankelijkheid en vriendelijkheid, wel te verstaan. Staan die medische specialisten daar wel bij stil?

Hectiek en werkdruk zijn termen in de medische wereld die aandacht verdienen. Er moet een soort ‘geconcentreerde en gecontroleerde’ routine zijn. Maar het woord routine zegt het zelf: je bent het gewoon of anders gezegd, je mag het nooit vergeten! De handhygiëne bestaat uit: handreiniging, handdesinfectie en handverzorging. Je kan op zich deze handeling niet overslaan, noch verbeteren. Tenzij er nieuwe medische protocollen worden ontwikkeld. Als elke bezoeker en medisch personeel dit doen zijn we op de goede weg, maar lijkt oncontroleerbaar. Toch wel, de hygiëne toepassen en geen handjes schudden is een mogelijkheid. In tijden van griepepidemieën en –pandemieën zeker een must. In Japan geen probleem, want ze schudden daar sowieso geen handjes. Een struikelblok minder, maar de handjes zullen nog altijd moeten gewassen worden. Want overal moet toch hetzelfde protocol gelden, of niet? Een studie op nursing.nl gaf toe dat in Nederland 52% van de verpleegkundigen er licht over denkt i.v.m. de risico’s van slechte handhygiëne. Dit is behoorlijk veel. Bijgevolg heb je nog een verschil tussen het verzorgen van mensen in ziekenhuizen en de thuiszorg. Hoe doen die verpleegkundigen het? Liggen onze huizen binnen allemaal netjes? Waarschijnlijk niet.

Toch belangrijk hoe de dokters het doen. Hoeveel huisdokters gaan na elke raadpleging eventjes vlug hun handen wassen? Hou dit maar eens vol. Zou het dan niet vanzelfsprekend zijn om ook geen handjes te schudden? Want de ene patiënt kan overdragen naar de andere of de dokter draagt over naar een andere patiënt. Een beetje overdreven natuurlijk. Ik kan het nu al niet meer volgen. Maar het toont mooi aan hoe moeilijk het is om routine in stand te houden, zeker op hygiënisch vlak. Het is vaak uit luiheid of vergetelheid dat we het niet doen. Ook na een toiletbezoek is dit meer dan noodzakelijk. Er is al een item aan besteed in het nieuws dat kleuters hun handen te weinig wassen, zowel thuis als in de school. Als kleuterjuf zal je lang bezig zijn. Bijgevolg een (on)mogelijke zaak? Als het een verplichting is via een omzendbrief naar de scholen toe van Influenza, dan heeft men geen keuze. Als 26 kleuters allemaal naar het toilet moeten, dan is het bijna onmogelijk telkens je handen te wassen om dan een andere kleuter te helpen, en bovendien elke kind nog eens de handjes laat wassen. De kleuters hetzelf laten doen, of toch proberen. Beter dit, dan geen handhygiëne. En wij als ouders nemen ook niet goed onze verantwoordelijkheid. Een voorbeeldje op je werk: was je jouw handen eerst voordat je naar het toilet gaat, na het kort/lang toiletbezoek nog eens, en wat als je dan de deurklink terug in je handen neemt om de deur te openen….euh? Ja,ja, inderdaad. En wat met een handdoek die er hangt? Durf je de uitdaging aan om terug bacteriën aan je handen te laten kleven? Een goede hygiëne-besef moet toch ergens beginnen, in ieder geval haalbaar voor elke mens.

Excuses genoeg, maar die heb je niet in het ziekenhuis.

Dieren die andere soorten opvoeden

2009-09-03T20:48:00.001+02:00

Het is een feit voor wie het nog altijd niet kan geloven: we komen duidelijk van de apen. Als wij een verloren jong kunnen opvoeden en vooral liefde geven, dan kunnen chimpansee's dat ook. Ik heb het niet over de eigen soort bij de apen, maar andere onvoorspelbare en gevaarlijke welpen van leeuwen, tijgers, poema's,...

Wij mensen kunnen die apen opvoeden, genegenheid geven en trucjes aanleren. Dat laatste leren ze heel snel en zelfs begrijpen ze wat ze moeten doen. Maar de papfles geven, stoeien en knuffelen is toch nieuw. Zeker als de apin weet wanneer ze honger hebben. Het katachtig beestje blijft niet klein en zal tijdig van de 'adoptiemoeder' afgezonderd worden. Het blijven nog altijd levensgevaarlijke wilde dieren!

Maar als je 8 kleine biggetjes van een hangbuikvarken ziet, en de 9de is een..... jong klein katje, dan vraag ik me af wat er met onze evolutie aan het gebeuren is (?!). Ik vond het zo schattig, dat ik er een foto van genomen heb.

2009-09-02T17:03:00.010+02:00

Minder leuke anekdote

Een nog jonge vrouw (begin de twintig) komt binnen. Ze is de vriendin van een klant die een tijdje geleden een wagen gekocht heeft. Hoewel het weer bewolkt was, had ze een donkere zonnebril aan. Ik liep haar voorbij en dacht direct hier klopt iets niet. Ik zag nog een dikke pleister net onder haar oog. Mijn betrokkenheid in de leefwereld van onze klanten begint te werken. Wat abnormaal lijkt valt op. Maar dit is toch een eigenaardig bizar verhaal.

Een tijdje geleden was ze voor een poosje uit elkaar met haar vriend. Blijkt dat haar vriend te doen had met een jong meisje van 15 jaar. Het is te zeggen, dat het meisje zot liep achter haar vriend. Gezien het uit was, gaf dat geen probleem. Maar toch. Ze was minderjarig en dat leek voor de vriend toch niet de juiste oplossing. Het meisje bleef verliefd lopen achter hem. Ondertussen was hij en zijn vriendin terug samen. Wat is er dan gebeurd? Wel, het 15-jarige meisje kon dit niet verdragen dat ze terug samen waren. Met als gevolg dat grote broer van de minderjarige naar het andere meisje is gereden en haar daar wat flinke meppen heeft verkocht. Dit hou je echt niet voor mogelijk, maar toch is het gebeurd. Ze heeft natuurlijk aangifte gedaan bij de politie.

Maar het vervolg kennen we niet, maar weten wel wat er eventueel zou kunnen gebeuren. Ze zei dat haar vriend de grote broer van het veel te jonge meisje eens goed onderhanden ging nemen met nog een paar vrienden. Dit wraakzuchtig verhaal speelt zich af in een gewone kleine gemeente. De tijd van de 'gangs' is zo te zien nog altijd 'alive and kicking'. Zinloos geweld, maar het is altijd te laat. Zolang dat iemand zijn/haar verhaal kan vertellen is het goed. Maar hoe erg is dat nu niet? Wat nu vreemd is aan deze story is dat je zou verwachten dat grote broer de vriend van het meisje een mep zou geven, maar het draaide blijkbaar anders uit.

Als je verder denkt, dan zie je dat wraak - zeg maar jalouzie - tussen twee vrouwen nog ingewikkelder in elkaar zit. Het is zij die moet boeten, want ze ziet haar onmogelijke liefde nog altijd graag. Dit zou voor mij de enige verklaarbare uitleg zijn, hoewel ik heel deze gevaarlijke actie afkeur.

Geconditioneerd

2009-09-01T12:00:00.000+02:00

Hoe kunnen we vrij kijken en leren als we,

vanaf onze geboorte tot aan ons sterven, door deze of gene cultuur gekneed zijn

in de enge mal die we ons ik noemen?

We zijn eeuwenlang geconditioneerd door onze nationaliteit,

kaste, klasse, traditie, religie, taal, opvoeding, familie, literatuur, kunst, propoganda,

klimaat, economie, voeding, vrienden, gewoonten, conventies, ervaringen -

kortom door alle denkbare invloeden.

Daardoor zijn ook onze antwoorden op alle problemen die zich voordoen geconditioneerd.

Besef ik goed dat ik dat ben: geconditioneerd?

(Krishnamurti)

Het lucht op!! - waarschuwing: symptoomreclame!

2009-08-31T11:26:00.020+02:00

Sterk staaltje van onze noorderburen, Nederland, die op een toch wel medisch-maatschappelijke manier, hun bevolking de wind van voor of van achter geven. In de figuurlijke zin, of kan het ook letterlijk? Winderigheid, ja dat lucht op, omdat het nu eenmaal moet. Een kleine kwaal is nog geen ziekte, tenzij je inventief genoeg bent om er een ziekte van te maken. En de kassa, die rinkelt!! Want de farmaceutica maakt graag pillen, die misschien niet nodig zijn. Het programma moet nog worden uitgezonden vanavond, maar enkele resultaten van die actie zijn al bekend.

Het is bijna te vergelijken met een placebo. Maar die maak je maar als de ziekte er is. In dit geval hebben de makers van Radar (Tros), samen met DGV (Instituut voor verantwoord medicijngebruik) de ziekte als een placebo gelanceerd. Ze hebben het gelanceerd als een 'medisch verantwoorde' campagne. Posters opgehangen in dokterskabinetten, bij apothekers, mensen bevraagd, en een nepwebsite opgericht over deze merkwaardige ziekte. Gezondheid is een heel gevoelig onderwerp. Aandacht krijgen voor je ziekte wil iedereen. Maar aandacht voor een ziekte die je denkt te hebben, maar feitelijk niet bestaat, hoe ga je daarmee om? Het programma toonde aan dat je zo de media kan manipuleren, alsook een stukje van de medische entourage. Elke verstandige mens (wetenschapper, journalist, bekende) trapte er in. Het is erg om te vernemen dat niemand zich daar vragen bij stelde. Deze nepcampagne moest wel snel gebeuren, en ook snel afgebroken worden. 1 april is al lang gepasseerd, maar hoeveel 'grapjes' komen er nog op medisch vlak?

Deze situatie toont perfect aan dat een medische kwaal als belangrijk en serieus wordt genomen. We leven in een maatschappij waar we steeds meer angsten krijgen voor kwaadaardige bacteriën en supervirussen. Is deze medische campagne bewust opgestart in de tijd van de grieppsychose, of zou het effect hetzelfde gebleven zijn in een andere niet-medische crisisperiode? Beter nog, als men dit werkelijk ter sprake zou brengen in de week van 1 april, hoeveel mensen zullen dit dan nog geloven? Toch geloof ik dat velen er in zouden trappen, ook in België. Want laten wij nu minder scheten dan de Hollanders? Ook het NOS-journaal vond dit een belangrijk item in het nieuws, is gebleken.

"Miljoenen Nederlanders hebben er last van: winderigheid. Winderigheid is het gevolg van teveel gasvorming in het maagdarmkanaal. Maar teveel winderigheid, ook wel flatulentie genoemd, kan een serieus probleem zijn. Dit kan gepaard gaan met misselijkheid, buikpijn, schaamte en druk op de borst. Blijf niet rondlopen met flatulentie. Ga naar uw huisarts voor meer informatie. Er is een nieuw geneesmiddel"

Wel, ik ben een 'believer'. Dus, ik heb de test gedaan. Ik heb opzettelijk alles aangevinkt in de veronderstelling dat ik deze ziekte wel degelijk heb. Door de stress heb ik wat winden ingehouden, je weet maar nooit, anders kan ik niet geholpen worden. Snel krijg ik via mail dit volgend resultaat. In ieder geval, als ik het geloof, mijn huisarts én mijn apotheker, dan zou ik graag hebben dat deze ziekte nationaal wordt erkend en de ziekenbond mijn visites terug betaalt.

Hier mijn medisch resultaat:

Geachte heer Verhaeghe,

U heeft verschijnselen die kunnen duiden op overmatige winderigheid. Dit kan onnodig uw dagelijks leven beïnvloeden. Winderigheid kan goed behandeld worden met medicatie. Vraag hiernaar bij uw huisarts. Hieronder vindt u de door u gemaakte test: U heeft aangegeven zich te kunnen herkennen in de volgende bewering(en):-Ik heb dagelijks last van winderigheid.-Ik houd geregeld mijn winden op.-Door het ophouden van mijn winden krijg ik een onaangenaam gevoel in mijn buik of buikpijn.-Op bepaalde voedingsmiddelen reageer ik met een grotere winderigheid dan gebruikelijk.-Mijn sociale leven leidt onder mijn winderigheid.-Mijn klachten zijn de afgelopen jaren verergerd. Print deze email uit en neem deze mee naar uw huisarts.

Dus, wees gewaarschuwd met symptoomreclame en hypeziektes!!

(In de uitzending van TROS Radar wordt uitgelegd hoe de farmaceutische industrie de consument aan de pillen weet te krijgen. Maandag, 31 augustus om 20.30 uur is deze uitzending op Nederland 1 te zien.)

Positief zelfbeeld: eigen kind, weeskind, geadopteerde

2009-08-25T18:14:00.001+02:00

Hoe wordt een positief zelfbeeld gevormd? Door enkel naar goede correcte dingen te kijken? Door een goede dosis positieve aandacht te krijgen? Of is het iets dat vooral uit jezelf moet komen? Vele vragen, waarbij alle elementen een belangrijke rol spelen. Het is nooit teveel van dit, of te weinig van dat. Ook de negatieve invloeden moeten maken dat we onszelf telkens kunnen opkrikken naar een positief gemoed.

De laatste studies (2007) van de universiteit van Leiden in samenwerking met Adoptie Driehoek Onderzoeks Centrum tonen aan dat het zelfbeeld van een geadopteerde best wel meevalt, en weinig verschilt met dat van een niet-geadopteerde (Juffer, F., & Van IJzendoorn, M.H. (2007). Adoptees do not lack self-esteem: A meta-analysis of studies on self-esteem of transracial, international and domestic adoptees. Psychological Bulletin, 133(6), 1067-1083).

Ik zou zelfs durven vragen waarom hier een verschil zou moeten zijn, en als dit enkel geldt voor Nederland. Natuurlijk is er een verschil geweest. Nu nog kan het evolueren, waarbij ons zelfbeeld een diepe knik krijgt. Beeld je eens in als je in een land zou wonen waar een politieke partij het niet zo heeft voor buitenlandse culturen, tegen adoptie is, almaar groter wordt, en misschien uiteindelijk aan de macht komt. Ik geloof niet dat het zelfvertrouwen en waardegevoel van deze geadopteerden optimaal zal zijn. Deze meta-analyse studies zijn heel goed, maar zijn telkens een momentopname. We mogen ons gelukkig prijzen dat we ons ook zo mogen voelen.

De belangrijkste factor om tot een positief zelfbeeld te komen is affectie. Zonder die warme aandacht van je medemensen rondom jou is het echt heel moeilijk om dit te kunnen uitstralen. Van schouderklopjes tot begrip, van een gemeende knuffel tot een empathisch gevoel. In een opgroeiende fase is dit belangrijk. Of we nu pas geboren zijn, wees, geadopteerde,… iedereen heeft dit nodig. Maar bij sommigen blijven deze aandachts- en aanmoedigingsmomenten steken. In ons geval als geadopteerde, meestal niet gewild. Als je biologische ouders van een vreemd land je afstaan, omwille van een of andere redenen, dan missen wij op dat moment iets (ongeacht de leeftijd). Er zijn er die als baby reeds worden afgestaan en vrij snel naar toekomstige adoptieouders gaan. Dit gebeurt of gebeurde vooral bij heel jonge vrouwen die ongewenst zwanger werden (en ongehuwd). Het moment van affectie-verlies is dan miniem, maar de biologische moederband is op dat moment wel snel verbroken. Vroege baby-trauma’s is een studie dat nog in zijn kinderschoenen staat. Het is moeilijk te volgen en men weet niet welke impact dit heeft op latere leeftijd. Er kan een gedrag tot uiting komen waarbij men niet weet hoe het komt.

Als kind krijg je verschillende situaties. Je kan nog een hele poos bij je ouders gewoond hebben en dan afgestaan aan een weeshuis of direct voor adoptie (omwille van bepaalde redenen). Je bent verdwaald geraakt en je hebt je ouders niet meer terug gevonden. Het zijn schrijnende taferelen en traumatisch op een bepaald niveau. Een kind kan misschien ongewenst zijn, en hier bedoel ik ‘ongepland’. Maar ik geloof niet dat een kind door ouders of een moeder moedwillig ‘gewenst’ wordt afgestaan. Het positief zelfbeeld dat wij allemaal moeten hebben krijgt al op heel vroege leeftijd een serieuze deuk. Vele belanden (zoals ik) in een (tijdelijk) weeshuis. Van moederskind wordt je plots weeskind. Dit persoonlijk warm nestgevoel ben je kwijt. Afhankelijk van hoe lang of hoe kort je in het weeshuis verblijft, zal de hoop op een nieuwe thuis totaal iets nieuws worden. Deze nieuwe ervaring brengt ook een trauma met zich mee, maar is in ieder geval goed bedoeld. In welke mate dit een invloed heeft op je leven heeft vooral te maken met de leeftijd dat een geadopteerde in een nieuw gezin is terecht gekomen. Hoe ouder, hoe meer herinneringen.

Het is enorm moeilijk om aan weeskinderen de juiste optimale affectie te geven zoals in een gezinssituatie. Een arm land moet het dan ook maar doen met de middelen die ze krijgen. Hoe het daar aan toe gaat, weet je niet altijd. Dat ze het beste voor hebben is zeker. Maar we hebben in het verleden ook droevige beelden gezien van deze kinderen in erbarmelijke omstandigheden. Achterstand oplopen gebeurt niet altijd in het gezin waar je werd afgestaan, maar ook in weeshuizen. Ik bespaar jullie de details. Hoe vroeger je uit het weeshuis bent, hoe beter. Als het op geluk aankomt, dan is elk kind dat waar ter wereld geboren wordt 'een lotje uit de loterij'.

Ze hebben allemaal genegenheid en aandacht nodig om zich goed te voelen, om later een beter zelfbeeld te vormen. En ja, elk volwassen mens is ook nog een beetje kind in zichzelf. Elke dag hebben wij verder nog deze aandacht nodig om ons beter te kunnen voelen in onze maatschappij, sociale omgeving en op ons werk.

Het peter-/meterschap in een school

2009-08-20T16:06:00.005+02:00

Er zijn scholen die al met zo een systeem werken of gelijkaardig, andere moeten er nog aan beginnen of zetten alles in het werk om dit als proefproject te starten.

Het doel van dit initiatief is om de kloof tussen nieuwe ouders van leerlingen en leerkrachten/directie te verkleinen. Het gaat hier vooral om informatie te geven aan de nieuwe ouders. Vaak gebeurt het nog dat ouders met vragen zitten en niet direct naar de betrokken leerkracht willen stappen. De reden van deze terughoudendheid kunnen het volgende zijn: niet begrijpen wat men bedoelt, discrete vraag die niet direct rechtstreeks kan gesteld worden, een beschamend gevoel,...

De scholen moeten drempelverlagend werken. Ze kunnen dit ook niet alleen. Ze hebben de hulp nodig van gemotiveerde ouders die als een brugfunctie kunnen werken. Deze dienstverlening werkt als volgt. De nieuwe ouders worden altijd opgevangen door de betrokken leerkracht(en). De belangrijkste info komt in de eerste plaats van hen. Tijdens het gesprek zal men uitleggen dat er een peter-/meterschap bestaat, en wie wil kan hier een beroep op doen (indien nodig). Het is heel goed mogelijk dat de ouders hier niet direct op zullen ingaan. Maar als de leerkrachten merken dat sommige nieuwe ouders toch wel regelmatig vragen stellen, die wij als peter/meter even goed zouden kunnen beantwoorden, dan kunnen de leerkrachten hen doorverwijzen naar ons. Deze ouders kunnen eventueel een afspraak maken met de peter/meter via e-mail, bellen of aan de school. De betrokken peter/meter beslist zelf op welke manier hij/zij wenst benaderd te worden. Het is heel belangrijk om te weten dat het geen klachtenbank is en/of roddelgesprek wordt. 'Gegronde' klachten of zwaarwichtige problemen dienen wel serieus genomen te worden. Het is niet de bedoeling dat een nieuwe ouder hiermee blijft zitten, alsook de peter/meter. Het is onze functie om dit dan te melden aan de directie, de betrokken leerkracht, een andere leerkracht of GOK-leerkracht. In de eerste plaats is het de bedoeling om een luisterend oor te bieden.

Wat met nieuwe ouders van leerlingen van allochtone afkomst? Die vraag werd gesteld door een ouder van een school waar veel kinderen van het plaatselijk asielcentrum naar toe gaan. Die kloof dichten is heel moeilijk. Vaak blijven deze mensen van andere culturen niet lang. Sommige informatie gericht naar die ouders met betrekking tot hun kind is zodanig belangrijk, dat het op communicatief vlak helemaal niet vlot verloopt. Het peter-/meterschap kan hier iets aan verhelpen, maar redelijk beperkt. De peter/meter kan in de meeste gevallen zelf de vreemde taal niet spreken. Ik heb een voorstel gedaan om een beroep te doen op mensen die een of andere vreemde taal kunnen begrijpen en spreken. Bijvoorbeeld: Russische kinderen gaan naar school. De kinderen spreken wel goed Nederlands, maar begrijpen niet altijd wat de juf/meester in de persoonlijke klasagenda schrijft, dat gericht is naar hun ouders. Zij kunnen die informatie niet goed vertalen in hun moedertaal, of zeggen helemaal niets. Als deze situatie buitensporige proporties aanneemt, dan moet men iemand inschakelen die enige kennis heeft van het Russisch. In mijn geval ken ik wel iemand, andere ouders kennen ergens ook wel iemand die als hobby een vreemde taal leert of spreekt. De oplossingen liggen soms dichter dan je denkt. Men hoeft dan geen beroep te doen op een professionele vertaler/tolk. In heel uitzonderlijke gevallen kan ook het Rode Kruis en/of de begeleiders van het asielcentrum meewerken om bepaalde zaken tot een goed einde te brengen.

Belangrijk is dat de peter/meter ook probeert aanwezig te zijn op een welkomstdag, georganiseerd door de school (meestal einde van de grote vakantie). Op die manier heb je al een soort voeling met wat er leeft en kan er al wel eens gebabbeld worden met deze nieuwe ouders over de werking van de school, gezien door de ogen van een ouder (peter/meter).

Dit project begint eind augustus met drie basisscholen, met ingang van het nieuwe schooljaar. Trimesterieel zal er geëvalueerd worden of dit nuttig is, we dit moeten blijven aanhouden, en als we eventueel deze vorm van dienstverlening ook aan de bestaande ouders kunnen aanbieden.

Leren van anderen

2009-08-19T12:00:00.007+02:00

(vervolg van 10-02-09: eigen boek 'het toeval van ons denken')

Ons leven is een groot leerproces. Niemand kan dit ontkennen. Indien dit niet zo zou zijn, dan waren we zeker ergens in onze tijdslijn blijven vaststeken. Toch vraag ik mij af: Zijn we op de goede weg? heeft dit denken, het leren een eindpunt? Toch niet vergeten; zouden wij een achterstand of voorsprong hebben t.o.v een andere menselijke planeet (indien het zou bestaan)?

OBSERVATIE

Als de eerste verstandige mens op aarde was, dan had hij geen besef hoe groot de wereld was, laat staan of ze wel rond was. Het moment dat een mensengroep bij toeval een andere groep aantrof, dan krijg je al de eerste beginselen van de observatie en primitief overleg. Zeg maar een poging om een individueel of groepsgedachte te vormen. Was dit wel gemakkelijk? Hadden we elkaar eerst de kop ingeslaan, dan bleef er zeker niet veel over van ons denkwerk tot op de dag van vandaag. De nieuwsgierigheid prikkelt soms de zonde die men begaat, maar leidt ons ook tot betere inzichten. Bezitterigheid en jaloezie is een instinct. Door letterlijk na te apen hebben we exacte dingen kunnen kopiëren en gloednieuwe zaken kunnen maken. Eens we ze hadden, wilden we ze ook nog verbeteren. En het gebeurt nog altijd. Maar dit alles kan je maar door te kijken en te leren van anderen. We dachten zeker niet na als we leerden van een ander als dat wel goed of slecht was. Als je een speer kon maken, er een dier mee kon doden en ervan eten, dan zal het zeker heel goed geweest zijn. Het leren van anderen zat niet enkel in het vervaardigen van gebruiksvoorwerpen. Elkaar begrijpen was toch wel heel belangrijk om iets te leren van die andere persoon. Voor zichzelf zorgen is ook leren. Hoe komt het dat die het beter kan of doet? Er gaan toch ettelijke duizenden jaren voorbij om beter inzicht te krijgen. Het zit nu eenmaal in ons om niet achter te blijven. Want achterblijven is niet mee willen, en niet mee willen is niet behoren tot. Zijn zo sociale klassen ontstaan? Ik weet het niet, maar het zou wel eens best kunnen.

TRAINING en HERINNERING

Je moet ook de kans kunnen krijgen om te leren van anderen. Als de inzet er niet is, lukt het niet. Als de mogelijkheden zich niet voordoen, dan is het wachten. En als het niet mag, dan geraakt men gefrustreerd. Als opgroeiende mens zullen al deze fasen je leven verschillende keren doorkruisen. Want de mensheid verplicht ons om bezig te zijn. Elke observatie, gesprek, handeling,... geeft ons een nieuwe leerervaring. We beseffen het niet altijd, omdat ons leven vanzelfsprekend is. Eten, beweging en men leeft! Dat vrouwen ook konden leren van andere vrouwen en mannen, is zeker. Maar jammer dat het verleden meerdere keren heeft aangetoond hoe moeilijk het wel was om dit te aanvaarden. Het bewijst nu eenmaal dat het leerproces niet gebonden is binnen eenzelfde geslacht, of dat het andere geslacht niks mag (bij)leren. En natuurlijk is het leren hoe mensen van andere werelddelen met bepaalde zaken mee omgaan best interessant. Het leren is dan niet louter gericht op intellect, vaardigheden, maar ook cultureel . Dit proces is zo ruim. Het is elke dag in ons aanwezig; van baby tot bejaarde.

Je kan van jezelf ook wat leren. Als je iets moet leren, dan is luidop lezen een handige tip. Er zijn tips die beter zijn voor het korte-termijn geheugen, andere voor het lange-termijn geheugen. Als we er bewust mee bezig zijn, dan weet je dat het werkt. In de meeste gevallen zullen we meer ‘onbewust’ leren.
Het is te zeggen dat het meer gericht is op het onderhouden van je ‘verstand’. Men zegt dat het leven een herhaling is. Dit klopt als je het begint te analyseren. Elke dag opstaan, werken en slapen. Elk jaar naar hetzelfde vakantieverblijf, concert,… Maar die herhaling kan nooit exact hetzelfde zijn. Het roept bij momenten wel herinneringen op.

Zolang de mensheid blijft bestaan, dan heeft dit leren geen eindpunt. Op de goede weg zijn is moeilijk te interpreteren. Als voor ons moraal systeem het leerproces een positieve invloed heeft, dan lijkt dit goed te zijn. Ergens anders kan het net andersom zijn. Bestaat er dan iets als een voorsprong, valt ook moeilijk te bewijzen. Het is zeker een utopie en geen hypothese, want we zullen het nooit kunnen bewijzen dat er een gelijksoortige aardbol met mensen bestaat.
Mochten we niet kunnen leren, niet meer kunnen herhalen,… dan zullen we een gebrek aan herinneringen hebben. Want een herinnering komt nooit voor iets, maar achteraf. Om dit te weten, moeten we het wel eerst beleefd hebben. Als we bewust/onbewust geleerd hebben om dat te onthouden, dan heb je die welbepaalde herinnering. En als men zegt 'uit je fouten kan men leren', dan bewijst dit nu eenmaal dat leren belangrijk is.

(eigen boek: "het toeval van ons denken"- verbeteringen, suggesties altijd welkom - torromolinos@hotmail.com - wordt vervolgd)

Met de pootjes in de lucht

2009-08-15T13:00:00.011+02:00

Leuke anekdote

Een werknemer zat in zijn bureel. Achter zich was er een groot raam dat uitkeek op een weide. Het gras was nogal hoog, wat oneffen grond en er liepen 2 paarden, 2 veulens en 6 schapen. In een dromerig moment keek hij naar buiten en zag daar iets liggen. Hij kon het niet goed zien, want er stonden hier en daar nog wat bomen in de weg. Aanvankelijk dacht hij dat er een paard op de grond lag met zijn poten een beetje in de lucht. Maar toen hij wat dichter bij het raam ging staan, zag hij dat het geen paard was. Het was een schaap dat op zijn rug lag. Hij dacht dat het schaap aan het slapen was, maar begon toch wel te twijfelen. Na 2 uur lag dat beestje nog op dezelfde manier. Af en toe bewoog het zijn pootjes. Hij ging het toch eens aan zijn baas vragen, die wat van boerderijdieren kent.

Samen gingen ze ter plaatse gaan kijken. De baas zag nu plots wat het probleem was. Hij kroop over de schrikdraad en zette het arme beestje terug op zijn pootjes. Het diertje mocht van geluk spreken. Een uur later zou het waarschijnlijk al dood geweest zijn door verstikking. De romp van zo een beest is te groot om met zijn korte pootjes zich te kunnen afduwen. De boer zal het niet geweten hebben, maar ook hij mag van geluk spreken.

Dus, ik stel een EHBO-cursus voor bij werknemers waarvan hun kantoor uitkijkt op een weide met dieren.

De televisie als éénrichtingsverkeer

2009-08-14T06:28:00.010+02:00

Als televisie kijken leidt tot een soort autisme bij kinderen volgens arts-filosoof Hugo Verbrugh, wat is dan de oplossing hiervoor? Hij herneemt bijgevolg een studie van arts Frits Wilmar (1964 – ‘over de invloed van radio en televisie op kleuters en jonge kinderen’). Ik herneem niet de tekst, citeer enkel van zijn zinnen en zal mijn eigen bedenkingen toevoegen.

INTERACTIE

Televisie is geen interactie, tenzij we in de 21ste eeuw leven en bijna live vanuit onze luie zetel op de rode knop kunnen drukken om mee te stemmen en andere spelletjes en prijzen te winnen. Behalve dat blijft het maar enkel bij kijken, zonder dat we daar direct vragen moeten bij stellen.
Een volwassene heeft veel meer onder controle. Opgroeiende kinderen niet of toch heel wat minder.

En dat is het nu juist. Als je een onschuldig tekenfilmpje van Bambi,Madagascar,Doornroosje,.. of iets anders aanzet, dan gaan we ervan uit dat kinderen van 3 tot 5 jaar dat heel leuk en aangenaam zullen vinden. Niets is minder waar. Als het kind voor de eerste keer kijkt en het wordt niet afgeleid, dan merk je niet echt of het kind iets aan het verwerken is. Alles wat het opneemt, ook al is het maar een stom tekenfilmpje, kan hij/zij niet vatten. Een sprookje is niet echt, maar wat kan een kind dat schelen. Het klopt als de arts-filosoof zegt ‘Zo is het verhaal van Roodkapje op televisie iets totaal anders dan wanneer ouders het vertellen aan hun kinderen’.
Een simpel trucje zodat het kind het beter zou kunnen snappen is ernaast zitten en samen te kijken en vragen te stellen. Zo is er een interactie tussen kind en ouder, verwijzend naar de gebeurtenissen die zich afspelen. Als Kwik, Kwak en Kwek bijvoorbeeld luid zitten te boeren in een kort fragmentje en ondeugend zijn, dan is dit maar fictief en ook niet echt. Het is in feite een verhaal dat niet heeft plaats gevonden: voor het kind wel. Zeg je “wat doen die ondeugende neefjes van Donald Duck nu” en het antwoord zou zijn dat ze onbeleefd zijn of dat ze een beetje sloeber zijn, dan heeft je kindje het begrepen (tijdelijk), al is het maar 1 keer. Of je kan een directe vraag stellen als dit wel beleefd was.

BABY-TV

Hoe loopt het af met onze kinderen als we ze te jong voor de televisie zetten? Wat zijn de symptomen van een verstoorde ontwikkeling? Moeten we dan de opkomst van baby-tv met angstige ogen analyseren? Ik heb nog geen baby van een paar maanden deftig naar tv zien kijken. Studio 100 focust zich naar een doelgroep vanaf de peuterleeftijd (2 jaar). Gaan zij die trend volgen, of weten zij ondertussen al beter? Het gaat niet altijd om het feit iemand te vroeg voor tv zetten, maar naar wat men kijkt. Samen kijken bevordert heel wat, en de juiste programma's volgens leeftijd. Maar als je kind iets rijper zou zijn dan de leeftijd, zal je ook snel merken in wat je kleuter is geïnteresseerd. Je moet dan als ouder zelf beslissen als het kan of niet. In onze tijd was het zo niet en totaal anders. Maar hoe anders? We leven nu in een meer verzadigde maatschappij en de televisie gaat daar gretig op in en evolueert mee. Maar in Frankrijk is er al een verbod op de opmars van de baby-tv. Volgens het artikel zou er een waarschuwing moeten komen bij elke uitzending. Maar spreken we daar al niet veel langer over. De meeste langspeelfilms worden vanaf 21.00h uitgezonden, naar het voorbeeld van Engeland. Af en toe wordt er bij het begin van de film een symbool getoond 16+ of soms een doorlopend zwevend klein tekstje met als melding "waarschuwing:expliciet taalgebruik/beelden". Maar we komen dit niet veel tegen. We worden puriteins op dat gebied. De vraag is als we het nog allemaal geloven of gaat het in de mist verdwijnen. De ouders van nu zijn niet meer van deze van vroeger. Veel zijn tweeverdieners, moeten heel wat georganiseerd krijgen, en een lastig kind wordt wel eens gauw voor de tv geplaatst. Het is niet gemakkelijk, en ik heb er voor bepaalde omstandigheden wel begrip voor. Het mag enkel geen gewoonte worden. Verburgh gaat zelfs ver in zijn redenering. “Als we niet opletten evolueren we naar een ‘Mowgli-effect’”. Het gebrek aan effectieve interactie. Als je door wolven wordt opgevoed, dan heb je geen vat op de echte realiteit.

DAAR KOMT MUZIEK UIT

Maar wat dan met radio luisteren? De muziek dat zich afspeelt en via de ether de huiskamer binnen gewaaid is nooit de juiste klank, maar het zal ons zeker een worst wezen. Ons gehoor kunnen we op twee manieren bekijken: bewust en onbewust. Ik veronderstel dat het meer onbewust gebeurt.
We trainen niet om beter naar muziek te luisteren, maar ook niet om beter naar tv te kunnen kijken. Hoe goed onthouden we welk genre, groep, muziekinstrument er de revue gepasseerd is? Een baby, peuter, kleuter gaan we niet direct gaan begeleiden in de muziek, nog veel minder dan wat er zich op tv afspeelt. Enkel de radio wat luider of stiller zetten, en daar blijft het bij. En ja, natuurlijk een cd laten afspelen van kinderliedjes (K3, Piet Piraat,…). Gaat het kind schade ondervinden in welke genre van muziek het is opgegroeid? Krijgt het een rustiger karakter als je ze enkel naar klassieke muziek laat luisteren? Of ben je bang dat hij/zij een te vroeg fuifbeest zal worden? De radio staat in tegenstelling met tv meer aan. Overal waar je komt hoor je wel een radio die aanstaat. Het kind ziet geen beelden, maar begrijpt veelal ook niet de teksten die gezongen worden. Ze kunnen het wel meezingen, maar de context gaat hierbij ook gedeeltelijk of volledig verloren. Muziek zal onbewust meer vrolijkheid teweeg brengen, zonder dat je de juiste klanken moet horen, zowel voor jong als oud. Een liedje op Studio Brussel kan voor je kleuter aanslaan, en hij/zij begint het zowat in brabbel-Engels mee te zingen.
Je hoeft niet uit te leggen over wat de tekst gaat. Te snel, meestal een andere taal, en soms begrijpen het wij als ouders het nog niet goed.

CONCLUSIE

Doen wat juist is, is niet gemakkelijk. Heb ik er wel goed aangedaan om mijn kind naar dit kindvriendelijk programma/film te laten kijken? Als het niet bij jou gebeurt, dan zal het wel ooit eens ergens anders bij een vriendje/vriendinnetje gebeuren. Sommige tekenfilms, bijvoorbeeld BeeMovie, zijn wel grappig voor je kind. Maar de teksten die men uitspreekt is allesbehalve begrijpelijk voor kinderen. Hun woordenschat is nog aan het evolueren en nog vrij beperkt. Ik heb de indruk dat die meestal gemaakt zijn voor de volwassenen, want ze spelen soms in op gebeurtenissen van onze maatschappij of van andere films (als parodie). Daar hebben kinderen geen boodschap aan.De radio doet het beter. Het brengt vooral verstrooiing en je moet je niet concentreren. Je kind kan alleen maar mopperen dat het naar kinderliedjes wil luisteren. En als je op reis gaat en je zet dit heel het traject aan tot je eindbestemming, dan heb je het wel gehad. Dan zijn goede afspraken op voorhand wel nodig.

Ben je nu weg?

2009-08-03T12:00:00.002+02:00

Weet je nog...
hoe het allemaal begon
we zouden onafscheidelijk
bij elkaar blijven

Weet je nog...
waar we liever niet
aan wilden denken
af en toe over gingen
praten

Weet je nog...
je bent er
plots niet meer
en ik blijf verder praten
weet jij het nog?

Schud elkaar de hand. Nee liever niet, dank U!!

2009-07-31T12:15:00.004+02:00

Misschien moeten we dat wel eens beginnen doen, of niet? De Mexicaanse griep begint aan zijn opmars. Ik hoor door vele reacties op De Standaard dat de media overdrijft. Wel, ik zou het toch niet echt weten. Als ik merk dat er in mijn buurt ook iemand de Mexicaanse griep heeft, en ook nog een paar op zijn werk, waar zijn de exacte cijfers? Ik had aanvankelijk even het gevoel dat het stil was rond deze gezondheidscrisis.

Bedrijven zijn nu volop bezig om zich te wapenen tegen deze ziekte. Want het zal inderdaad een economische catastrofe zijn als we niet goed opletten. Ik heb al vernomen in een groot bekend bedrijf dat het personeel elkaar (voorlopig) geen hand mogen geven. Dat vind ik een positief initiatief. Het lijkt belachelijk, maar we moeten toch iets doen. De aankoop van wasgels, mondmaskertjes en papieren zakdoekjes gaan pijlsnel de lucht in. Goede commerciële business voor deze sector, maar ze hadden het waarschijnlijk liever ook anders gezien. In een ander bedrijf hoor ik dat de deurklinken meermaals per dag worden afgewassen. In de farmaceutische sector is het zeker al rood alarm. Als grote farmaceutische bedrijven al opteren voor 'temperatuurmetende' toegangsdeuren (voor het geval je koorts zou hebben), dan weten we wel dat het serieus is. Na bedrijfs(spionage)beveiling als iris-scan, vingerafdruk en camera's moet dit er nog eens bijkomen.

Dat de risicogroep meestal een leeftijd treft tussen de 20 en 50 jaar is opmerkelijk. Vooral reizende mensen. Maar pas gepensioneerden reizen toch ook? En die ene persoon die in België gestorven is was kerngezond, alsook de melding van een tweede persoon die nu in een (tijdelijke) kunstmatige coma ligt. Oorzaak en gevolg in deze griepsituatie is moeilijk te snappen als men niet veel kaas heeft gegeten van de medische wereld. We kunnen enkel individueel denken en hopen dat het jou of een familielid niet treft. Er is officieel in België nog geen sprake van een pandemie, maar als er meer komen gaan we lichtjes over naar een gezondheidshysterie. In een fase van economische crisis, kunnen we dit liefst missen als kiespijn.

Maar hoe zit het in andere landen. Als men de huidige situatie bekijkt volgens de actuele besmettingen is het in Europa, Noord-en Zuid-Amerika het slecht gesteld. De cijfers van het WHO liegen er niet om. Continent Afrika, China, Rusland en een groot deel van het Midden-Oosten en Zuid-Azië hebben nog het minst van al infectueuze toestanden. Hoe is dat te verklaren? Zijn het misschien landen waar westerlingen weinig naar toe gaan? Of zijn de overheden van die landen zo streng dat het reizen van hun inwoners zo moeilijk maakt? Of krijgen die mensen werkelijk een tijdelijk reisverbod opgelegd? Er zal wel iets van waar zijn. In een mum van tijd kan natuurlijk alles veranderen.

Je hebt het aantal besmettingen en doden in verhouding met de populatie. Ik kom toch tot een rare vaststelling: hoe komt het dat de ene helft van de wereld(Afrika en Azië) weinig besmettingen heeft in verhouding met hun bevolkingsaantal en de ander helft wel? Blanke mensen t.o.v. donkere mensen. Gaan we nu durven denken dat het immuunsysteem van bepaalde bevolkingsroepen sterker is? Is de griep een echte zuivere westerse beschavingsziekte aan het worden? Trap ik nu een open deur in, of heeft er nog iemand dit opgemerkt?

Het is een publiek geheim dat wanneer een echte zware levensgevaarlijke pandemie zou uitbreken er een hiërarchisch model optreedt in ons land. De medische wereld en de politiekers zullen eerst ingeënt worden, daarna volgt het systeem van solidariteit dat we kennen in het RSZ-systeem. De gezonden versus zieken, werkenden versus niet-werkenden(werklozen, gepensioneerden), enz... Maar dat is ook maar een protocol, een theorie op papier en lijkt wel science-fiction. Laten we hopen dat het niet zover moet komen.

Kleuters opvoeden in cultuurverschillen

2009-07-29T14:44:00.012+02:00

De opa van kleuter X zegt in de 1ste kleuterklas: "De papa van Y eet heel veel chocolaatjes". Die opa vertelt dit aan mij in het bijzijn van zijn kleinkind en in het bijzijn van ons dochtertje. Ik ben uiteraard die papa, bruine huidskleur, Indische afkomst en geadopteerd. Ik wist aanvankelijk niet waarover dit ging. Ik lachte gewoon en deed verder. Mocht die kleuter alleen zijn en dit tegen mij zeggen, dan zou ik gewoon vragen waarom hij/zij dit denkt.

Laten we vooral duidelijk zijn, dit gaat niet over racisme. Thuis kom ik te horen dat een paar dagen terug mijn vrouw een paar lege dozen(waar chocolade in zat) had meegegeven met ons dochtertje. Dus, vandaar die associatie. Maar is die redenering dan wel juist? Mijn vrouw is blank en eet toch ook veel chocolaatjes? Ik had er zelf niet bij stilgestaan, maar moet toch ook vaak horen dat ik geassocieerd wordt met zwarte piet. Je hebt ofwel de fantasie van de kleuter, en daar is niks mis mee, anderzijds aangebrachte verkeerde fantasie van ouders (meestal onbewust).

Hoe leggen wij uit waarom iemand een echt opvallende bruine of zwarte huidskleur heeft, waarom een Chinees andere ogen heeft, waarom iemand zijn mama/papa een andere taal spreekt, waarom die kleuter nog een vreemde taal spreekt?.... Sommige antwoorden om uit te leggen lijken evident, andere liggen soms heel moeilijk. Men denkt soms dat een kleuter het allemaal wel niet zo goed zal begrijpen. En om die redenen gebruiken ouders soms een fantasie, zonder kwade bedoelingen, dat als echte uitleg moet overkomen. Ook al gelooft de kleuter dit misschien niet, hij/zij wordt er toch mee groot gebracht. We komen uit de bloemkool of van de ooievaar, is grappig. Want dit kan je niet anders uitleggen, of toch? Uit de buik komen van mama is al een dichtere stap. Kan je adoptie uitleggen aan je kleuter? Natuurlijk wel, maar met enige voorzichtigheid. Want kleuters zitten nog in een fase van scheidingsangst.

Ligt het in onze opvoeding om duidelijkheid aan kleuters op een andere manier te verwoorden? In zeker zin wel. Maar we leven nu met een toch groter wordende diversiteit aan culturen, gemengde koppels, kinderen van gemengde koppels, andere nationaliteiten en religies, dat wij ons meer en meer moeten aanpassen om geen verkeerde stereotypen en clichés de wereld in te sturen.

Persoonlijk vind ik een duidelijk uitleg aan kinderen nodig als zij hierom vragen. Als hun fantasie i.v.m. cultuur een verkeerd beeld geeft van de werkelijkheid, dan is een kleine bijsturing wel noodzakelijk. Zeker in een jonge opvoedingsfase waar hun nieuwsgierigheid wordt geprikkeld.

Is een geadopteerde een allochtoon?

2009-07-27T13:36:00.023+02:00

"Goede middag. Mijn naam is Antoon, maar niet allochtoon!" Voor alle duidelijkheid begin ik eerst met een paar definities online uit het encyclopedisch woordenboek.

Migrant: Iemand die vanuit een ander land geëmigreerd is om in een nieuw land langdurig of definitief te verblijven en te werken. In België is de term verengd tot allochtonen van niet-Europese afkomst, meer in het bijzonder mensen van Turkse en Marokkaanse afkomst, die in het kader van gastarbeid naar België zijn gekomen.

Allochtoon: Neologisme, tegengesteld aan ‘autochtoon’ of oorspronkelijke bewoner. Term die opgeld maakt en die neutraler is dan het woord ‘migrant’. Drukt uit dat de persoon, zijn ouders of grootouders uit een ander land afkomstig zijn. Het merendeel van de allochtonen hebben een permanent verblijfsstatuut. Iemand van wie ten minste een van de ouders in het buitenland is geboren.

Vreemdeling: Juridische term voor een persoon die niet de Belgische nationaliteit heeft en die, naargelang het statuut, kan ingeschreven zijn in een bevolkings-of vreemdelingenregister. Niet wenselijk als ermee verwezen wordt naar allochtonen in het algemeen, omdat de aanduiding ‘vreemdheid’ benadrukt. Een vreemdeling heeft geen vestigings- of verblijfsvergunning en is niet woonachtig in de EU.

Buitenlander: Juridische term voor een persoon die niet de Belgische nationaliteit heeft en die, naargelang het statuut, kan ingeschreven zijn in een bevolkings-of vreemdelingenregister. Niet wenselijk als ermee verwezen wordt naar allochtonen in het algemeen, omdat de aanduiding ‘vreemdheid’ benadrukt. (kan ook voor toeristen gebruikt worden). -forensis -Persoonsbenamingen -vreemdeling -uitlander -behorend tot een ander land -barbaar bij de Romeinen. Een `buitenlander` of `vreemdeling` is iemand die niet in het bezit is van de nationaliteit van het land waar hij/zij verblijft. Het woord buitenlander heeft in Nederland/België voor sommigen een sterk pejoratieve klank gekregen, omdat mensen uit etnische minderheden die wel in bezit zijn van de Nederlandse/Belgische nationaliteit vaak nog steeds door velen verkeerd worden bekeken.

Asielzoeker: Persoon die een aanvraag om toelating als vluchteling heeft ingediend.Asielzoekers zijn mensen die om uiteenlopende redenen hun land hebben verlaten om in een ander land, bijvoorbeeld Nederland/België, bescherming of asiel te zoeken. Het aantal individuele asielaanvragen wordt geregistreerd door het Ministerie van Justitie, de bron voor deze cijfers. Iemand die zijn verblijfsland is ontvlucht en zich in een immigratieland -niet op uitnodiging van dat land- (tijdelijk) wil vestigen. Hij/zij heeft nog geen vergunning tot verblijf. Een `asielzoeker` is iemand die gevlucht is en stelt dat terugkeer naar het land van herkomst gevaar oplevert voor schending van zijn rechten volgens het Vluchtelingenverdrag of het EVRM. Asielzoekers vragen asiel aan in een bepaald land, waar zij denken veiliger te kunnen leven. Het asielzoeken is natuurlijk van alle tijden.

Geadopteerde: raar maar waar, hier vindt men geen definitie op dit exact woord, zelfs ook niet het woord ‘adoptiekind’. Men moet direct gaan zoeken naar het woord ‘adoptie’ of ‘adopteren’. Dus, ik als geadopteerde (wat ik ook ben) kan men niet verklaren. Heel eigenaardig in een tijd waar er zoveel neologismen ontstaan, en adoptie reeds begin jaren ’70 is ontstaan.

Als ultieme vraag: Wat is synoniem met elkaar of welk woord is een oorzaak of gevolg van het ander?

Ik heb me eerst wat ingeleefd in deze terminologie alvorens hier een duidelijke persoonlijke mening te vormen. Een beetje rond mij gekeken; individuen, cultuurgroepen en mensen waarvan ik zeker weet dat hij/zij geadopteerd zijn. Maar niet te vergeten: waarom stel ik mij die vraag? Omdat ik in de eerste plaats mij niet associeer met een paar bovenvermelde definities, laat staan geen enkele (behalve geadopteerde). Het is zeker niet de bedoeling de mensen die dat effectief zijn hiermee op een of andere manier te kwetsen. Zeker niet. Een staat, een bevolking bepaalt een beetje zelf tot welke categorie elke gemeenschap ‘moet’ behoren. Een volgende vraag – dat waarschijnlijk wel de echte vraag is – heeft mijn centrale vraag niet te maken met een gevoel, dan wel met een duidelijke definitie? Nogmaals, de twijfel slaat mij om de oren. Ik moet proberen redelijk zijn, want containerbegrippen dat is nogal wat. Vaak geassocieerd met 'problemen', wat niet altijd juist is.

Als je een buitenlandse geadopteerde bent met een duidelijke opvallende andere huidskleur, dan is het evident dat je meer wordt bekeken. Als opgroeiend kind word je dat na een poosje wel gewoon (sommige zullen het nooit gewoon worden). Ik heb er geen problemen mee, maar je voelt het nu en dan toch wel eens. Het is hetzelfde gevoel als westerse toeristen in één of ander Zuidamerikaans of Aziatisch land bekeken worden door de inwoners. Daar kies je ook niet voor, maar het is nu eenmaal zo. Dat andere bepaalde mensen ook zo over je denken heeft te maken met onwetenheid en een maatschappijfenomeen. Dit is ook logisch. Het staat niet op ons gezicht te lezen dat je een ‘vreemde’ autochtoon bent, dat je goed ingeburgerd bent, dat je de Belgische nationaliteit bezit, enzovoorts. Het verschil tussen een Indiër en een Pakistani is bijna niet te zien. Een geadopteerde Pakistaan zal je wellicht niet tegen het lijf lopen (want in de Islam is adoptie verboden). Hoe de autochtone bevolking je ook bekijkt, we zullen er gewoon mee moeten leven. De klederdracht verraadt als je geïntegreerd bent of niet. Mocht ik zuiver typische Indische klederdracht dragen, dan geef ik toch een duidelijk (verkeerd) signaal aan de mensen. Dan is het ook logisch dat je als allochtoon wordt aanzien. Als je met een bende geadopteerden van dezelfde cultuur op stap gaat, dan is deze redenering identiek hetzelfde.
Als je naam exotisch klinkt, dan gaat men al daar op af. Het omgekeerde kan ook eens voorvallen. Ooit was er eens een naamafroeping in de klas toen ik 21 jaar was. Ik had mijn vinger opgestoken toen ik mijn naam 'Jo Verhaeghe' hoorde. Op het einde vroeg de docent wie ik was, want mijn naam stond blijkbaar niet op de lijst. Ik zei dat hij mijn naam reeds had vernoemd. Dit zal ik nooit vergeten. Je mag nog zo een bruine of welke huidskleur hebben, een puur Vlaamse voornaam verwacht men soms niet. En een blanke Nederlander met een echt Hollands accent, jaren in België woont (niet hier geboren), de Belgische nationaliteit heeft aangenomen, is dat dan ook een allochtoon? Volgens de definitie wel, maar wat kan het hem/haar schelen.

En wat maakt het uit? Een definitie kan je niet veranderen. Een gevoel wel, die kan omslaan. De ene keer ga je er beter mee om, de andere keer kan je er eens goed van wakker liggen. Belangrijk is dat je weet voor jezelf waarom je geadopteerd bent of waarom je als allochtoon wordt aanzien, en voor de rest heb je een leven zoals elke mens op deze planeet.

Koppig

2009-07-20T07:07:00.005+02:00

De koppigheid
van je kind
dringt pas door
als je ze
laat doen.

Dan pas kan
je nadenken
van wie heeft
ze dat nu eigenlijk?

Taalbeheersing

2009-07-08T21:54:00.011+02:00

In april dit jaar heb ik een cursus Nederlands gevolgd, georganiseerd door het Davidsfonds. Het lijkt wel raar dat je als ouder op een leeftijd van 36 jaar dit nog zou willen doen. Ik zie het als een soort vervolmaking, want je kan niet genoeg op de hoogte blijven van wat er leeft in onze moedertaal. Het waren twee lessen, en in de eerste les was ik de jongste en ook de enige oud-leerling. We waren ook maar met een vijftien geïnteresseerden. De tweede les met een veertigtal, hoofdzakelijk mensen van de stadsdienst. Mijn Nederlands was in mijn tienerjaren niet al te best wat betreft resultaten. Daarom vind ik het nog altijd nodig voor mezelf om mee te kunnen, en veel aan zelfstudie te doen.

DUIDELIJKE TAAL

Twee belangrijke taalsessies achter de rug. Terwijl ik dit hier schrijf zal ik zeker heel goed moeten nadenken wat ik geleerd heb. Want in dit 'verslag' mag ik geen stoplappen, modewoorden en vooral geen verkavelingsvlaamse woordenschat zien. Een goed en moeilijk begin. Van de ene frustratie naar de andere. Alle gekheid op een stokje. Het toont perfect aan dat we, of vooral ik, verkeerd bezig waren met taal.

Ik ga niet de cursus in detail bespreken. Het is wel een mooie samenvatting van de belangrijkste taalgebruiken en - regels die we dagelijks nodig hebben. Het was voor mij duidelijk dat we het ons gewoon moeten maken om correcte taal te spreken en te schrijven. In de eerste les werden we flink afgestraft en met reden. Het begon met een soort bezinning over wat we goed of slecht vonden aan onze taal, en niet te vergeten de taal van de Nederlanders. De discussie over wie doet beter gaat niet op, omdat we moeten streven naar een standaardnorm. Die is er wel. Maar, als die uniformiteit gevoelig is aan modeverschijnselen in taal, dan zou het wel goed mogelijk zijn dat in een tijdspanne van honderd jaar geen deftig Nederlands meer wordt gesproken. De docent gaf ook een korte geschiedenis hoe we geëvolueerd zijn naar de ontvoogding van het Vlaams en nadien naar een éénheidstaal. Dit kon ook niet anders; een West-Vlaming en een Limburger die verstonden elkaar niet als ze elk in hun eigen streekdialect spraken. Ik vond alles wat ik gehoord en gelezen heb in de cursus belangrijk. Maar het is onmogelijk om deze belangrijkheid op twee lessen of drie weken goed te kennen. Het studeren heb ik al lang verleerd, maar het is nooit te laat om bepaalde taalregels opnieuw toe te passen.

UITSPRAAK

Het moeilijkste blijft het spreken. Niet het zoeken naar woorden of zinnen, maar vooral de uitspraak en juiste woordaccent leggen. Dat het VRT-nieuws een juiste uitspraak eist was me wel duidelijk. De docent die deze cursus gaf, mag van mij gerust het nieuws voorlezen, want ik en nog vele anderen zouden hem niet kunnen evenaren. Wat mij betreft is er nog altijd een verschil tussen het aflezen van een autocue (en je tekst op voorhand hebt ingestudeerd), en je 'normale' uitspraak. Om eerlijk te zijn, ik heb tot nu toe nog geen enkele persoon ontmoet die zo een verzorgde uitspraak heeft als deze docent. Twintig jaar geleden had ik van hem voor het eerst les. Toen dacht ik, welke taal hoor ik nu? Het werd me duidelijk waarom. Fonetiek was en is nog altijd zijn stokpaardje. Nu ben ik weer gecharmeerd om naar zijn uitspraak te luisteren.

Wat me zeker zal bijblijven is het vermijden van woekerwoorden, stoplappen, clichés en modewoorden. Op dit vlak maak ik zeker en vast de meeste fouten; in het spreken en in het schrijven. Jammer, want ik dacht dat ik het goed deed. Nu heb ik meer de neiging gecontroleerd te kijken en te luisteren om niet over mijn fouten te struikelen. "Oei, daarnet heb ik bij het spreken van die zin opnieuw het woord 'eigenlijk' gebruikt. Hoe is het mogelijk!" Ik heb het dan nog maar over dit woord, waarvan 90% van de Vlaamse bevolking ze elke dag uitspreekt en schrijft. We hebben er nooit bij stil gestaan dat het geen goed Nederlands is. Als ik dit zou vertellen aan een ander, dan lacht men mij zeker en vast vierkant uit. Ik herhaal nogmaals dat het niet gemakkelijk is. Verder kregen we nog tips i.v.m. het spreken voor publiek, sollicitatie, en ook voor een presentatie.

OFFICIELE BRIEVEN EN JONGERENTAAL

In de tweede en laatste les ging het over schrijven. Ik heb leren inzien dat, als je over een onderwerp schrijft, je goed moet nadenken naar wie het gericht is. Als amateur ben je als het ware je eigen taaladviseur. Grote bedrijven zouden best een paar in dienst mogen nemen, want sommige formele omzendbrieven laten te wensen over. Ik kan hierover mee spreken en nog onlangs las ik een brief die op gebied van taal opviel. Als men eerst begint met 'Geachte' en daarna schakelt men over naar 'je', en vervolgens zie je het woord Groot-Brittannië geschreven als 'Groot Bretagne', dan is men inderdaad verkeerd bezig. Die persoon was een CEO van een internationaal bedrijf. En als zijn moedertaal geen Nederlands was, dan mochten de vertalers of andere mensen dit toch op voorhand gecontroleerd hebben. Bedrijven in het algemeen moeten op taalgebied zeker het goede voorbeeld geven. De juiste spelling? Met automatische spellingscontrole in tekstverwerkingsprogramma's hoef je niet meer na te denken, of je zoekt de woorden online op. Opzoeken is een inspanning leveren. Maar die inspanning is niet meer zo moeilijk en intens dan pakweg dertig jaar geleden. Dit wil ook niet zeggen dat je hierdoor minder fouten maakt.

Integendeel. Met het e-mail, chat- en sms-verkeer tonen we trots dat we alle regels aan ons laars kunnen/mogen lappen. Aan de 'andere kant' van je computer zeggen ze niet dat je taal op niks trekt. Een te lange zin is ouderwets, Engels is beter en als je afkort en met symbolen werkt dan ben je hip of cool - welcome to the community; thx, 2ling, dardennen, b@@i, y?, kzal, probs?, ebdegijda, zo tof jong, bkpn, bdnkt, enzovoorts. Even verder doen in tekens; ...:-), :-D, :-#, ... En om dit mooi af te ronden "een @}-,-'-, voor iedereen!" Voor wie het niet door heeft, zet het symbool rechtop en met wat verbeelding zie je een roos. Als gewone ouder wil ik met plezier op de hoogte blijven en vooral méé zijn met de taal van de jeugd. Maar de taal van de jeugd met zijn talloze symbolen en verkapte zinsbouw wordt nu ook door volwassenen gebruikt. Als taal zo verder evolueert, dan sterft het mooie gesproken en geschreven Nederlands een natuurlijke dood.

VISGRAA(t/d)MOTIEF

Mijn conclusie is duidelijk. Is het einde van de Standaardtaal in zicht? Volgens taalhistoricus professor Joop van der Horst wel (Faculteit Letteren K.U.Leuven). Wie ben ik om dit tegen te houden, en wie ben ik om te eisen dat dit niet kan. Zeker als je weet dat je eigen uitspraak toch niet aan de norm voldoet. Maar er is toch nog een mogelijkheid. Hoe sensibiliseer je mensen om het dan wel goed te doen? Via een taalsessie kan het, maar dat is peulschil in vergelijking met mensen die bijvoorbeeld een computercursus volgen. Leerkrachten, docenten,... van andere vakken zouden best ook hun Nederlands mogen bijspijkeren. Als een leerkracht aardrijkskunde in het hoger secundair onderwijs op het bord 'visgraadmotief' schrijft - een paar leerlingen dit opmerken en hem terecht wijzen dat het verkeerd is - en bijgevolg die leerkracht van mening is dat hij 100% juist is, dan kan men zich goed inbeelden dat er werk aan de winkel is.

En niet te vergeten zijn wij er ook als ouders. De grootste en belangrijkste groep. Op gebied van woordenschat kunnen we ons nog redden. Grammaticaal is het echt moeilijk, omdat we de taalregels vergeten. De enige moeite dat we ons kunnen opleggen is een duidelijke uitspraak naar onze kinderen toe (en ook dat gebeurt niet). Het lijkt belachelijk om een mooie, duidelijke, correcte en trage zin uit te spreken tegen je kleuter als anderen dit horen. Ik vind persoonlijk dat dit moet kunnen en liefst zoveel mogelijk. Want als we daar niet mee beginnen, dan kunnen we op vlak van taal geen kwaliteit meer bieden.

Hoe worden maatschappijmeningen gevormd?

2009-07-03T14:30:00.011+02:00

Maatschappijkritiek hebben we allemaal. Meestal berust op vooroordelen, omdat in de eerste plaats onze emoties een rol spelen, en niet te vergeten ‘ondoordacht‘ meelopen met de ander. In sommige gevallen sta je werkelijk in discussie met je eigen gedachten.

Met enkele voorbeelden kan ik je wat meer duidelijkheid geven. Er zijn voorbeeldsituaties met betrekking op mediagebeuren, andere zijn mogelijke situaties die ik zelf schets(soms op toeval berust, mochten die echt gebeurd zijn).

Er vermoordt iemand zijn vriendin. De dader schiet kort daarna een kogel door zijn hoofd.

1ste reactie: “hoe is dat nu weer mogelijk. Gelukkig maar 2 slachtoffers.”
2de reactie(na meer informatie): “tja, een illegaal, en het waren geen Belgen. Oef!”
3de reactie: “ongelooflijk! Wat doet die illegaal hier?” “Hoe komt men aan een pistool?” We moeten echt iets doen aan die illegalenstroom.”

Een man van allochtone afkomst en een autochtoon hebben een woordenwissel en/of handgemeen. Laten we veronderstellen dat het tot slagen en verwondingen komt voor beide partijen, maar niet ernstig.

Vanuit standpunt autochtoon: gaat die persoon nu wrevel en argwaan koesteren t.o.v. van een andere cultuur of de cultuur van die allochtoon, of blijft het enkel maar tot dit ene vervelend moment?
Vanuit standpunt allochtoon: gaat die persoon nu wrevel en argwaan koesteren tot een bepaalde groep van autochtone personen, of blijft het hier ook enkel bij dit ene vervelend incident?
Bijkomende bedenkingen: kan vanuit deze 2 standpunten enige vorm van discriminatie/racisme ontstaan? En mochten het nu enkel 2 allochtonen(al of niet verschillend van cultuur) of enkel 2 autochtonen zijn, die met elkaar in de clinch geraken. Blijven de bedenkingen vanuit elke partij hetzelfde?

Een vechtscene in een school (speelplaats) wordt gefilmd en op Youtube geplaatst. Men ziet 2 vechtende jongens. Een ervan heeft een donkere huidskleur, duidelijk van buitenlandse afkomst.

Reactie 1: “terug een vechtpartij in een school. Is er hier geen toezicht?”
Reactie 2: “Er moet hier toch wat meer aan de hand zijn?”
Wat men achteraf te horen kreeg is het volgende; de scène werd goed voorbereid en uitgelokt. Het was geen toneelopvoering, maar echt.
Reactie 3: “Nog altijd racisme op de scholen?”
Reactie 4: “gefilmd of niet, uitgelokt of niet, men mag zich niet laten doen!”

Maar wat als het nu wel eens een goed opgezet plan was, en die 2 vechtersbazen dit hebben ‘gespeeld’? Welk vertekend beeld heeft dit niet aan onze opgroeiende jeugd of voor de school in kwestie?

Zo heeft iedereen uit eigen levenservaring genoeg voorbeelden, waarbij je niet altijd bij het juiste einde zat. Niet enkel de mening van jezelf of dat van een ander telt. Maar vooral de pers, die maatschappij-geprogrammeerde-meningen voorkauwt, is een doorslaggevende factor.

Een objectieve mening is moeilijk, maar gewenst.

Problemen, problemen!!

2009-06-16T12:07:00.009+02:00

Leuke anekdote

Een afspraak maken voor de auto. Klant belt vanuit de wagen.

Klant: Er brandt een geel lampje.

Ik: Heb je een idee welk lampje?

Klant: Nee, niet echt, daar in het midden van het instrumentenpaneel. Is het erg?

Ik: Schokt de wagen, rijdt de wagen nog normaal?

Klant: Oei!! Problemen, problemen....!

Ik: Hallo, ben je daar nog? Is de wagen stil gevallen?

Klant: Nee, de politie doet teken dat ik langs de kant moet staan! Ik bel je nog wel terug...

Klick...tuut...

(even later komt de klant bij mij en zegt dat hij een fikse boete heeft gekregen, omdat hij al rijdend belde)

kijken en luisteren

2009-06-14T22:06:00.003+02:00

Het is een grote kunst om te kijken, te luisteren.

Wie rondom zich kijkt en luistert leert oneindig meer dan uit boeken.

Men heeft boeken nodig, zeker, maar men scherpt zijn zintuigen aan door te kijken en te luisteren.

(Krishnamurti)

Schoolbereikbaarheidskaart

2009-06-03T12:50:00.005+02:00

We weten allemaal dat veilig verkeer noodzakelijk is. In de eerste plaats voor de zwakke weggebruiker: voetgangers en fietsers. Een belangrijke groep die zich alle dagen door het verkeer moet loodsen is onze schoolgaande jeugd. Al of niet vergezeld van hun ouders/begeleiders, is het elke keer uitkijken geblazen.

De schoolbereikbaarheidskaart is een intitiatief van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV). Dit is een verkeerseducatieve en informatieve organisatie van de overheid. Zij willen een aantrekkelijke overzichtelijke kaart samenstellen van een gemeente betreffende veilige verkeersroutes van en naar school. Zij doen dit niet alleen. Deze organisatie heeft de hulp nodig van de gemeente en de basisscholen die hieraan willen meedoen. Alles kadert in een project 'duurzaam naar school' om het label van 'verkeersactieve school' te behalen. Dat dit niet altijd vlot verloopt, kan men zich wel inbeelden.

Er is altijd een eerste vergadering met de gemeente, een startvergadering. Daar wordt alles uitgelegd, en wat er verwacht wordt van de projectverantwoordelijke verkeer van elke school. De ouders van de leerlingen moeten een enquêteformulier invullen. Deze is zo opgesteld dat men niet veel moet schrijven en vooral moet aanvinken. Men noemt dit een quickscan. Deze gegevens worden dan door elke verantwoordelijke verwerkt in een soort synthese en dient dan te worden doorgestuurd naar de gemeente, die het dan op haar beurt doorstuurt naar het VSV. Deze synthese omvat de belangrijkste knelpunten; straatnamen, problemen, suggesties en eventueel een foto die de situatie verduidelijkt. In de fase van het verzamelen van gegevens krijgt men al een eerste struikelblok. Als je bijvoorbeeld een basisschool hebt met honderd leerlingen, dat overeenkomt met een 75-tal ouderparen, dan zou je toch dit aantal aan formulieren moeten terugkrijgen, of niet? In mijn geval heb ik er amper 33 gekregen. Van dit aantal waren er sommige met moeite deftig ingevuld of blanco. Toch heel jammer! Ik stel mij dan de vraag als verkeersouder: "Vinden de ouders veilig verkeer voor hun kinderen dan niet belangrijk?"

In een volgende vergadering worden dan alle gegevens besproken. Men krijgt dan een grote stadskaart om te bekijken en te controleren als de knelpunten goed zijn aangebracht. Nadien moet men samen overleggen om deze kaart definitief in te kleuren. Dat dit niet altijd gemakkelijk is, heb ik ondervonden in bepaalde discussies. De ene wou een straat in het rood kleuren, anderen vonden dit niet gewenst, omdat hun school zich anders tussen twee rode straten zou bevinden. Het VSV heeft, samen met de gemeente, beslist dat de straten direct aan elke school met zone 30 in het paars moesten worden ingekleurd. Dit om te vermijden dat de verkeerswerkgroepen van de scholen ze in het rood zouden moeten inkleuren. Een hele slimme zet, want anders hebben sommige scholen echt een probleem.

Wat zijn de betekenissen van straatroutes die ingekleurd zijn? Een straat ingekleurd in rood betekent 'zeker niet goed' en vooral te mijden.

Groen is veilig. Dit kan als volgt omschreven worden: een trage weg, oude spoorwegbedding, een kerkwegel, landbouwpaden, een doorsteekje in een wijk, een brandgang,... Kortom alles wat met niet gemotoriseerd verkeer te maken heeft. Belangrijk hierbij is dat het gaat om kleine wegen van openbaar nut.Oranje zijn fietsroutes met beperkte mogelijkheden: rijweg met een verhoogd/verlaagd fietspad, rijweg en fietspad gescheiden door een kleine haag, fietspad op de rijweg geschilderd,... Voor de schoolgaande kinderen is het de bedoeling om veilige wegen op te zoeken. Rood zoveel mogelijk vermijden, en indien mogelijk een kleine/grote omweg zoeken naar een veilige route op weg naar of van school. Op deze manier is een dergelijke kaart voor deze kinderen wel echt nuttig. De definitieve kaart zal educatief en illustratief (foto/tekening) opgemaakt worden met vermelding van lijnschaal en rasterverdeling. Dit heeft als doel om leerlingen beter inzicht te doen krijgen. De mobiliteitsambtenaar van de gemeente moet dan met haar dienst de juiste en goed bevonden foto's selecteren en via een pdf-bestand (voorontwerp) doorsturen naar de meewerkende scholen en hun projectverantwoordelijken. Zij dienen dan zo snel mogelijk hun commentaar/wijzigingen op een constructieve en positieve manier mee te delen en terug te zenden.

Het enige minpunt aan deze inspanningen is dat het blijkbaar niet de bedoeling is dat er naar aanleiding van deze veilige kaart acties ter verbetering van veilig verkeer zullen komen (of toch niet direct). Een gemeente doet dit samen met VSV, en hiervoor hebben ze de hulp nodig van de basisscholen. Het VSV is geen drukkingsgroep. Sommigen, waar ik ook toe behoor als (verkeers)ouder, hebben de indruk dat het hier allemaal draait om imago. Ik vroeg eens als men in afwachting toch geen tijdelijke goedkope oplossing kan bieden zoals een politieagent aan een gevaarlijk kruispunt, bloembakken hier en daar, verplaatsen van een zebrapad, of het maken van een simpele fietsoversteekplaats met witte lijnen op de rijbaan. Blijkbaar kan dit niet. Belangrijk nog, de schoolbereikbaarheidskaart heeft niet als doel dit te verwezenlijken.

We blijven hopen. Als verkeersouder is het de taak om verder te pleiten voor veilig verkeer en eventueel noodzakelijke veranderingen. Soms lukt het niet altijd via deze weg. Het is ook schrijnend om te vernemen dat er dan wel iets zal gebeuren als er een zwaar of dodelijk ongeval is gebeurd met een leerling.

Wat is een Vlaming?

2009-05-28T14:02:00.008+02:00

De verkiezingskoorts is volop aan de gang. Het beeld dat we nu krijgen zijn meer en meer nieuwe gezichten in de politiek. Veel jonge kandidaten, veel vrouwen en meer allochtonen die hun kans willen wagen in een politiek mandaat. Met de bedoeling een bijdrage te leveren om onze maatschappij leefbaar te maken en zorgen dat alle sociale klassen hier in Vlaanderen, België en in Europa aan bod komen. Met alle verschillende soorten samenlevingsvormen, religies en huidskleuren is de centrale vraag: Wat is een Vlaming?

Volgens vele gewone Vlamingen is het soms onduidelijk. Sommige politici zoals Veli Yüksel en Marino Keulen kunnen er een voorzichtige definitie aan plakken. Andere politici, zoals Gerolf Annemans, vinden dit het onderwerp van een wetenschappelijke studie. Raar maar waar, sommige partijen hebben nog nooit een onderzoek naar gedaan, en nu maar pas beseffen of de vraag stellen dat dit wel eens nodig of nuttig kan zijn. Ik hoef gelukkig niet aan wetenschappelijk onderzoek te doen wat een Vlaming is. Ik ben dat ook, weliswaar niet op deze heilige grond geboren en niet met een blanke kleur. Maar hoef ik daar over na te denken, als je van je zelf weet dat je dat bent? 19 jaar school, 11 jaar in het werkveld, en in verschillende verenigingen gezeten. Wat verwacht men meer van de Vlaming? Of wat verwacht men meer van de allochtone Vlaming, die perfect Nederlands spreekt, hun afkomst of roots respecteert, en zijn best doet om aan integratie te doen. De meerderheid doet het, uitzonderingen heb je altijd en dat heb je ook bij de autochtone bevolking. Naar aanleiding van een debat dat ik gevolgd heb op Terzake, kan ik je ook nog enkele reacties van hun site weergeven. Hou je vast. Voor en tegen. Want zo moet het, vind ik. De barometer van de Vlaming staat terug op een wankelend peil als het om taal, integratie en geloof gaat. Want we zijn zo groot gebracht, denk je? Oordeel zelf maar!

Ik begin eerst met mijn reactie op de site:

Wat is een Europeaan,wat is een Belg, en belangrijk nog wat is een Vlaming? Blijkbaar moet en zal deze discussies gevoerd worden, want als autochtoon ben je een echte Vlaming en al de rest niet, of toch niet?Gaat het hier om taal? Dan verslik ik me in die woorden, want zo goed Nederlands spreken we nu ook weer niet. Is het ‘verkavelingsvlaams’ de inburgering bij uitstek?De allochtone bevolking moet bekeerd worden tot een Vlaming. Is dat wel nodig? Ze hebben al zovele inspanningen geleverd, en inderdaad er zullen er nog komen. De generatie die er nu is, heeft al vele cultuurgewoonten van de Vlaming overgenomen. Omgekeerd denken we dat we niets van hen moeten leren, wat niet altijd juist is.Integratie werkt langs beide kanten. Als de autochtone Vlaming niet mee wil, dan zij ook niet. Er moet altijd iemand eerst beginnen. Daar wringt meestal net het schoentje.Er is zeker nog heel wat discriminatie op de werkvloer. Een niet te onderschatten fenomeen, dat meer in een taboesfeer belandt.

"Men maakt alles zo moeilijk, een vlaming voor mij is simpel iemand die in vlaanderen is geboren en getogen. Ben je er niet geboren dan ben je het niet. Als ik in wallonie ga wonen kan ik ook na 20 jaar een waal worden. Ik ben er niet geboren, dat is alles."

"Beste Annemans. Een vlaming is een bescheiden, compromisvol man of vrouw die met zijn talenkennis zich aanpast aan de uitdagingen van het leven door er hard voor te werken. We zijn tolerant (toch 80 procent) en wat nors in omgang, een vlaming raak je niet aan! Neen, Mr Annemans, geen wetenschappelijk gegeven. Voor iemand die de slogan ‘ons land’ gebruikt had ik meer verwacht. Arme Annemans, bange blanke man. Of is hij gewoon aan een revival bezig, een oud recept bovenhalen om kiezers te ronselen? Ken je geschiedenis; wat hebben de Christenen (in naam van God) gedaan in de Middeleeuwen en het recente verleden?"

"Veli Yüksel heeft een dubbele nationaliteit. Hij is dus mossel noch vis. Integreren met behoud van je eigen identiteit is een monsterverbond. Als de allochtonen zich vlaming wanen, waarom willen ze per se een bruid halen in hun land van “afkomst”? Omdat ze voorrang geven aan hun Turkse of Marokkaanse nationaliteit. Ze blijven vreemde eenden in de bijt! Hun enige betrachting is de islamisering van het Westen . Volgens de islam behoort gans de wereld immers aan Allah. Moslims hebben geen enkele binding met de westerse cultuur en rechtsorde."

"Noch Annemans, noch Morel hielden het bij de thema’s van de uitzending. Mogen we ze niet met hun eigen recepten bedienen en eisen dat ze zich aanpassen of wegblijven? Als je iets eist van een ander is het goed dat je het zelf ook doet."

"Ik ben tot spijt van wie het niet verdragen kan een Vlaming. Méér dan 5 eeuwen lang leven , werken en sterven mijn voorouders al in het landsgedeelte in Europa dat wij heden ten dage Vlaanderen noemen. Met een duidelijke verbondenheid met onze geboortegrond hebben wij, ondanks de vele bezettingen die onze voorouders hebben ondergaan, onze taal en kultuur behouden. Het is onze heilige plicht dit stukje grond , mijn territorium voor mijn nakomelingen te behouden. Mijn land is Vlaanderen."

"Arme mijnheer Annemans. Hij antwoordt op geen enkele vraag en zit maar te demagogeren. Weet niet eens iets zinnigs te vertellen over de Vlaamse identiteit. Alles wat hij wist te vertellen is dat hij een rabiate vreemdelingenhater is."

"Waarom is per definitie een Vlaming van allochtone afkomst een moslim en een ‘gewone’ Vlaming niet langer altijd een katholiek ? vraag voor Yüksel."

"Graag hoor ik Gerolf Annemans indruisen tegen vreemdelingen. Ongetwijfeld heeft hij in zekere zin gelijk. Dat heeft iedere politieke partij, tenminste voor een deel. Toch wou ik weten wat hij voorstelt met bijvoorbeeld Vlamingen die zich ook niet kunnen aanpassen. Ik denk bijvoorbeeld aan die 14-, 15- jarigen die iemand doodslaan voor nog geen 50 euro en die dezelfde dag reeds op vrije voeten zijn. Zo zijn er nog vele voorbeelden voornamelijk met jongeren. Denk maar aan het onderwijs, meer gericht aan minister Frank Vandenbroucke, dit terzijde gelaten. Wat is het Vlaams Belang zijn oplossing op zulke prangende problemen, betreffende Vlamingen die zich ook niet kunnen aanpassen, noch respect kunnen opbrengen ten aanzien van zijn medeburger?"

Spieken in de 21ste eeuw!!

2009-05-20T08:00:00.006+02:00

We zijn het allemaal mee eens dat spieken ongepast is. Het is een slechte intellectuele sport met als doel niet gepakt te worden voor fraude. Verdwijnen de klassieke methodes nu door elektronische snufjes? Als men zoveel energie steekt om toch te willen spieken, heeft het dan nog zin? Dan ken je het toch wel bijna uit het hoofd, of niet? En wat met de leerkrachten, docenten, professoren en mensen die toezicht houden? Hoe ver durven zij gaan om het spiekgedrag te ontdekken?

Vorig jaar schreef ik over het positief plasje bij je examen. Maar als je onvoldoende gestudeerd hebt, dan zullen pepmiddelen niet de juiste oplossing bieden. Spieken is een higtech-cultuur aan het worden, tenminste voor wie dit echt wil. Een horloge waar je al je formules in kan (ver)stoppen. Kostprijs: ongeveer € 300! Je eigen kladblad meedoen, maagdelijk wit, maar met een blacklightpen lees je gewoon wat je 'onzichtbaar' hebt opgeschreven. Kostprijs: ongeveer € 50! De mp3 doet ook zijn intrede. Je cursus inspreken en laten afspelen via de oortjes die verstopt zitten in je mouw. Je steunt gewoon je hand(pols) tegen je hoofd(oor) en met je andere hand in je broekzak spoel je door naar de juiste hoofdstukken. Of beter nog. Draadloze mp3-speler in de vorm van een hoorapparaat.

Mijn eigen gek idee en wilde gok. Ik weet niet als dit bestaat. Fabrikanten van hoorapparaten, laat je horen bij de jongeren! Bij deze voorgaande technieken zijn er twee bemerkingen. Welk nut heeft het om zoveel inspanningen te leveren, anderzijds is het wel de moeite waard om dit uit te proberen? Zo bezig zijn als student, zonder dat er één opzichter dit niet verdacht vindt? Ik heb hier twijfels over.

Dit thema werd onlangs nog kort besproken in een radioprogramma (Radio 1, Peeters & Pichal). Men liet een docent wiskunde aan het woord van de lerarenopleiding (Antwerpen). Die vertelde een leuke anekdote. Er was een student waarvan men zeker wist dat hij spiekte. Maar ze konden hem nooit betrappen. Hij at altijd een Leo-koek. Dat dachten ze toch. Wie gaat er nu het eten controleren dat op tafel ligt? Iedereen mag wel eens tussendoor eten tijdens zijn/haar examen, kwestie van niet flauw te vallen. En ja, ze hadden gelijk. Hij viel niet flauw, maar door de mand. Zijn Leo was volledig gevuld met formules. Sanctie: uitsluiting van de richting!

Oplossingen

De drang om te spieken kunnen leerkrachten verkleinen door zelf inventief te zijn. Sommigen doen het, anderen zien het nut er niet van in om die inspanningen te leveren. Kladbladen wisselen van kleur. Niet elke student krijgt dezelfde kleur, voor een volgend examen krijgt hij/zij terug een andere. Twee verschillende type examens voor hetzelfde vak. Hiermee wil ik zeggen dat de volgorde van de vragen verwisseld zijn. Als er twee examens moeten gedaan worden in een namiddag, dan kan men een deel van de klas laten beginnen met vak A, een ander met vak B. Nog een mogelijkheid is twee verschillende leerjaren samen zetten. Zo wordt het nog moeilijker om stiekem uitleg te vragen aan je medestudent voor, naast of achter jou als die niet jouw vak heeft of in een ander leerjaar / studierichting zit. Openboekexamens ontmoedigt het spieken. Met doordenkvragen wordt er veel meer gevraagd dan enkel formules of definities die je louter uit het hoofd moet kennen. Deze methodes zijn wel handig om gebaren- en codetaal in de kiem te smoren.

Een voorbeeldje(multiplechoicevragen): twee studenten zitten achter elkaar of schuin achter elkaar. Die voor jou plaatst zijn hand op zijn rug (alsof hij jeuk heeft). De student toont één vinger en opent zijn hand. Het gaat om vraag 1 en hij/zij weet het juiste antwoord niet om te omcirkelen (a,b,c of d). Als zijn meewerkende student het wel weet, dan kucht hij één keer. Dan steekt de student (die het niet weet) achter zijn rug opnieuw een paar vingers uit. Als er dubbel wordt gekucht/gehoest of wat dan ook bij twee uitgestoken vingers, dan zal b waarschijnlijk het juiste antwoord zijn. Omgekeerd kan ook. Maar dan werk je best met je horloge. Je legt die gewoon op de tafel met het glas gericht naar de student achter jou. Via de weerspiegeling ziet de student wat de ander probeert duidelijk te maken. 'Goede' spiekafspraken is wel belangrijk. Dit systeem is geen fabeltje. Het is een oud klassiek risicospelletje, en ik denk niet dat je dit voor vijftien multiplechoicevragen volhoudt.

Mondelinge examens zijn altijd beter, maar niet voor alle vakken mogelijk. Laat de studenten de methodes van de docenten ook eens kennen. Dit zou pas echt teamwork zijn. Om het toezicht gemakkelijker te maken zou ik durven pleiten voor paraboolspiegels in elke hoek tegen het plafond. Zo zie je duidelijk wanneer er iemand iets probeert als je door de klas wandelt. Geen inbreuk op de privacy van de student, want spieken mag niet.

Iemand mailde naar het programma met volgende bedenking. Oordeel zelf maar:

"Zou je graag een chirurg aan je lijf hebben of een architect die jouw huis tekent, die jarenlang heeft gespiekt als student?"

De kunst van het zwijgen

2009-05-13T11:00:00.000+02:00

Eén ding staat vast: alles komt uit, komt naar boven, komt tevoorschijn. Als zwijgen gelijk is aan de ‘lippen stijf op de mond houden’, wat is liegen dan? Een verborgen waarheid anders interpreteren, omdat je dan toch niet zou moeten zwijgen. Om te vermijden dat alles slecht aan het licht komt, dan kan je het beter zeggen. Maar zo eenvoudig is het nu ook weer niet. Sommige zaken vragen tijd om het nog (tijdelijk) stil te houden.

Zijn wij, mensen, wel geschikt om te zwijgen? Van nature is de mondelinge overdracht een feit. Denken en stilzwijgend spreken in de vorm van telepathie is een mogelijkheid. Ik zie het meer als een soort aanvoelen. Het is meer op intuïtie berust en niet voor iedereen weggelegd. Maar dan zou ik durven spreken over een instinctief gedrag. Bepaalde signalen tonen wat je werkelijk wilt of wat er van je wordt verlangd. Echte duidelijkheid is het niet, want anders zouden we nooit één letter gezegd hebben.

Spreken wordt dan als gemakkelijk aanzien, zwijgen daarentegen is veel moeilijker. Hoe veel moeilijker? Doofpotoperaties lukt enkel als er redelijk wat geld mee gemoeid is. Maar eens je gevat wordt, dan is het spreken voor geld of voor een andere vrijheid. Nu stel ik mij zelf de vraag; zou je meer geld krijgen om te zwijgen of om te spreken? Hoe doorslaggevend een beloning kan zijn.
Zwijgen en spreken is zoals de duivel en de engel. Wanneer wel, wanneer niet. Doe ik er goed aan om het nu te zeggen? Of is later beter, maar misschien een slecht moment? De advocaten die weten het wel. Zij moeten er voor zorgen dat hun cliënt alles vertelt in hun voordeel. Het stilzwijgen, hoe vervelend of hoe gruwelijk, moet doorbroken worden. Anderzijds moet de raadsheer zelf ‘beredeneerd’ zwijgen in het belang van het proces. Inderdaad beredeneerd. Waar vroeger bijna geen enkele advocaat iets zinnigs durfde te vertellen, is nu niet meer aan de orde. In de media vertellen ze alsof we alles mogen weten, maar datgene wij graag zouden willen weten of horen gebeurt net niet. De advocatuur is een mooi voorbeeldje met betrekking tot het gepast zwijgen.

Spreken is geen kunst, omdat het een gewoonte is. Zolang men spreekt, kan een mens zich verder ontplooien in communicatie. Zwijgen zou ik meer durven omschrijven als een ‘ongewoonte’. Wij vinden het abnormaal als iemand zou zwijgen. Een hongerstaking, een werkstaking,… lukt nog wel, maar is beperkt in tijd, in gezondheid en financiële situatie. Een complete spreekstaking(collectief of individueel) moet nog uitgevonden worden. Het is zo dat mimiek en lichaamstaal het een en ander verraadt.

Is het iets goed of is het iets slecht? De interpretatie zal zijn ‘had men maar gezwegen’ of ‘had men het maar eerder verteld’. Eeuwig zwijgen bestaat niet. De mondelinge overdracht, de communicatie bij uitstek, laat ons duidelijk maken dat zwijgen iets onnatuurlijks is, een kunst op zich. Maar het is geen goede kunst, want je geraakt vast in het leven. Mocht ik deze kunst van het zwijgen in pacht hebben, dan zou ik dit allemaal niet kunnen vertellen.

Wat nog moet komen

2009-05-08T21:52:00.004+02:00

't zijn fracties van seconden
luttele, onozele, fantasierijke
gebeurtenissen
geen besef dat het zo
snel gaat

mijn tijd is altijd wat
nog komen moet
onvoorspelbaar, toeval, lot
zitten vast in zenuwknopen
zonder ze los te laten

de juiste verdeling van mijn
verleden, heden, toekomst
maakt het juist zo
interessant
dat ik voor geen moment
zou willen ruilen

De lat (te) hoog voor Nederlands

2009-05-06T08:00:00.002+02:00

Volgens de laatste opiniepeilingen is het slecht gesteld met ons Nederlands. Is het einde van de Standaardtaal in zicht? Nochtans, het zuivere streekdialect vervaagt, maar zal nooit verdwijnen. De passieve en actieve woordenschat verschilt, ook met van onze noorderburen, Nederland. In Vlaanderen halen de studenten, hoger en universitair, middelmatige tot onrustwekkende resultaten voor onze moedertaal.

Wie al lang niet meer moet studeren en in het werkveld zit gebruikt meestal zijn vaktaal/jargon in de uitoefening van zijn/haar werk. Deze groep van mensen, waartoe ik ook behoor, kunnen of willen niet meer mee met de correcte (nieuwe) taalgebruiken. Ik zie, van de weinige zinnetjes die worden gemaild of geschreven, redelijk veel beginnersfouten. Een mail of een nota moet snel gaan. We willen geen tijd verliezen, want het is meestal nooit formeel. Deze manier van weinig inspanningen leveren draagt wel bij tot gemakzucht in taal. Terwijl ik iets schrijf, is het moeilijk om mijn eigen fouten te ontdekken. Lees je een andere tekst, dan merk je sneller fouten op. Je eigen onderwerpen herlezen is een begin. Het af en toe eens laten rusten tijdens het lezen doet ook wonderen. Uiteindelijk iemand lastig vallen om je werk te lezen of te beoordelen is ook een mogelijkheid.

Men zegt dat boeken lezen helpt. Ik ben van mening dat dit gedeeltelijk juist is. Bij het lezen van een roman denk je niet na over spelling, grammatica of woordenschat. Straffer nog, wat is de betekenis van dit bepaald woord. Als je van elk woord dat je als lezer niet begrijpt je woordenboek erbij moet halen, dan stopt ook hier het plezier van het lezen. Ik ben jammer genoeg nooit een lezer geweest, tenzij verplicht voor school. Een boekenworm, liefhebber van het lezen, is iemand die effectief geconcentreerd leest. Ik ben al een tijdje terug beginnen lezen. Geen roman, maar meer filosofische materie, omdat dit mijn stokpaardje is. En ja, als leek in dit vak, zoek ik woorden, definities en uitdrukkingen op die ik niet begrijp. Gezien ik last heb van concentratie tijdens het lezen, dwaal ik gemakkelijk af. Dit heb ik grotendeels aan mezelf te danken. Ik probeer mij veel in te leven in bepaalde onderwerpen. Lezen verloopt dan ook heel moeizaam. Boeken lezen draagt wel bij tot een zekere vorming. Dit mag men niet uitsluiten en het verrijkt je taal.

“Ik zal een depannage bellen om je Nederlands terug bij te schaven!” Dit is natuurlijk een belachelijke zin. Maar ik wil de aandacht leggen op één bepaald woord: depannage. Het is een Frans woord dat wij in de volksmond gebruiken, maar ook in geschreven taal. We spreken het bijna altijd uit als onze auto het niet meer doet. In 2001 werd dit woord in correct taalgebruik afgekeurd. In de Grote Van Daele (editie 2005) spreekt men van takel-en sleephulp. Er is duidelijk wel een verschil in de Standaardtaal van zowel België, als Nederland. Er is nog onenigheid als we dit zelfstandig woord wel tot de Standaardtaal moeten rekenen. Wij spreken van pechverhelping, zij noemen het wegenhulp. Het werkwoord depanneren wordt dan wel aanvaard. Depanneren, depannage hebben een zelfde 'statuut' in Beschaafd Nederlands en spreektaal. Snap je het een beetje?
Streven naar een uniform Nederlands met een juiste taalgebruik van woordenschat en betekenis is niet gemakkelijk.

Als je de lat werkelijk te hoog wil leggen voor Nederlands, dan moet je het geschreven antwoord op examens toetsen op alle vlakken. Zou je het als docent of als student opportuun vinden dat je antwoord op vraag vier van fysica correct is, maar bij het samenstellen van je antwoord een paar dt-fouten maakt of grammaticaal in de mist gaat en hiervoor punten in mindering worden gebracht? Is dit wel logisch? Meerkeuze-correcties worden soms wel toegepast. Niets invullen is 0, juiste antwoord is 1 en foutief is -1. Koppel dit nog eens aan je moedertaal en de motivatie zakt bijna even diep als je cijfers.

We staan er niet bij stil dat we ons kunnen vervolmaken. Nederlands leren als volwassene is hoofdzakelijk voor anderstaligen, allochtonen, mensen met taalachterstand,enz… Voor een groot deel wel. Wie denkt dat hij/zij zich niet meer kan verbeteren heeft het mis. Zelfstudie vergt een enorme inspanning en je kan de taal in een versneld of traag tempo opnieuw beleven. Het volgen van taalsessies; spreken, schrijven, lezen,… kan een extra stimulans zijn om een meerwaarde te bieden aan jezelf. Ik kan misschien gemakkelijk spreken. Wel, ik heb de proef op de som gedaan en heb onlangs twee taalsessies gevolgd. Ik heb er geen seconde spijt van!!

Zolang taal leeft mogen we niet achterop hinken.

Vrouwenrechten in Afghanistan

2009-05-05T08:09:00.013+02:00

Dat men in bepaalde landen de wet aan zijn laars lapt betreffende de rechten van de mens, is al lang geweten. Dat men hierbij nog eens de vrouwen letterlijk aan de schandpaal nagelt is een schrijnend tafereel. Er ging een tijdje geleden een petitie rond waarbij de publieke opinie niet tevreden was met het Belgisch standpunt over dit probleem in Afghanistan. Dit werd besproken vorige maand in de wereldtop in Den Haag. Onze minister van buitenlandse zaken, Karel De Gucht, was daar ook aanwezig. Er werd wel gesproken over de persvrijheid in dat land, maar hij repte bijna geen woord over de vrouwenrechten. Een vrouw, goed gekend in de Vlaamse pers en pioneer in Vlaanderen voor de rechten van de vrouw, heeft een brief samengesteld gericht aan de bevoegde minister. Wie wou kon deze brief laten ondertekenen met eigen naam en doorsturen naar zijn kabinet. Ik heb haar geschreven via mail en haar bedankt voor dit initiatief. Ik heb ook een persoonlijke mail verstuurd met de begeleidende brief naar het kabinet. Velen zoals mij hebben dan ook een reactie terug gekregen, tot mijn grote verbazing. Want wie denkt dat een overheid geen oren heeft wat zijn burgers te vertellen hebben, heeft het mis. Niets is minder waar. Als je niks probeert, dan krijg je ook niks terug.

Dit is het antwoord:

Geachte,

Ik wil u vooreerst bedanken voor uw brief waarin u uw bezorgdheid uit over de persvrijheid en de vrouwenrechten in Afghanistan.

Het is inderdaad correct dat een wet inzake het familierecht voor de sjiitische religieuze minderheid werd gestemd in het Afghaanse parlement en werd goedgekeurd door President Karzaï. Deze wet regelt ondermeer de relatie tussen vrouw en man, echtscheiding, het eigendomsrecht.

Ik deel uw mening dat deze wet een duidelijke stap achteruit is voor de Afghaanse vrouwen en ik betreur ten zeerste de goedkeuring van deze wet. Deze wet is duidelijk tegenstrijdig met het VN Verdrag inzake de eliminatie van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen, dat door Afghanistan werd bekrachtigd in 2003, en met de Afghaanse Grondwet.

Net zoals u, hoop ik dat het Afghaanse parlement deze wet zal wijzigen. Ik kan u meedelen dat de Europese Unie, met actieve steun van België, reeds discrete stappen heeft ondernomen om de Afghaanse autoriteiten te herinneren aan hun verbintenissen op het gebied van mensenrechten, de vrouwenrechten in het bijzonder. Het is ook belangrijk dat deze initiatieven gebeuren met eerbied voor de soevereiniteit van de Afghaanse Staat. Te publieke initiatieven hebben immers vaak een tegenovergesteld effect.

Ik wens ook te onderstrepen dat reactie van president Karzai op het lokale en internationale protest positief was, aangezien president Karzai zijn Minister van Justitie de opdracht heeft gegeven om deze wet aan de grondwet te toetsen. De Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft bovendien ook toegezegd dat de wet tijdens dit onderzoek niet in werking zal treden.

Ik kan u verzekeren dat ik deze situatie van nabij zal opvolgen.

Hoogachtend,

Karel DE GUCHT

Gestalkt door een vogel

2009-04-23T21:45:00.009+02:00

Leuke anekdote

Dit is geen fantasie, want anders had ik hem naar naar mijn andere site laten vliegen. We zien genoeg vogels rondom ons, tenminste als we er aandacht voor hebben. Maar als er één recht naar je toe vliegt, dan zal je dit nooit vergeten. Geloof me maar.

Het was een zaterdagmorgen. Ik was 14 jaar. Het seizoen kan ik mij nu niet goed meer herinneren, maar ik geloof dat het in de lente was. Ik stond vroeg op zoals gewoonlijk en ging de krant halen. Plotseling hoorde ik een soort luid gekrijs. Ik probeerde te kijken in de richting van waar het precies kwam. Plotseling zag ik een vogel recht op mij afkomen. Hij vloog niet boven mij, maar recht naar mijn hoofd. Snel ontweek ik hem, maar deze soort keerde snel terug. Eerst met zijn poten op mijn hoofdhaar, dan gelukkig op mijn schouders. Ik stak mijn hand uit en hij nestelde zich er op. Hij keek me aan, zijn kopje iets schuin. Alsof hij mij wou vertellen: "ken je me niet meer?" "For goodness sake, natuurlijk niet!" Ik zocht snel naar een naam. Eigenaardig, waarom weet ik niet, het was een soort impuls. Dit was niet zo moeilijk: Kaai. Het beestje floot niet. Het riep telkens... kaai, kaai. Hij was groter dan een merel en kleiner dan een kraai. Zijn kleur was donkerblauw tot zwart. Het hing er vanaf hoe het licht op hem viel. Een soort parelmoerkleur. De snavel was wel zwart. Er was toch iets met dat beestje, maar ik wist niet wat.

Ik had één grote schrik; "geen vogelstront op mij, hé?" Deze merkwaardige vogel kwam niet binnen in ons huis. Hij kwam wel zitten aan het raam van mijn kamer. Het vliegenraam zat in en ik deed het venster open. Hij bleef mooi zitten, terwijl ik aan het studeren was. Ik dacht, die zie ik morgen niet meer terug. De volgende dag hoe raad je het. Tink, tink, tink..., laat mij erin. Deze keer geen roodborstje, maar mijn geliefde Kaai. In de tuin bleef hij aan mijn zijde, of vloog hij eventjes weg naar een boom. Als ik naar buiten ging en hem riep, kwam hij binnen de minuut. Dit was nogmaals geen normale vogel. Een klein beetje menselijke intelligentie?

Maandagmorgen rond 7.30h met de fiets op weg naar school. Toch een goede 20 minuten rijden. En ja, wie vergezelde mij in vogelvlucht? Inderdaad. Wat moest ik nu met dat beestje gaan aanvangen in mijn grote school? Door de drukte op de speelplaats bleef hij wijselijk op afstand, maar als ik hem riep was hij daar terug. Mijn vrienden konden het niet begrijpen. De bel rinkelde, iedereen naar de klas. Je kon het waarschijnlijk al raden, we hadden ernorm veel plezier. Een getikte vogel aan ons raam. Ik mocht aan de leerkracht uitleggen wat die vogel hier kwam doen. Ik zei dat die vogel niet van mij was. Tijdens de pauzes deden we het raam open en kon hij kennis maken met heel onze klas.

Het heeft bijna een lange week geduurd. Ik was echt gehecht aan deze fascinerende vogel. Maar op een dag reed ik naar school en werd hij weggejaagd door twee bosduiven. Sindsdien heb ik hem nooit meer gezien.